Wojna secesyjna

Świetna książka dla entuzjastów epoki napoleońskiej przedstawiająca ówczesne wydarzenia z perspektywy Marszałka Davouta. Czyta się bardzo szybko, nie ma w niej ciągłych opisów o liczebności korpusów, armii, itd. Na duży plus zasługuje opis wydarzeń po "100 Dniach" i drugiej abdykacji Napoleona, kiedy to Ludwik Davout był w tym okresie Ministrem Wojny.

Jedno z lepszych opracowań biograficznych poświęconych cesarzowi Francuzów. W tekscie wkradło się kilka „czeskich błędów” (pomylone daty, ‚francuzi’ zamiast ‚brytyjczycy’ etc.). Drobiazgi, bo przy uważnej lekturze łatwo je wyłapać. Na uwagę zasługuje wnikliwa analiza działań - przygotowanie merytoryczne autora. Doskonale zebrał materiały i dzięki temu prezentuje czytelnikowi kwintesencje całej wyprawy. Naprawdę, należy powiedzieć, że jest to jedna z najlepszych i najstaranniej przygotowanych książek o Napoleonie (wartki wywód, zachowana chronologia, ujęte wszystkie wątki - od militarnych, przez polityczne, aż do miłosnych; mapy, analizy bitew).

Biegu dziejów nie da się oszukać. Trąci to trochę historycznym determinizmem, ale pewne rzeczy prędzej czy później muszą nadejść. Gdy naprzeciwko siebie staje połykająca kolejne terytoria wschodząca potęga i dogorywające państewko, ograniczone praktycznie do murów jednego miasta, wynik starcia może być tylko jeden. Jak w ewolucji – silniejszy byt wypiera słabszy. Cesarstwo Bizantyńskie znikło w mrokach dziejów, by zrobić miejsce dla nowego dominatora w tej części świata – Imperium Osmańskiego. Jak doszło do tego, że po jednym z najświetniejszych organizmów państwowych średniowiecza pozostały tylko mury wiekowych świątyń i mające wybitnie pejoratywne znaczenie określenia „bizantynizm” i „bizantyński”? Musimy się cofnąć w czasie o sześć wieków, a pomoże nam w tym lektura książki Rogera Crowleya „1453. Upadek Konstantynopola”. Roger Crowley to angielski pisarz (urodzony w 1951 roku), nie historyk, ale absolwent literatury angielskiej na uniwersytecie w Cambridge. Jego dorobek jest skromny, ale każda z trzech książek tego Autora spotykała się z uznaniem środowiska. Życie, praca i podróże po krajach śródziemnomorskich określiły teren jego zainteresowań. „1453. Upadek Konstantynopola” to jego druga po „Morskich imperiach”książka, która ukazuje się w naszym kraju. Na wydanie czeka jeszcze historia Wenecji „City of Fortune”. Polski czytelnik otrzymuje do ręki „Upadek…” osiem lat po premierze. Książka Crowleya to opowieść „o odwadze i okrucieństwie, technicznej przemyślności i szczęściu, tchórzostwie, uprzedzeniach i tajemnicach”, a przede wszystkim o mieście, które muzułmanie nazywali „Czerwonym Jabłkiem”, „kością w gardle Allacha”, „miastem, którego pożąda świat”. Już Mahomet przewidywał, że przyjdzie taki dzień, że wyznawcy wiary narodzonej na arabskiej pustyni zdobędą Konstantynopol. Próbowali kilkukrotnie. Zawsze bezskutecznie. Mieszkańcy Konstantynopola – Rzymianie, jak sami siebie nazywali – liczyli na to, że i wiosną 1453 roku obronią swoje miasto. Nie bez podstaw, bo jak dotąd tylko raz udało się je zająć wrogom, i to najmniej oczekiwanym, bo członkom IV krucjaty (w 1204 roku. Bizancjum było oblegane ponad dwadzieścia razy, ale murów cesarza Teodozjusza z V wieku od strony lądu nikomu nie udało się sforsować. Zdobycie miasta przez Turków osmańskich poprzedził wiek epidemii, katastrof naturalnych, postępującej biedy. Nic więc dziwnego, że morale ludności było niskie. Ale w rodzącym się Imperium Osmańskim też nie było idealnie. Państwem wstrząsały wewnętrzne konflikty, sporo energii pochłaniały też walki z Węgrami. W końcu sułtan Murad II doszedł do wniosku, że jego państwo nie będzie bezpieczne, dopóki Konstantynopol pozostanie enklawą chrześcijaństwa na jego terytorium. W testamencie dla syna, Mehmeda II, przekazał mu, aby w końcu zdobył to miasto. Oblężenie było też starciem wybitnych osobowości – Mehmeda i cesarza Konstantyna XI Paleologa. Przyszło im jednak działać w zupełnie innych okolicznościach. Jeden rządził państwem w przeddzień szczytu potęgi; drugi praktycznie już tylko odliczał czas do końca panowania. Obaj skończyli też zupełnie inaczej: Mehmed otrzymał tytuł Fatih (Zdobywca), z kolei wypchaną słomą głowę cesarza obwożono po państwie Turków na dowód zwycięstwa nad niewiernymi. Autorów należą się pochwały za plastyczne i drobiazgowe – ale nie nużące – przedstawienie opisu oblegania stolicy cesarstwa wschodniorzymskiego. Crowley przyznaje, że „raport z oblężonego miasta” może być niedokładny, a miejscami zawierać może i błędy. Autor korzystał z nielicznych źródeł z epoki, głównie powstałych w obozie chrześcijańskim. Musiał więc odrzucić skłonność do przesady średniowiecznych kronikarzy, oddzielić fakty od legend. Udało mu się to, choć przyznaje, że nie w pełni poradził sobie z rekonstrukcją wydarzeń. Jednak te niedociągnięcia – nawet jeśli komuś uda się je uchwycić – nie zabierają przyjemności płynącej z lektury. To też interesująca nauka technik oblężniczych późnego średniowiecza i zapowiedź nowej – masowego ostrzału artyleryjskiego. Przyznam, że podczas czytania książki migały mi przed oczami obrazki z trzeciej części „Władcy Pierścieni” – scen oblegania stolicy Gondoru, Minas Tirith… „Upadek…” ukazał się nakładem Domu Wydawniczego Rebis. To rękojmia, że otrzymujemy do rąk książkę wydaną na bardzo dobrym poziomie. W tym konkretnym przypadku – w twardej oprawie, z licznymi ilustracjami, po świetnej robocie edytorskiej i redakcyjnej.

Kolejny problem z książką dotyczącą ulubionej epoki napoleońskiej. Ciężko bowiem zachować obiektywizm w ocenianiu. Pod względem edytorskim jest znakomicie, twarda okładka z kolorową obwolutą, do tego przyjemny dla oka druk. Ale już dyskusyjny jest tytuł i wybór postaci. W historiografii XIX wieku utarło się określać mianem generała dowodzących jednostkami na poziomie dywizji lub brygady. Tymczasem autor poświęca uwagę raczej głównodowodzącym oraz marszałkom, dowodzącym wyższymi związkami taktycznymi bądź operacyjnymi. Autor stara się równomiernie rozdzielić treść książki pomiędzy postacie pochodzące z Anglii, Francji, Rosji, Prus oraz Austrii. Oczywiście warto poznać biogramy dowódców Wielkiej Koalicji, aczkolwiek dobór strony francuskiej jest cokolwiek dyskusyjny. Podobne wątpliwości można mieć przy wprowadzeniu do panteonu sław arcyksięcia Karola Ludwika Habsburga czy marszałka Gebharda Lebrechta von Blüchera, co zapewne wynika z brytyjskiego punktu widzenia. Sam pomysł na książkę: nota biograficzna, rozważanie atutów i słabych stron dowódców, poparte wybranym przykładem przeprowadzonej bitwy – ciekawy i inspirujący. Z jednej strony mam zastrzeżenia do tej pozycji, ale z drugiej pamiętam jak szybko i miło przebiegały moje cykliczne podróże na trasie Wrocław-Opole. A niech tam, niech będzie mocna siódemka :-)

Nieco powierzchowna, ale dająca niezłą perspektywę na tworzenie się szwedzkiej machiny militarnej w XVII i XVIII. Książka z perspektywy szwedzkiego historyka. Ogólnie dobry materiał wyjaśniający sukcesy Szwedów w walce z teoretycznie silniejszą z Rzeczpospolitą Obojga Narodów w XVII wieku. Osoby liczące na szczegółowe opisy działań wojennych w czasie wojny o Inflanty i podczas Potopu mogą się zawieść.

Książka Historia społeczna starożytnego Rzymu Gezy Alföldiego to bardzo dobra pozycja dotycząca dziejów społeczeństwa rzymskiego. Autor w niezwykle trafny sposób nakreśla nam historię społeczeństwa, które przecież aktywnie uczestniczyło w polityce państwa rzymskiego. Procesy zachodzące w społeczeństwie cechowały się wieloma zmianami na przestrzeni dziejów. W szczególny sposób zainteresował mnie rozdział opisujący działalność braci Grakchów, którzy liczyli się z nastrojami w ówczesnym społeczeństwie rzymskim i podjęli się niezbędnych reform, mających na celu zmianę położenia uboższych warstw społecznych, jak chociażby ustawa ograniczająca wielkość majątków ziemskich. Praca ma charakter podręcznikowy jednak mi w żadnej mierze to nie przeszkadzało, wręcz przeciwnie książkę czyta się doskonale. Niezbędna do poznania dziejów rzymskiego społeczeństwa. Warto przeczytać.

Czytałem tę pozycję na olimpiadę z historii. Książka mnie zaciekawiła choć nie sądzę żebym sięgnął po tej pozycję jako pasjonat historii w wolnym czasie ze względu na język . Autor w zwięzły sposób przedstawia Normanów w XI i XII w. w Normandii , w południowych Włoszech , Anglii oraz podczas pierwszej wyprawy krzyżowej i w Antiochii. Uważam że na konkurs ta lektura była dobrym wyborem choć w planowaniu jej przeczytania trzeba uwzględnić ( moim zdaniem ) zdecydowanie więcej niż jest to tu podane .

Jak dla mnie bardzo dobra pozycja Rebisu, autor zgrabnie prowadzi historię przez zawiłości i zależności skomplikowanej sytuacji w krajach bałtyckich i w Prusach. Język nie jest nadmiernie trudny, nie przywiązuje się nadmiernie do nazwisk i dat, za to umiejętnie opowiada co nieco o każdym aktorze, który miał swoje interesy w przeprowadzeniu krucjat. Nie miało to wiele wspólnego z chrześcijaństwem ale co tam. Gdzieniegdzie można się nieźle uśmiać, a gdzie indziej dostrzec analogie do czasów teraźniejszych (Wielkie Księstwo Moskiewskie). Warto!

Od razu uprzedzam, nie chodzi o liturgię odprawianą w Kościołach chrześcijańskich w porze wieczornej ( w pewnym sensie jednak - tak ) Oj, oj, ale się nabrałaś/eś, oczywiście wszyscy znają to pojęcie, Ci co interesują się historią na pewno. Dla przypomnienia, nazwa pochodzi od powstania, które wybuchło w Palermo 30. 03. 1282, właśnie na początku Nieszporów rozpoczynających nocne czuwanie w Poniedziałek Wielkanocny. O autorze nie wypada za dużo pisać. Historyk, bizantynista. Znany z wielu książkowych bestsellerów ( sprawdź w internecie ). Opinie dotyczące książki są wystarczające, nie chcę się powtarzać. Polecam.

"Prawdopodobnie w całej historii żaden generał nie miał tak łatwego zadania jak Wellington. Książę Wellington miał zabezpieczone tyły, najemną armię, działał w kraju, gdzie każdy chłop i ksiądz byli jego sojusznikami, źródłem informacji i mordercami; obficie we wszystko był zaopatrywany przez Anglię, panował na morzu. Miał wszystkie atuty w ręku, a jednak prawie sześć lat minęło, zanim przebył przestrzeń dzieląca Lizbonę od Pirenejów." Doskonały cytat z książki. Całość oceniam za godną publikacji autorstwa Łysiaka. Lekka, humorystyczna gawęda pełna anegdot.

„Go west boy, go west!” Historię migracji i opanowania olbrzymich połaci ziemi w Ameryce Północnej autorzy opowiadają niezwykle zajmująco. Historia pogranicza: no dobrze, ale gdzie jest to pogranicze? Najpierw linia Appalachów, później Missisipi, aż w końcu wybrzeże Pacyfiku. Zajmowanie każdego z tych obszarów jest historią wielkiej dzielności, hartu ducha i przedsiębiorczości, ale też bezwzględności – szczególnie w stosunku do Indian, chciwości i rozwianych nadziei. Mam wrażenie, że autorzy akcentują tę drugą grupę czynników, dość nieuważnie traktując pierwszą. Pokazują jednak fascynującą przemianę Zachodu z krainy traperów, kowbojów, poszukiwaczy złota, rzezimieszków i eksploatowanych mniejszości etnicznych w najbardziej zaawansowany technologicznie obszar świata (Krzemowa Dolina i nie tylko). Jak do tego doszło? Wcześniej wydawało mi się, że dzięki nieobecności rządu, bo ludzie sami musieli sobie poradzić, więc sobie poradzili. Lektura zweryfikowała jednak to naiwne wyobrażenie: awans cywilizacyjny Dzikiego (naprawdę dzikiego) Zachodu był możliwy dzięki ingerencji państwa, przede wszystkim Nowego Ładu Roosevelta oraz inwestycjom w przemysł zbrojeniowy w czasie II wojny światowej. I tak, o tym, że w Los Alamos w Nowym Meksyku ulokowano ośrodek budowy bomby atomowej, powszechnie wiadomo, ale o tym, że „w Hanford w stanie Waszyngton 40 tys. badaczy i pracowników technicznych wytwarzało pluton do tego rodzaju bomb, które to zadanie byłoby niewykonalne, gdyby nie energia, jakiej dostarczał system elektrowni wodnych na rzece Kolumbia”, to już tak powszechnie nie wiadomo (przynajmniej ja nie wiedziałam). Świetna lektura, nawet jeśli stworzona z pewnym ideologicznym przechyłem. Ale czy faktycznie ten przechył tu występuje? Nie wiem, trzeba będzie coś jeszcze przeczytać

Książka wydana po raz pierwszy w 1939 r. ( cieszę się , że właście to wydanie mam na półce: ZATORSKI Wacław Mjr. Dypl. Czyngis-Chan. Z 6 mapami i 3 szkicami. W-wa. 1939. Wyd. staraniem Sekcji Kawalerii Towarzystwa Wiedzy Wojskowej ), a wznowiona w 2015 r. Klasyczna, szczegółowa analiza taktyki i strategi armii mongolskiej. Autor opisuje zjednoczenie plemion, organizację armii oraz kampanie wojenne, które wykorzystując jazdę i chińską technikę stworzyły jedno z największych imperiów w historii. Obejmuje okres od 1194 do 1242 roku. Książka uznawana jest za istotną pozycję w polskiej literaturze historycznej. POLECAM !!!

Bez wad. Englund ma dobre pióro, fajny styl i tworzy bardzo przyjemne książki popularnonaukowe. W tej mamy nieco tła, powód konfliktu, skrócony przebieg do 1709 i wreszcie samą bitwę. O starciu pod Połtawą mamy ponad 250 stron. Od oblężenia Połtawy (obrzucanie się zdechłymi kotami). Tworzenie umocnień, kontrumocnień rosyjskich (słynne "T" z redut cara Piotra I). Powód wydania bitwy (niemożność odwrotu), plan. Wreszcie jej przebieg z podziałem na skrzydło prawe Szwedów (generał Ross, szturmowanie redut zakończone odwrotem i kapitulacją) oraz lewe, królewskie toczące ważniejszą część bitwy. Na końcu odwrót, ucieczkę i wreszcie kapitulację nad Dnieprem. Nie ma jedynie o tym co było potem. Autor skupia się przede wszystkim na relacjach Szwedów. Z jednej strony to minus bo chciałoby się poznać rosyjski punkt widzenia. Bądź kozacki. Z drugiej strony Englund schodzi aż do poziomu szwedzkich szeregowych i stara się ukazać starcie z różnych perspektyw. Książka została tak napisana aby nawet laik nie czuł się zagubiony. Opis epoki, mentalności, sposobów walki, umundurowanie, dokładne plany bitwy podzielone na etapy. Wszystko - w rozsądnej ilości. Polecam zatem jako lekturę dla tych, którzy są ciekawi tego w jaki sposób Rosja stała się mocarstwem na skalę kontynentalną, a Szwecja zeszła ze sceny wielkiej historii Europy.

Wartościowa pozycja o arcyciekawej formacji wojskowej, która z czasem wywarła ogromny wpływ na Egipt cały Bliski Wschód w wiekach średnich! Mało jest na polskim rynku dostępnych pozycji na temat Mameluków, ta jest napisana w sposób przystępny i zrozumiały pomimo ogromu dat oraz imion głównych "bohaterów" przy tak małej objętości. Jedynym co woła o pomstę do nieba to żenująco słaba redakcja książki!!! Skład oraz tłumaczenie a także błędy stylistyczne mocno ujemnie wypływają na wartość tej pozycji, a szkoda!

Książka Maddena to spokojny spacer po historii ruchu krucjatowego, w czym nie ogranicza się on jedynie do znanych powszechnie I, II i III krucjaty ze znanymi przywódcami tych ruchów takimi jak choćby Gotfryd, Boemund z Tarentu, Rajmund z Tuluzy, Fryderyk Barbarossa, czy Ryszard Lwie Serce. Autor omawia również późniejsze krucjaty, w tym szczególnie interesującą IV krucjatę, która ruszyła na Konstantynopol w początkach XIII wieku, czy też V krucjatę, która wylądowała pod Damiettą w Egipcie. Autor ciekawie odmalował cały ten ruch krucjatowy w Lewancie pokazując zawiłość tych dziejów, kolejne przewroty, nawoływanie kolejnych papieży do wzięcia krzyża, walki o władzę w królestiwe krzyżowców. Co ciekawe T. Madden nie ogranicza się tylko do Lewantu opisując ruch krucjatowy, gdyż pobieżnie sygnalizuje nam, że to zjawisko tak charaktyrystyczne dla okresu średniowiecza wywołało takie wydarzenia jak krucjata przeciw Albigensom w XIII wieku, krucjaty bałtyckie (Krzyżacy), krucjaty w Hiszpanii pod wodzą ks. Aragonii i Kastylii. Podejście Maddena do tego tematu wyróżnia to, że pokazuje on ruch krucjatowy jako reakcję na ekspansję islamu. Autor pokazuje niekiedy brutalność tych wydarzeń, ale podkreśla, że chatakteryzowała ona nie tylko krzyżowców, ale także stronę przeciwną. Madden pokazuje, że krzyżowcom nie przyświecały jedynie cele materialne kiedy decydowali się dołączyć do krucjaty, ale także, w równie wielkim stopniu, cele duchowe. Co ciekawe, tak obecnie rozdmuchane przez świat arabski krucjaty, do XVII-XVIII wieku nie były wogóle przez Arabów traktowane jako istotne wydarzenie. Książkę kończą opisy dwóch krucjat św. Ludwika IX, opis krucjaty zmasakrowanej pod Nikopolis (1396), opis zalewania przez muzułmanów Bałkanów, walki pod Warną, zdobycie Konstantynopola, najazdy Mongołów, a później Timura, który "ocalił" Europę Wschodnią od zalewu islamu. Dla Autora te wszystkie wydarzenia składają się na historię ruchu krucjatowego, więc kończy swoją książkę w zasadzie na wieku XV. Bardzo ciekawa synteza, nieco inne ujęcie niż serwuje nam np. Runciman. Autor cały ruch krucjatowy opisuje w sposób ogólny, bez wnikania za bardzo w szczegółowe opisy wydarzeń, co nie dziwi biorąc pod uwagę zakres opisywanych dziejów. Co się także da zauważyć, im dalej w las, tym stopień szczegółowości opisywanych wydarzeń jest coraz mniejszy. Ta książka według mnie nie miała jednak służyć detalicznym opisom krucjat, a jedynie pokazać ich zarys na tle epoki i ich znaczenie. Teraz należałoby zgłębić opisywane wydarzenia kolejnymi pozycjami. Bardzo ciekawa synteza.

Bardzo dobra biografia i bardzo dobrze napisana książka historyczna. Opis dzieciństwa jest dość krótki, ale też niewiele się wtedy wydarzyło w życiu króla. Od momentu natomiast sprzed wybuchu III-ciej wojny pólnocnej, książka opisuje życie Karola niemal miesiąc po miesiącu. Pozycja pokazuje także losy wielu postaci towarzyszących królowi w jego tułaczkach (między innymi Stanisława Poniatowskiego, ojca przyszłego króla Polski). Wyszczególnione są arkana ówczesnej dyplomacji, sztuki wojennej. Kwestią pierwszorzędną jest natomiast tytułowy władca: jego zwycięstwa, porażki, niepowodzenia. Autor próbuje odmalować, w najdrobniejszych szczegółach, charakter tego człowieka, także poprzez przytaczanie osobistych relacji innych osób, w tym pamiętników. Ciekawy jest nasz wątek narodowy, a rozdziału na ten temat nie można chyba było lepiej zatytułować - ,,W Polskim labiryncie". Nietrwałość i chwiejność stanowisk polskiej szlachty oraz mozaika magnackich ,,państw w państwie" przyprawiły Karola XII o niemały ból głowy. Dużym plusem są także, chyba nie dość dobrze znane, losy króla w Turcji. Refleksja nasuwa się sama, - Turcja od początku XVIII wieku do dnia dzisiejszego pozostaje państwem, z którym, ze względu na jej położenie, trzeba się ciągle dogadywać, licząc na jej pomoc w jakimś międzynarodowym przedsięwzięciu. Jedynym drobnym minusikiem jest pozostawienie dość dużego niedosytu w kwestii śmierci Karola XII. Autor dobitnie ukazuje pewną teorię, której nie nazwałbym spiskową i, która do mnie przemawia. Temat nie jest jednak rozwinięty, a szkoda. Polecam zdecydowanie.

Książka prof. Składanka zasadniczo dzieli się na trzy części. Pierwsza z nich okres przedachemenidzki, okres panowania w Persji Achemenidów i Partów oraz okres Sasanidzki do podboju państwa perskiego przez Arabów w VII w. Najlepiej opisane jest moim zdaniem panowanie Achemenidów, z bardzo dobrym omówieniem źródeł, resztę czyta się już trochę gorzej. Ogólnie można sięgnąć po tę książkę jeśli chce się choć w części poznaj bogate dzieje państwa perskiego.

Szwecja kojarzymy tylko z Potopem lub dzisiejszym aktualnymi informacjami co podają media. Książka jest podręcznikiem opisujące najważniejsze wydarzenia. Takich książek ciężko oceniać lub pisać opinię. Wojny i pokoje, zmiany w ustroju państwa, Każde państwo to przechodziło i nic to nie zmieni. Dlatego traktuję tą książkę jako ciekawostkę. Można bardziej skupić się na informacjach dotyczące powiązań z Rzeczpospolitą Obojga Narodów.

Książka wchłania czytelnika jak herbata kostkę cukru. Wybitnie poczytny styl narracji, który intryguje, zaskakuje, momentami przeraża lecz nigdy nie nuży. Oderwać się od niej równie trudno jak od magnesu neodymowego. Niezaprzeczalnym atutem książki jest również to, że traktuje o małoznanych epizodach historycznych. W szczególności dla nas, dla których historia skupia się na husarii, drugiej wojnie i Grunwaldzie, natomiast Sycylia zwykle kojarzy się z mafią i cytrynami, Wenecja z gondolami, Malta z wakacjami i nauką angielskiego a Cypr z piaszczystymi plażami i tłumami Rosjan.

Niewiele się o nim mówi. W przestrzeni publicznej istnieje raczej jego praprzodek – Czyngis-Han. O Timurze Chromym raczej niewiele, gdzie się przemyka w zbiorowej wyobraźni. Choć w ekspansji dorównywał swojemu poprzednikowi, w okrucieństwie może go nawet przewyższał, a z pewnością dużo głębiej przeorał geopolitycznie mapę świata niż jego daleki pradziad. Książka nie ma charakteru bibliografii, ani tym bardziej nie jest naukowa. To miks wciągającej opowieści historycznej, połączonej z dziennikarskim reportażem z domieszką podróżniczych elementów. Wątków jest naprawdę mnóstwo. Wszystkie prowadzone śladem naprawdę krwawych podbojów Tamerlana. Naprawdę trzeba być anglosaskim autorem aby krwawe wątki umiejętnie połączyć z architektonicznymi zachwytami choćby nad Samarkandą. Ta książka to kolejny dla mnie dowód, że wolę o historii czytać od historyków-dziennikarzy. Potrzebuję by dawne fakty ożyły w mojej świadomości.