Prima aprilis. Nepomuk

To moje pierwsze spotkanie z prozą tego autora i na pewno nie ostatnie. Dobrze opowiedziana historia w klimacie czarnej komedii. Kapitalne postaci i dobrze oddane realia okresu stalinowskiego. Jedyne co można zarzucić, to zbytnia oszczędność w słowach, bo czasem aż prosi się o rozbudowanie pewnych sytuacji, opisów czy dialogów.

Marek Kochan tasuje, jak przed brydżem. Rolą damską, rolą męską. Wzorcem z kółkiem i z trójkątem. Raz mu wyjdzie pani na górze, a raz pan. Jak to w kartach. I w życiu. I w łóżku. Ten/ta na górze pławi się w sukcesie zawodowym. Ta/ten na dole - wiadomo. Dzieci, pranie, gotowanie. Kolejne tasowanie. Role teraz odwrócone - trudno się połapać, tym bardziej, że autor stosuje chwyt "przechodzącej ksywki". Kim jest "Kociak"? Nim czy nią? Na górze, czy na dole? Nie przywiązujmy się zanadto do Kociaka. Każdy/a może dziś nim zostać. Miauczeć w kącie z praniem. Lub szefowi/ej do ucha. Coraz trudniej odróżnić, kto jest kim. I kto kim będzie jutro. Mocne przerysowania, ale kupuję taką konwencję. Model rodziny się przetasował. Zerknę, gdzie wylądowałem.

literatura osiedlowa ma się dobrze. z Markiem Kochanem (nie mylić Kofanen Ananem) spotkałem się zupełnie przypadkowo pewnego sobotniego wieczoru, słuchając w programie II PR jego słuchowiska Reduty, którego fabuła tak mnie wkręciła w swoje czeluści, że musiałem aż zjechać z trasy i zatrzymać samochód na parkingu. później, też zupełnie przypadkiem, w księgarni taniej książki, natrafiłem na "Balladę o dobrym dresiarzu". jako że jestem również miłośnikiem ubrań Adolfa Dasslera, a dresiarze w takowe się ubierają, bez zastanawiania kupiłem tę książkę. książka to zbiór opowiadań, fajnych opowiadań, w których przedstawiona jest Polska klasy b, ta Polska do której się nie przyznajemy, której nie chcemy oglądać, Polska z Trudnych spraw, Dlaczego Ja i Ukrytej Prawdy. zupełnie nie rozumiem dlaczego ludzie tak jadą po tej książce? naprawdę przyjemnie się czyta, warsztat autora jest dobry, czasami można nawet się roześmiać. hmm, może dlatego, że zdarzają się teksty bez pointy, urwane, niepowiedziane. ale takie opowiadania są jak fotografia, zatrzymują chwilę. zdecydowanie dla wielbicieli takich klimatów oraz dla socjologów i badaczy obyczajów.

Ciekawa w formie satyra na kulturę masową serwowaną przez telewizję, Internet i prasę bulwarową. Dużym atutem jest dynamiczna narracja. Główny bohater to mężczyzna pragnący wyrwać swojego trzydziestoletniego syna z teleholizmu, sam jest jednak uzależniony od popkultury. Autor z dużą dozą humoru traktuje swoich bohaterów, przezabawne są zwłaszcza opisy sesji spotkań anonimowych telemaniaków, gdzie nasz bohater próbuje szukać ratunku. Ale jest to też opowieść o nieśmiałym samotniku żyjącym w świecie fantazji.

O czym jest ta historia można przeczytać w opisie. Niby zwyczajna, o emigracji i upadku człowieka. Jednak sposób jej przedstawienia, a dokładnie język, jest już swego rodzaju majstersztykiem. Cudowny zabieg. Początkowo czyta się trudno ale już po kilkudziesięciu stronach mózg przyzwyczaja się do tej formy przekazu. Polecam, w szczególności tym, którzy dopiero co wyemigrowali za chlebem.

Jak na debiut prozatorski - rewelacja! Muszę przyznać, że w pierwszym momencie myślałam, że książka napisana jest piórem psychologa bądz terapeuty! Niesamowity zmysł obserwacji i ciekawe ujęcie problemów, rozterek i krętych dróg młodych ludzi. Wykształcenie nie zawsze idzie w parze ze spełnieniem i szczęściem, a ucieczka z rodzinnych stron jest dobrym rozwiązaniem. Obszerny jest także motyw nałogów, które w XXI dotykają naszych znajomych, a może i nas samych. "Dobra autentyczna proza współczesna" !

Ciężko mi jest napisać coś konkretniejszego na temat tej książki oprócz tego, że rzeczywiście jest lekka i zabawna. Zmagania Rosjanina w "wolnym kraju", który tak naprawdę pełen jest paradoksów, uprzedzeń, zakazów i dziwnych ustaw, momentami nie do przejścia, mogą być interesujące. Podejście obcokrajowca, który za wszelką cenę stara się odnaleźć w państwie o dość podobnej mentalności jest zaskakujące. Oczywiście książka nie jest dla wszystkich. Jest dla osób, które potrafią śmiać się z siebie i zauważają w opisywanych sytuacjach ziarno prawdy. Jedyne co mnie irytowało to niepotrzebne i dziwne wstawki z historii kościoła.

Kuba -moja miłość. Nie pamiętam dokładnie, ale ta miłość chyba zaczęła się na trochę przed lekturą "Opowiedz mi o Kubie". Książka niezwykła - jak cały ten dziwny kraj, archaiczny, nie przystający do rzeczywistości, a na pewno nie do dzisiejszej. W sposób miejscami dramatyczny, a miejscami bardziej niż humorystyczny opowiada o absurdach życia w kraju komunistycznej szczęśliwości, gdzie wszyscy są równi, wszyscy mają pracę i... nic poza tym. Z głównym bohaterem jednocześnie można się zaprzyjaźnić i go znienawidzić, podśmiewać się z niego i bardzo mu współczuć. Zakończenie to już swoisty majstersztyk. A zaczyna się od zepsutego wentylatora... Polecam nie tylko miłośnikom Kuby :)

Na początku nic nie rozumiem. Przecież miało być o nowoczesnym mężczyźnie! A tu szable błyszczą, ostrogi brzęczą, szturmy jakieś… Czytam jednak nadal. I nadal nie rozumiem. Nie rozumiem! Pojawiają się łzy. Łzy! Łzy, łez, łzami wypływa niezrozumienie moje. Z odsieczą przybywa mi Paweł, bohater książki, który z erudycją właściwą prawnikowi - prawnikowi z kancelarii - Kancelarii - własnej Kancelarii! - wyjaśnia mi, że niezrozumienie owo wynika z braku odpowiedniego zbioru w moim mózgu płci żeńskiej. Płci! Płci żeńskiej! To jest książka napisana przez mężczyznę, o mężczyźnie, dla mężczyzny. Dla mnie, dla mojej kobiecej miękkości, to zbyt skomplikowane - to dla mego mózgu płci żeńskiej zbyt duży wysiłek, aby takie zawiłe treści, treści prawdziwie męskie ogarnąć. Do tego trzeba twardości, twardości iście męskiej. Z twardością i przez twardość jedynie te treści można przyswajać. Ja mogę sobie co najwyżej książkę kucharską poczytać i jajecznicę usmażyć, przyprawiając solą z łez moich żeńskich. Ps. A tak na serio - jak już się człowiek przyzwyczai do specyficznego stylu pisania autora oraz przełknie zniewagi pod adresem płci żeńskiej, to jest to całkiem spoko książka. A teraz kończę te głupoty i lecę podgrzewać bigos dla mojego mężczyzny, który lada chwila powinien powrócić ze szturmu na bar. Przy odrobinie szczęścia powróci martwy, bo „mężczyźnie Polakowi najbardziej do twarzy ze śmiercią. A kobiecie Polce we Łzach i w czerni jest najlepiej’’. No.

Autentyczna i sprzedająca czytelnikowi kwaśnego kuksańca w nochala. Dużo tu męskiej frustracji. Momentami proza wpadająca w pułapkę swojej prędkości. Pracownicy sieciówek czy innych usług przeczytają swój nigdy niepublikowany dziennik, banany nie skumają, o co biega i o co ten hałas.

Chociaż z emigracją zarobkową miałem stosunkowo mało do czynienia, bo za granicą przebywałem łącznie około rok, był to dla mnie czas niezwykle ważny, godny napisania własnej książki i wydania jej poprzez tzw. self-publising. Jeszcze przed wyjazdem zacząłem przeżywać emigrację, a po powrocie żyłem nią jeszcze wiele lat, kończąc pisanie mojego specyficznego pamiętnika pt. "Tell Mi'chał to Do This". Dopiero po emigracji naprawdę doceniłem film "Szczęśliwego Nowego Jorku", a po obejrzeniu serialu "Emigracja XD", czułem się, jakby emigranci Polscy rozumieli się bez słów. Na książkę Radka Knappa trafiłem przypadkowo, ale od początku poczułem klimat emigracji, z tym że tej bardziej hardcorowej – sprzed exodusu Polaków na Zachód (druga dekada XXI wieku). Mimo zupełnie innego kierunku emigracji głównego bohatera, książka bardzo mocno przypomina późniejszą twórczość Malcolma XD. Zacznę od tego, że sam po własnych doświadczeniach z opisywaniem anegdot związanych z życiem na obczyźnie uznaję temat emigracji zarobkowej za wyjątkowo wdzięczny, a w połączeniu z wchodzeniem w dorosłość, jeszcze wdzięczniejszy. Łączą się wówczas bowiem dwa zderzenia światów – kulturowy oraz inicjacja w dorosłość i to od razu na głęboką wodę. Jestem niemal przekonany, że osoby mające podobne wspomnienia z emigracją odbierają dzieło Radka Knappa na zupełnie innym poziomie percepcji od przypadkowych czytelników. Ci drudzy, owszem, mogą śmiać się i smucić, przeżywać przygody bohatera książki, ale prawdziwi emigranci będą czuć każdy rozdział w kościach i sercu – odżyją jakieś dawne rany, pojawi się spazmatyczny śmiech przy sytuacjach komicznych, a przede wszystkim siłą rzeczy czytelnicy tacy będą współczuć oraz kibicować młodemu emigrantowi, pamiętając o podobnych zdarzeniach, które spotkały kiedyś ich samych. Rok wydania 2003 to jeszcze czas, kiedy taka książka mogła być zwyczajnie ciekawostką, ale dziś mówimy już nie tylko o pokoleniu wychowanym przez doświadczenie emigracji zarobkowej, ale nawet pokoleniu ich dzieci, które przez wyjazd ich rodziców, albo narodziny poza granicami Polski, podwójne obywatelstwo, dwujęzyczność, albo samotność w oczekiwaniu na powrót rodzica z pieniędzmi do Polski, mogą lepiej zrozumieć tę swoją emigrancką spuściznę. Tak, zdarzenia opisane tutaj mogą po wielu latach wydawać się oczywiste, mało zaskakujące, bo temat jest jednak raz na jakiś czas grzany w popkulturze, ale osobiście nigdy nie znudzę się taką literaturą i filmami opartymi o autentyczne doświadczenia naszych rodaków za granicą. Każda taka lektura wraca mnie myślami do czasu, kiedy wszystko wydawało się łatwiejsze – nawet bez pracy i pieniędzy. To takie wakacje, z tym że bez większego odpoczynku, sporym stresem i ryzkiem utraty dachu nad głową, ale jednocześnie przygody, które były bezcenne. Nie wiem, na ile ta ciekawa historia opowiedziana w "Lekcjach pana Kuki" ma jakieś pokrycie z rzeczywistością, ale nawet gdyby było to coś jak pół na pół i do tego mocno podkoloryzowane, zarzuty miałbym nie do zmyślonych linijek, ale do zakończenia. Jeśli to zakończenie według samego autora najlepiej zamyka opowieść – bo nic wartego opisania już więcej się nie wydarzyło – to dobrze. Literatura jednak rządzi się pewnymi prawami, trochę jak filmy oparte na faktach, kiedy dla dramaturgii dodaje się jakiś pościg albo inne elementy, które naprawdę nie miały miejsca. No więc w "Lekcjach pana Kuki" zabrakło mi domknięcia rozmów z tytułowym panem Kuką – sąsiadem głównego bohatera. Brak rozwinięcia albo domknięcia wątków związanych z wieloma ciekawymi postaciami składam na karb trzymania się faktów z próbą ograniczenia zmyślonych wydarzeń. Jest to książka krótka, ale wciąga czytelnika niebywale, a przez to z każdym nowym dniem na emigracji, czytelnik ma coraz większe oczekiwania. Tymczasem autor zostawia nas niespodziewanie samym sobie z domysłami każącymi wejść w głowę protagonisty, nie tylko nie dając odpowiedzi na pytanie "co dalej?", ale w ogóle ryzykując, że czytelnik straci trochę szacunku do młodego Polaka, którego dobrotliwa naiwność była do tej pory jego najważniejszą cechą pozytywną. To moje bardzo subiektywne spostrzeżenie, ale tak sobie myślę, że skądś jednak wzięły się te chyba nie najwyższe oceny czytelników na portalu lubimyczytac.pl i może nie tylko ja na koniec poczułem brak oczekiwanej satysfakcji.

Rzeczywiście zaciekawia, intryguje językiem nieustannego "wkur...", czasem rozśmiesza, czasem uderza celnością opisu i wciąga w sentymentalne wspomnienia z PRL i wczesnej wolności lat 90., ale w trakcie czytania coraz bardziej męczy, drażni i pozostawia w osadzie brudno-wódczanej bezsensownej frustracji i beznadziejnej pogardy. I okazuje się w tym zupełnie nieoryginalnym produktem tzw. polskiej młodej prozy, która jest pisaniem o sobie i się znęca nad własnym społeczeństwem i krajem (haha, Bulanda country, wyrafinowane...). Problem w tym, że znów lądujemy w kanale wywnętrzeń i pozostajemy z pragnieniem prawdziwej literatury.

Świetna pozycja. Autor "poszedł" świetnym śladem. A ja w oparciu o swoje wrażenia postanowiłem napisać o jego ścieżce. Punktem wyjścia niniejszego eseju jest jeden, precyzyjnie wyizolowany pomysł fabularny: wejście w posiadanie cudzego dzieła literackiego, które okazuje się genialne, kompletne i samowystarczalne. Ten „złoty samorodek” – gotowy tekst o najwyższej wartości – nie wymaga talentu, pracy ani rozwoju ze strony bohatera. Wystarczy go znaleźć, przejąć lub przywłaszczyć. To on, i tylko on, uruchamia całą intrygę. Wszystko inne pozostaje wtórne. Aby uchwycić genezę tego archetypu, konieczne jest wyraźne odróżnienie dwóch porządków: geniuszu jako osoby oraz geniuszu jako obiektu. Interesujący nas fenomen zaczyna się dopiero wówczas, gdy wielkość zostaje oddzielona od człowieka i zamknięta w formie możliwej do fizycznego przejęcia – w tekście, rękopisie, zapisie. Bez tego warunku archetyp „złotego samorodka” nie istnieje. W tym sensie rzeczywistym punktem wyjścia nie jest mit genialnego twórcy, lecz literacka fikcja „znalezionego manuskryptu”. Już w renesansie Miguel de Cervantes w „Don Kichocie” (1605) wprowadza zabieg narracyjny polegający na przypisaniu opowieści odnalezionemu rękopisowi arabskiego kronikarza. Autor przestaje być źródłem wartości, staje się jedynie pośrednikiem. Tekst zyskuje autonomię – istnieje wcześniej, niezależnie od narratora. Ten mechanizm rozwija się w literaturze XVIII i XIX wieku. U Balzaca, Gogola czy Maupassanta pojawiają się figury fałszywych autorów, sprzedanych nazwisk i cudzej pracy funkcjonującej jako kapitał. Wartość literacka coraz częściej bywa oddzielona od osoby, a autorstwo zaczyna pełnić rolę etykiety. Choć nie zawsze mamy do czynienia z dosłownym „znalezieniem” rękopisu, rdzeń idei jest już obecny: wielkość znajduje się na zewnątrz bohatera. Decydujący przełom następuje wraz z nowoczesnym rynkiem wydawniczym XX i XXI wieku. Geniusz zostaje całkowicie uprzedmiotowiony i sprowadzony do formy gotowego tekstu, który może zostać przejęty i natychmiast uruchomić sukces. Martin Suter w powieści „Lila, Lila” (2004) jako pierwszy przedstawia ten archetyp w czystej, współczesnej postaci. Bohater znajduje kompletny, wybitny rękopis, który sam – bez udziału autora – generuje karierę. W tej konfiguracji twórca jest zbędny; wystarcza sam „samorodek”. Janusz Anderman w powieści „Cały czas” (2006) realizuje dokładnie ten sam mechanizm w odmiennym krajobrazie historycznym i kulturowym. Zakład psychiatryczny, realia schyłkowego PRL-u czy charakter bohatera nie zmieniają istoty schematu: cudzy tekst zostaje znaleziony i wykorzystany jako dźwignia awansu. Film „Mniejsze zło” stanowi ekranową destylację tej samej idei. Kolejne realizacje, takie jak amerykański film „The Words” (2012), redukują archetyp do niemal laboratoryjnej postaci: rękopis, rozpoznany geniusz, bestseller, uzurpator. Bez metafizyki, bez ideologii, bez historycznego ciężaru. Pozostaje wyłącznie czysta fantazja przejęcia cudzego absolutu. W tej perspektywie archetyp „złotego samorodka” nie dotyczy moralnych konsekwencji kradzieży ani psychologii bohaterów. Jego istotą jest obietnica: że gdzieś istnieje gotowy, idealny tekst, który nie wymaga stworzenia, lecz jedynie odnalezienia i zawłaszczenia. Dopiero od momentu, gdy geniusz zostaje zamknięty w obiekcie możliwym do podniesienia, zaczyna się właściwa historia tego fenomenu.

Dawid Bieńkowski, Nic [recenzja] @Stryczyńska pisze Podchodziłam do tej książki jak mój pies do fit chrupków. No nie mogłam się za nią zabrać. Przeleżała na półce kilka (a może i kilkanaście) ładnych lat, w ciągu których próbowałam się z nią polubić parokrotnie. Nigdy jednak jakoś nie mogłam dotrwać do końca. To trudne doświadczenie, kiedy rezygnuje się z książki nieprzeczytanej w całości, chociaż właściwie nie do końca się wie, dlaczego. Sama do teraz nie wiem, o co mi wtedy chodziło. Być może dopiero teraz dojrzałam czytelniczo do pewnego typu narracji czy innych mankamentów mogących być jednocześnie zaletami. Nie w tym rzecz jednak, żeby to roztrząsać. Istotne jest, że wreszcie dokopałam się do ostatniej strony. Dużo czasu mi to zajęło, choć książka nie jest specjalnie obszerna (niecałe 400 stron). Chwilami po prostu trzeba było się zatrzymać na dłuższy oddech. Tak samo musiałam po niej odpocząć, żeby móc w ogóle cokolwiek na jej temat napisać. Już sama tematyka jest trochę przytłaczająca. Bieńkowski opisuje polskie lata 90. przez pryzmat różnych sytuacji, bohaterów i przede wszystkim wprowadzenia do Polski wielkiej restauracji Positive, stawianej na równi z pojawiającymi się wówczas złotymi łukami. Lata 90. – z jednej strony pełne nowych nadziei, możliwości i szerokich perspektyw, z drugiej strony zaś nadal brutalnie trudne, być może właśnie dlatego, że nowe, wymagające i… rozczarowujące. Ówczesna rzeczywistość opisana jest szczerze, rzetelnie, wiarygodnie. Rozwijający się konsumpcjonizm i zachłystywanie się świeżym światem miesza się z ludzkimi dramatami, przemyśleniami i zwykłą codziennością. Narracja, która tak mnie wcześniej odepchnęła, przeskakuje z jednego bohatera na drugiego, miota się między różnymi sytuacjami, jest nieco chaotyczna, ale jest sens w tym chaosie. Sądzę bowiem, że dzięki temu zabiegowi świetnie oddaje właśnie delikatny chaos tamtych czasów. Nie jestem jednak fanką bezpośrednich zwrotów do czytelnika, które się tutaj co jakiś czas pojawiają w ramach osobnych minirozdziałów. To pasuje do naprawdę nielicznych sytuacji literackich. I choć teraz nie potrafię przywołać z pamięci nawet jednego tytułu, w którym takie rozwiązanie mnie nie raziło, to Nic zdecydowanie nie jest jednym z nich. Trzeba natomiast przyznać, że autor sprawnie porusza się po językowych zaroślach. Zwłaszcza pochwalić należy całkowite zróżnicowanie stylu dostosowanego do różnych postaci. Z jednej strony „Vive la France”, z drugiej „bystra dupka”, a pośrodku… sranie w toalecie dla klientów. To naprawdę duża i naprawdę dobra rozpiętość całkiem sprawnie zrealizowana. Nie jestem do końca pewna, czy to lata 90. są tłem dla Positive’a, czy może jednak Positive jest tłem dla lat 90. A może jedno i drugie równocześnie. W każdym razie realia restauracji, która wreszcie i w Polsce staje się wielką korporacją, pracy w niej na różnych stanowiskach i na różnych szczeblach, zasad w niej panujących czy w ogóle sytuacji gastronomii w różnych rejonach Polski są kluczowe. Jestem w stanie uwierzyć, że kiedy Bieńkowski pisał Nic i kiedy je wydawał (2005), książka mogła być w pewien sposób przełomowa. Otwierać czytelnikom oczy na to, jak naprawdę funkcjonują wielkie sieciówki, restauracje rozsiane po całym kraju, które przed konsumentem budują sobie wizerunek wręcz fantastyczny. Sądzę jednak, że słowa Janusza Majcherka, które pojawiły się w recenzji okładkowej, są zdecydowanie przesadzone – „po przeczytaniu tej książki już nigdy nie weźmiecie do ust hamburgera”. Po pierwsze – Positive serwuje głównie panierowane elementy z frytkami, nie hamburgery (to półżartem, rozumiem, że zaszła tu pewnego rodzaju generalizacja i nic do niej nie mam). Po drugie – wydaje mi się, że ludzie dość rzadko rezygnują z chadzania do knajpy tylko dlatego, że być może pracownikom tam źle. Bo tutaj nie ma serwowania dań zbieranych z podłogi, przyprawiania mięsa na ostro, żeby nie było czuć starą padliną czy wielokrotnego rozmrażania i zamrażania produktów. Nie ma tu nic, co mogłoby gościom obrzydzić samo jedzenie restauracyjne. Są natomiast przekraczane i stawiane granice, mamy wyzysk pracownika i brak szacunku do niego, gratyfikacje, walkę z wyzwaniami, nierealne oczekiwania, zmęczenie, rozczarowanie, sukcesy, zachody słońca, szefów, kelnerów, samochody służbowe i firmowe śniadania. To nie jest perspektywa ani dobra, ani zła. Jest realna. Ale żeby po niej hamburgera nie zjeść…? Nie wiem, jaki ta historia (a właściwie historie) ma ogólny odbiór dzisiaj. Na mnie nie zrobiła wrażenia, nie jest dla mnie w żaden sposób szokująca, zaskakująca. Opisane sytuacje znam z własnego doświadczenia. Wiem, że tak jest. Wiem, że może też być gorzej. Jestem dość mocno związana z branżą gastronomiczną. Być może więc tej świadomości wcale w ludziach nie ma. Być może mój pogląd jest wypaczony przez gastroświatek. Bo kto w gastro pracował, ten się w cyrku nie śmieje. Podsumowując, Nic w momencie wydania najprawdopodobniej było świeże. Dziś chyba już nie zrobi takiego wrażenia. Napisane sprawnie, płynnie, choć nie dla każdego. Do specyficznej narracji trzeba się przyzwyczaić. Zostawię u siebie na półce. Przypomina mi, dlaczego, mimo często dobrego jedzenia, z tego cyrku jednak uciekłam.

Panie Kuczok, dlaczego ja wcześniej z Pana książkami miałam nie po drodze? Ja chcę więcej i będę tych książek szukać! Losy 3 bohaterów: Adam - świeży ortopeda o zapędach homoseksualnych, tu mogłabym więcej napisać o jego rodzicach i stosunkach w domu, ale nie napiszę. Robert: pisarz, wydał jedną książkę i ... tyle. Ożenił się z córką polityka, który liczył u zięcia na nagrodę Nobla, więcej nie napiszę. Róża: twarz znana z bilboardów, na przymusowym urlopie bo tam gdzie stoi zasypia i więcej nie napiszę. Ścieżki głównych bohaterów w którymś momencie się krzyżują. Koniecznie sięgnijcie po tę książkę! Autor po mistrzowsku bawi się językiem polskim, a nawet gwarą śląską. Potrafi jedno zdanie rozpisać na całą stronę, mimo to się nie nudzimy, ja się tym delektowałam . Porusza życiowe problemy i tak zwyczajnie po ludzku je opisuje. Bardzo fajna książka i wszystkim polecam.

To pierwsze moje zetknięcie z gawędą barową. Zapewne, gdybym wcześniej nie wiedział o tytułowym miejscu, nie zabrałbym się za jej przeczytanie. Byłby to jednak błąd, bo książka jest warta poświęcenia jej uwagi. Bardzo przystępnie napisana, z lekkim humorem, może uprzyjemnić deszczowe popołudnie. Historyjki nie są ani zbyt długie, ani zbyt szczegółowe. Kilka z nich to perełki. No i ten Kraków...

„Nikt, kto przeżył obóz, kto spędził w nim wiele lat, tak jak ja, nikt taki nie jest całkiem normalny, zawsze będą do niego wracały wszystkie te nieznajome ciała leżące na kupach”. - „Mojry” - Marek Soból▪️. Trzy kobiety, trzy Mojry, trzy różne światy a łączy je .... miłość, cierpienie, ból, przeznaczenie, wiara, samotność i kobiecość▪️🌱Pierwsza z nich to, starsza pani mieszkająca we Francji a duszą i sercem oddana we władanie magicznemu miastu jakim jest Kraków, bo pamięta stary Kazimierz, kominy i Holokaust i czasy, które bolały ale były tak piękne, bo przepełnione miłością, ze warto do nich wracać▪️🌱Druga kobieta -mojra, to pielęgniarka z dziecięcego oddziału onkologii, gdzie smierć mówi jej „dzień dobry” i drwi z niej w każdej sekundzie. Cierpi po stracie miłości, nie potrafi się odnaleźć, szuka ukojenia, zrozumienia i empatii▪️Dziki i namiętny taniec, łączy ja z pierwsza mojrą. Gdzie łzy znajdują swoje ukojenie, gdzie choć na chwilę zapomina o przeszłości▪️🌱 Trzecia mojra, to polska kurtyzana, która jak nikt inny rozumie co to bieda, przemoc, brak perspektyw na przyszłość, brak rodziny, miłości i dzieci▪️ Paradoksalnie znajduje nic porozumienia z drugą mojra. Ta znajomość to coś więcej niż tylko kobieca solidarność▪️Te, trzy współczesne boginie, łączy siła i nadzieja, walka i odwaga. Ta książka daje tyle siły i wiary, ze na długo zostaje w pamięci▪️ Porusza i zmusza do refleksji▪️🌱Książka od mężczyzny dla kobiety▪️

Niezwykle barwne, ciekawe i jednocześnie często przygnębiające opisy Górnego Śląska pokazują przeżycia Kazimierza Kutza z okresu dzieciństwa i wczesnej młodości. Historie ludzi zapomnianych przez los mających szczęścia i nieszczęścia na śląskiej ziemi różnorodności.

Zwabiona recenzjami poszłam do biblioteki i z archiwum wypożyczylam powieść. Oczekiwania miałam wielkie, lecz lektura okazała się katorgą. Nie wybaczę autorowi i wydawcy brak interpunkcji. Zdanie zaczynało się od tytułu rozdziału a kończyło z ostatnim słowem danego rozdziału. Więc po paru kartkach przyjęłam, że jak nie ma pierwszego wyrazu z dużej litery a jest to tylko nowy akapit, to może to być nowe zdanie ,myśl pisarza. Więc przez to czytało mi się tą książkę koszmarnie. Po drugie , to książka w narracji młodego Andrzejka kilku latka ,który wkracza w świat seksu. I od razu rozwieje wątpliwości. Naiwne,proste zdania , odbierają chęć czytania tych frazesów. nazywanie członka "zajączkiem" ,piersi młodej dziewczyny "twardymi pestkami" a łono kobiety "czarnym puszkiem",myślę że obrzydze skutecznie każdemu czytelnikowi ,który szuka wyszukanych opisów erotycznych . Nie polecam tej książki ani pod względem historii Polaków wywiezionych na Sybir ani pod względem literackich doznań erotycznych. Bez przeczytania tej książki, można żyć.