Ostatnia wieczerza

Sam pomysł, żeby na towarzyszkę pieszej wyprawy wybrać młoda krowę, wydał mi się uroczy. Podobała mi się również zamierzona prostota wędrówki, wyruszenie w drogę bez pieniędzy, zdanie się na życzliwość przygodnie poznanych ludzi i ich datki, całe przedsięwzięcie wydawało się ekologiczne i niekomercyjne. Akcja dzieje się niemal współcześnie bo w 2008 roku i Hadrien wydaje się prawdziwym nonkonformista w zestawieniu ze współczesnymi nastolatkami. Ale... no właśnie ale... Przez całą książkę walczyłam ze współczuciem dla Rumianki, dla której ta wyprawa okazała się cierpieniem: pozdzierane racice, otarte przez juki boki, kąsające gzy i przerażające ją pojazdy. Smutna wydała mi się konstatacja Hadriena, że przez większą część wyprawy krowa przyspieszała raźno kroku, gdy droga skręcała w kierunku domu i zwalniała pełna oporu, gdy trzeba było iść dalej w przeciwnym kierunku. z drugiej strony, Hadrien informował na początku, że rumianka jest rasy mięsnej, więc chyba i tak nic dobrego jej nie czekało, co jest tym smutniejsze, że gdy zorientowała się, że nie ma domu i że to chłopak jest jej domem, zaczęła okazywać mu duże przywiązanie. Same zapiski Hadriena nie są tak ciekawe, jak można by się spodziewać. Rzeczywiście mógłby zaoszczędzić nam relacji, jak często robi pranie (jest tego dużo za dużo), szczegółowy opis posiłków również nuży. W sumie jednak warto książkę przeczytać. jest w niej jakaś świeżość i uniwersalność doświadczenia wolnego od współczesnej techniki i społecznych uwarunkowań. gdy czytamy t zapiski, wydaje się, ze historia ta mogłaby mieć miejsce w dowolnym momencie czasu, dowolnym stuleciu. jest w tym coś pociągającego.

No faktycznie, szyja zdradza wiek kobiety, ale zdaniem autorki nie należy się tym przejmować, tylko dumnie obnosić z tym pomarszczonym nadmiarem skóry. A jeszcze lepiej przeczytać zbiór esejów „Moja szyja mi się nie podoba” i zobaczyć co do powiedzenia na temat przeżyć i frustracji „kobiet w pewnym wieku" ma Nora Ephron. Co myśli o rodzicielstwie, gotowaniu, miłości, rozwodach, związkach, komornym, zawartości damskich torebek i innych niewiarygodnie ważnych tematach. I o starzeniu się z wdziękiem, godnością i humorem. Bo starzenie się może być zabawne! To nie jest lektura dla młodych kobiet, pań w średnim wieku, ani dla panów. No to już wiecie dla kogo. Pierwsza część książki to prawdziwa petarda. Podnosi na duchu, pozwala płci piękniejszej poczuć się częścią pewnej ważnej grupy wiekowej. Potem jest gorzej i nudniej, kończy się esejem najsmutniejszym ze smutnych. Ale i tak warto książkę zdobyć, przeczytać, a potem podarować przyjaciółce. A swoją drogą wiedzieliście, że damska torebka to właściwie bęben maszyny losującej? Zaś szyję zdradzającą wiek zawsze można zasłonić golfem lub apaszką.

Do tej książki podchodziłam dwa razy. Za pierwszym razem zaczęłam, przeczytałam kilkadziesiąt stron i odłożyłam. Wydała mi się trochę nudna, ale widocznie to nie był czas na nią. Za drugim razem zachwyciłam się od początku. To ten typ książek, który lubię, czyli połączenie osobistej historii, angażującej mnie emocjonalnie, z pysznym jedzeniem. "Język baklawy" pobudził moje zmysły smakami, zapachami, dotykiem i jednocześnie rozpieścił mnie emocjonalnie tęsknotą, przeżywaniem. Było pięknie, tęsknie, rozterkowo. I tego mi było trzeba. O tęsknocie za tatą, o szukaniu swojego miejsca, i rozważaniu, czy takie w ogóle może istnieć, i czym może być. I garść przepisów. Chcę więcej!

Autorka zbyt nachalnie forsuje swoje zdanie i opinie w owych rozmowach. Poza tym, jak dla mnie, trochę przeintelektualizowana to książka. Przeszkadzało mi, i trochę drażniło, nieustanne odwoływanie się do różnych pisarzy, książek czy innych testów artystycznych. Brakowało mi luzu. Jest to książka z zadęciem, a większość rozmówców okazuje się snobami oderwanymi od rzeczywistości, bo jednak ludziom, a jest to przynajmniej połowa rozmówców, na pewnym, wysokim, poziomie dostatku i dobrobytu, zbyt łatwo chyba przychodzi madrzenie się i ferowanie opinii, a co najgorsze bardzo stereotypowych. A Monika Richardson okazuje się mistrzynią hipokryzji.

„Szczęście małych rybek” to książka niepozorna, a jednocześnie niezwykle pojemna. Leys pisze z elegancją, która nie potrzebuje ozdobników. Jego eseje są krótkie, czasem wręcz szkicowe, ale w tej skromnej formie mieści się zadziwiająco wiele: drobne obserwacje, anegdoty, zachwyty i irytacje, a przede wszystkim rzadko spotykana uważność na świat i jego małe, zwykłe rytmy. Największą wartością tego zbioru jest właśnie jego drobność. Leys nie udaje, że ma do wygłoszenia wielką tezę o kondycji współczesności; zamiast tego zbiera chwile, gesty, zachowania – te, które zwykle umykają, bo wydają się zbyt błahe, by o nich pisać. A jednak to z nich układa się ton całej książki: spokojny, trzeźwy, lekko ironiczny. Autor potrafi przejść od refleksji nad sztuką i literaturą do komentarza o życiu codziennym z taką naturalnością, że każde z tych pól wydaje się równie godne uwagi. W esejach Leysa czuć także jego fascynację literaturą i kulturą Dalekiego Wschodu. Nie jest to jednak fascynacja egzotyzująca; to raczej próba zrozumienia odmiennych tradycji poprzez ich najdrobniejsze przejawy. Autor przygląda się temu, co kruche i często pomijane, a jego spokojny ton sprawia, że czytelnik zatrzymuje się razem z nim. Ostatecznie "Szczęście małych rybek" to zbiór o potrzebie patrzenia bliżej i czulej: na drobiazgi, na codzienność, na to, co zwykle znika w pośpiechu. Nie jest to lektura, która rzuca na kolana — ale jest to lektura, która zostaje w człowieku jako ciche, lecz trwałe przypomnienie, że warto być uważnym, bo najwięcej sensu kryje się właśnie w małych rzeczach.

Rozmowy o książkach, tych z dedykacjami i tych bez dedykacji, tych skazanych na zesłanie do piwnicy i tych z nocnego stolika, poezji i prozie, fascynacjach literackich i nawykach czytelniczych, ulubionych księgarniach i ulubionych kawiarniach, sporze o Manna i Prousta, także o tym, że „w pewnym wieku człowiek już wie, czego szuka - szuka potwierdzenia i pogłębienia swoich spostrzeżeń.” Książka wielu wzruszeń, nie tylko dlatego, że większość z rozmówców, również autorka, odeszła już z doczesności do wieczności, również dlatego, że bohaterowie nie gonią za wydawniczymi nowościami, cenią klasyków i ponadczasowe wartości. Paweł Hertz, 1918-2001, pisarz, tłumacz i wydawca, zachwala poufny dziennik Bretończyka: „Mam jeszcze pod ręką „Pamiętniki zza grobu” Chateaubrianda. Czytam sobie, po kilka rozdziałów, i za każdym razem jest to olśniewające.” Marian Brandys, 1912-1998, prozaik i reportażysta, autor spostrzeżenia „nie jest trudno odróżnić dobrą literaturę od złej, dużo trudniej jest odróżnić dobrą literaturę od pozornie dobrej” rozmowę kończy żartobliwym tonem: „Na grypę najlepszy jest Prus.” W rozmowie „Warsztat musi być czynny” Ryszard Kapuściński, 1932-2007, polski reportażysta publicysta i fotograf, autor uwielbianego przeze mnie zwrotu „szarża na szkatułę”, do odszukania w powieści „Cesarz”, podkreśla znaczenie literatury nasyconej głęboką refleksją. „Ważna na świecie literatura jest nasycona refleksją, rozważaniem, zamyśleniem. Bo na świecie są dwa typy czytelnika: czytelnik literatury masowej - przedłużenia serialu telewizyjnego, który jak nie może z przyczyn technicznych oglądać serialu, sięga po książkę - i czytelnik wysmakowany, wdzięczny, którego bawi refleksja nad światem.” Książka wydana w roku 1998.

„Od Astrid do Lindgren” Vladimira Oravsky’ego, Kurta Petera Larsena i autora anonimowego to super-wciągająca książka, wydana przez wydawnictwo Czarne w serii Lilith. Historię wielkiej bajarki, autorki m.in. „Pippi Langstrumpf” i „Dzieci z Bullerbyn”, zabrałam w podróż autobusem. Przegapiłam przystanek i „obudziłam się” dopiero na pętli. To się nazywa lektura absorbująca! „Od Astrid do Lindgren” rozpoczyna się w momencie, gdy osiemnastoletnia bohaterka opuszcza rodzinny dom w Vimmerby i wyjeżdża do Sztokholmu. Zanim jednak wyjedzie dowiadujemy się, że jej ojciec był wielkim gawędziarzem i osobą religijną, o bardzo tradycyjnych poglądach, a matka dobrą, wyrozumiałą i ciepłą kobietą, która umiała stawać w obronie swojej najstarszej córki. Ta umiejętność przydaje się, gdy tuż przed samym wyjazdem na jaw wychodzi trzymana w sekrecie przed Samuelem Augustem tajemnica. Astrid jest w ciąży. Po opuszczeniu rodzinnych stron (w atmosferze dalekiej od oczekiwań) Astrid zaczyna uczęszczać do szkoły stenografii i stenotypii w Bar-Lock w Sztokholmie, gdzie poznaje swoją przyszłą współlokatorkę i przyjaciółkę Zarę. Przed dziewczynami wiele ciężkich chwil – humory ponurych, niemal wyjętych z koszmarów sennych gospodyń, problemy finansowe, zimno i głód. Do tego dochodzi jeszcze ogromna tęsknota za synkiem, którego Astrid urodziła i pozostawiła w Kopenhadze. A jednak, mino coraz to nowych perypetii, obie bohaterki nie tracą nadziei i potrafią znaleźć wyjście z każdej niemal sytuacji. To sprawia, że książka wręcz iskrzy pozytywną energią i ciepłem. Nie pozwalając porwać się całkowicie tej pozytywnej fali, można by zastanawiać się nad tym, jakim cudem między tymi dwiema głodnymi, zmęczonymi i co krok drażnionymi przez kolejne gospodynie dziewczynami ani razu nie dochodzi do spięcia. Zamiast spięć mamy za to niemal dziecięce przekomarzania, które właściwie zawsze kończą się śmiechem lub nawet śpiewem. Tu pojawia się bardzo ważna kwestia – książka Oravsky’ego, Larsena i autora anonimowego to historia wystylizowana na powieść samej bohaterki. W „Od Astrid do Lindgren”, dzięki nadbudowaniu biografii pomysłowością jej autorów, tytułowa bohaterka-pisarka momentami zamienia się w stworzoną przez samą siebie nieobyczajową i wywrotną Pippi Langstrumpf (za nieobyczajowość i wywrotność książkę o Pippi odrzucił pierwszy wydawca). Portret słynnej Szwedki, jaki wyłania się z tej biografii jest budujący i niosący nadzieję. Tak jak wspominałam, mimo opisanych w książce problemów jej ogólny wydźwięk jest bardzo pozytywny – najważniejsze przecież, że wszystko dobrze się kończy. Dlatego nigdy nie można tracić nadziei, niezależnie od tego jak fatalnie na dzień dzisiejszy wygląda rzeczywistość – mogłaby w postscriptum wyznać sama Astrid. W książce nie spodobała mi się jedna rzecz – odstająca od konwencji książki figura matki. Astrid, która nie może być ze swoim dzieckiem zadręcza się myślą, jaka to jest beznadziejna. Dlaczego w przypadku innych problemów autorom udało się zachować humor? Czyżby zgubiło ich zbyt stereotypowe spojrzenie na macierzyństwo? Szkoda, bo matki (także te przebywające z dala od swoich dzieci) również zasługują na radość i otuchę. Także więcej optymizmu panowie autorzy! Recenzja opublikowana na blogu Projekt: książki - projektksiazki.blogspot.com

Gdybym umiała, napisałabym właśnie taką książkę: hołd złożony literaturze, czytelnictwu i czytelnikom. Anegdoty o piętrzących się tomach, o tworzeniu, o chłonięciu, o nabożnym stosunku do książek i tym wręcz przeciwnie, o autorach, dedykacjach, skojarzeniach. Wspaniała, po prostu wspaniała.

Niedawno zmarła aktorka, której filmowy image jest mocno związany z Woodym Allenem, pisze tu o swoim życiu cytując archiwalia własne, ale także pamiętniki swojej matki, Dorothy Hall. Keaton upamiętnia rodziców, szkicuje dynamikę rodzinną, wyjawia sekret, podlicza straty, opisuje momenty przełomowe, przy tym zawiesza nad opowieścią przekonanie o własnej nieadekwatności, poczucie, że mogłaby znacznie więcej, ale rodzinny cykl się powtarza, a życie jest krótkie. Tak jak Dorothy, Diane jest osobą poszukującą właściwych środków wyrazu, która wg siebie samej talentem nie dorasta do własnych ambicji. Dobre, bo inne: autobiografia gwiazdy dla odmiany nie napisana przez ghost-writera, która z perspektywy czasu zachęciła mnie mnie do sięgnięcia po późniejszą opowieść Keaton o relacjach z bratem, Randym.

Książka, którą smakuje się niemal organoleptycznie , z apetytem przyswajając wyrazy i zdania. Autor, jeździ po świecie, zwiedza znane miasta, gdzie każde z nich ma swój klimat i zapach, a on, odkrywa je, podążając za tymi aromatami. Poznajemy je wszystkimi zmysłami, przy czym węch - jest tym najważniejszym. Opisuje je tak wyraziście, że ma się wrażenie przebywania w tym miejscu. Targ w Marakeszu, czy zapach kadzidła w Meksyku - czytając, nabiera się chęci, by doświadczyć tych miejsc osobiście. Cudowna i zmysłowa lektura. Taka jak lubię. ;) **************************************************************************** P.S. Autor czuje miętę do przedstawicieli własnej płci, co dość często ujmuje na kartach tej książki. ***************************************************************************** Jeszcze coś na zachętę: https://www.facebook.com/bookijoany/photos/pcb.1031133327037057/1031130913703965/?type=3&theater

Ciepłe i barwne snuje Autorka opowieści o poetach, pisarzach, aktorach płci obojga. Nie są to pełnokrwiste biografie, a raczej impresje biograficzne mogące stanowić zachętę do sięgnięcia po szersze opracowania. Książkę czyta się świetnie, historie niektórych bohaterów splecione są w bardzo osobisty sposób z losami Poetki. O czym pięknie i zajmująco opowiada. Wszystkie osoby to postaci nietuzinkowe, nieobce mi, ale o niektórych dowiedziałam się czegoś co poruszyło jakąś wewnętrzną strunę i będę szukała dalszych spotkań z nimi.

Anna Kłossowska, znana dziennikarka i italianistka, w książce „Włochy jakich nie znacie” zabiera czytelnika w niezwykłą podróż po Italii, której nie znajdziemy w klasycznych przewodnikach. To barwna mozaika opowieści, anegdot, ciekawostek i osobistych refleksji, przeplatana głosami znanych osób, które z Włochami są mniej lub bardziej związane. Rezultatem jest publikacja lekka, pełna pasji i autentycznej miłości do kraju pizzy, kawy i sztuki. Autorka skupia się na detalach, które wymykają się typowemu turystycznemu spojrzeniu. Zamiast listy „najważniejszych zabytków Rzymu” czy „10 rzeczy do zrobienia w Wenecji”, Kłossowska serwuje pytania: jak smakuje Ferrari (tak, to nazwa musującego wina)? Dlaczego Volterra przyciąga fanów wampirów i czemu nie palono tam czarownic? Gdzie wypić najlepsze espresso i co łączy Lavazzę z Turynem, a Illy z Triestem? Wielką zaletą książki jest to, że autorka nie tylko odkrywa mniej znane fakty, ale też opowiada o nich w sposób żywy, często z humorem. Styl Kłossowskiej przypomina rozmowę z dobrym znajomym – takim, który zna każdy zakamarek Włoch, ale nie narzuca się wiedzą. Jej narracja jest barwna i lekka, co sprawia, że nawet osoby, które nie planują podróży do Włoch, mogą czerpać przyjemność z samego czytania. Interesującym dodatkiem są wypowiedzi znanych osób – od kardynała Stanisława Dziwisza, przez Zbigniewa Bońka, po Grażynę Torbicką czy Ewę Minge. Ich wspomnienia i refleksje ukazują Włochy z różnych perspektyw: duchowej, sportowej, modowej, kulinarnej. To ciekawe uzupełnienie narracji autorki – bardziej osobiste, często zaskakujące. Dzięki temu Włochy nie są tu tylko miejscem, ale żywym doświadczeniem – dla każdego nieco innym. Książka świetnie sprawdza się zarówno jako inspiracja przed podróżą, jak i lektura dla tych, którzy już Włochy znają, ale chcieliby je zobaczyć z innej strony. Można ją czytać od początku do końca, ale też otwierać na chybił trafił – każda strona zawiera coś ciekawego. Czy książka ma wady? Nieliczne. Ci, którzy oczekują klasycznego przewodnika z mapami, adresami i trasami zwiedzania, mogą poczuć się nieco zagubieni – to raczej opowieść niż informator. Czasem też ilość poruszanych tematów może przytłoczyć – książka skacze z miejsca na miejsce, z czasów antycznych do współczesnych, ale taki jest właśnie jej urok. To podróż pełna niespodzianek, trochę jak włoska przejażdżka skuterem przez małe uliczki – nie zawsze wiadomo, dokąd się jedzie, ale zawsze jest ciekawie. Podsumowując, „Włochy jakich nie znacie” to fascynująca, błyskotliwa i niebanalna podróż przez mniej znane oblicza Italii. To hołd złożony krajowi pełnemu kontrastów, tradycji, smaku i historii. Dla każdego miłośnika Włoch – pozycja obowiązkowa. A dla reszty? Po prostu dobra książka o ludziach, miejscach i pasji do odkrywania. Czy można chcieć więcej?

"Rozważania psa Mafa i jego przyjaciółki Marilyn Monroe" wypatrzyłam chyba w sierpniu ubiegłego roku w kiosku, w centrum handlowym. Tytuł mnie zaintrygował, bo akurat zaczęłam wtedy czytać "Blondynkę" Oates a zachęciła mnie nie tylko niska cena książki i jej okładka, ale przede wszystkim fakt, że Autor zastosował w niej ciekawy zabieg narracyjny ukazując Marilyn Monroe a także jej znajomych i przyjaciół z perspektywy postrzegania jej przez maleńkiego maltańczyka, którego dostała w prezencie od nie byle kogo, bo od swego przyjaciela, samego Franka Sinatry. Maf, skrót od Mafiozo, bo tak nazwała go jego nowa pani - ze względu na ofiarodawcę, który niestety miał powiązania z mafią - został przywieziony z Charleston w Anglii przez matkę Nathalie Wood, która sprowadzała stamtąd pieski dla swoich znajomych i znajomych swej córki. Ten śliczny biały, bardzo żywy i inteligentny piesek, którego rodowód poznajemy dzięki jego opowieści, specjalnie tym razem był przywieziony własnie na prezent dla Marilyn. Marilyn w tym czasie ulegała już coraz większej frustracji starając sobie i innym udowodnić, że jest dobrą aktorką. Była w nie najlepszej kondycji psychicznej, zażywała sporo leków i korzystała z porad terapeutów. Maf, który lubił filozofować a obrożę miał po słynnym psie samej Wirginii Woolf towarzyszył jej w ostatnich latach życia wszędzie : w seansach terapeutycznych, spotkaniach towarzyskich, na przyjęciach dla filmowców i literatów, na planie filmowym i w lekcjach gry aktorskiej. I chętnie włączył by się do prowadzonych tam rozmów prezentując swoje przemyślenia i opinie, ale niestety nikt nie czytał w jego myślach a gdy szczekał nikt go nie rozumiał, nawet jego ukochana pani. Jedyne co mógł zrobić w sytuacji, gdy ktoś bardzo mu się nie podobał, to ugryźć go w kostkę i tak robił, gdy uważał, że ten ktoś swym zachowaniem na to zasłużył. Przed czytaniem książki lubię kuknąć na lubimyczytać.pl, by sprawdzić co też inni o niej sądzą i tym razem też tak zrobiłam. I muszę przyznać, że zostałam zaskoczona tym jak się "Rozważania psa Mafa i jego przyjaciółki Marilyn Monroe" nie podobały tym co je czytali, i jak na nie wybrzydzali. Nie jest to oczywiście biografia Monroe, której się co niektórzy spodziewali. Chociaż sporo można się dowiedzieć o niej samej i jej życiu na przełomie lat 50 i 60-tych, gdy rozwodziła się ze swym mężem Arthurem Millerem i poznała prezydenta USA Johna Kennedy'ego. Uczyła się wówczas sztuki aktorskiej u Lee Strasberga w Nowym Jorku. Później przeniosła się do Kaliforni, gdzie grała w swym ostatnim, niedokończonym, filmie Georga Cukora p.t. Słodki kompromis". Zgadzam się z tymi co uważają, że zbyt dużo w niej mało strawnego filozofowania, ale to nic w porównaniu z tym jaką przyjemność odczuwałam w trakcie jej czytania przypominając sobie znane postaci związane z artystycznym i intelektualnym życiem Ameryki lat 60-tych ubiegłego stulecia. Pisarki i pisarze aktorki i aktorzy, reżyserzy i krytycy literaccy. Cała plejada znakomitości świata literackiego i filmowego. A poza tym sporo ciekawostek z ich życia. A wśród nich ta, że Marilyn Monroe interesowała się Freudem, że czytała Dostojewskiego. A za przyjaciółkę miała autorkę książki "Serce to samotny myśliwy" Carson Mc Cullers, o której to książce od dawna myślę. Rozmowy o książkach, o filmach i pisarzach, poetach. A więc może nie polecam tej książki wszystkim, ale gorąco polecam tę książkę tym, którym nazwiska osób jakie w niej się pojawiają nie są obce tak samo jak mnie. A także miłośnikom psów i kotów, bo te pojawiają się na stronach książki bardzo często. Filozofowanie można sobie pominąć a reszta sprawia prawdziwą intelektualną frajdę, która sprawia, że książkę Szkota, Andrew O'Hagana, czyta się z prawdziwą przyjemnością.

Kolejna historia o sile człowieka (dzieciństwo P.L. Travers dalekie było do idealnego), mocy wyobraźni i sile kreacji (dzięki której mamy szansę "spotkać się" teraz z dystyngowaną nianią, potrafiącą unosić się nad Londynem z parasolką o papuziej główce). Historia o tęsknocie, nadziei, a przede wszystkim wyobraźni! Ciekawy kontekst literacki.

Kolejna trudna książka na liście moich lektur. Mimo zalewie 230 stron jej treść wymaga od czytelnika całkowitego oddania się, skupienia całej uwagi by nie rozpraszając się móc głębiej przeżyć zmagania się bliskich z chorobą, która odbiera człowiekowi wszystko. Dziennik to może nietypowy, bo dający obraz myśli jednocześnie trojga bliskich sobie ludzi, przeżywania własnych słabości i mierzenia się ze śmiercią jednej z nich. Daje obraz z ostatniego roku życia Ingrid. I mimo iż ten dokument stanowi zbiór luznych notatek zapisywanych pod wpływem chwili, jest jedną z bardziej intymnych relacji, jaka połączyła mężczyznę i kobietę, spisaną i opublikowaną bez retuszu. Dzienniki to nie tylko strony przechowujące pamięć o zdarzeniach, bliskich, ale dające światło na to do jakiej rangi potrafią dojrzeć ludzie emocje, uczucia. Z jednej strony frustracja i bezsilność, że nie może się pomóc ukochanemu człowiekowi, z drugiej ofiarowanie tego co najistotniejsze - siebie i trwanie niezmienne aż po kres...

Kto pokochał powieść "Lampart" (a ja tak), ten powinien zapoznać się z postacią tajemniczego księcia Lampedusy autora arcydzieła. To jeden z najbardziej niezwykłych losów pisarskich. Giuseppe Tomasi był erudytą, który "prawie wszystko przeczytał". Zdominowany przez matkę, nieśmiały, delikatny. Rozdarty między miłością do żony a apodyktyczną matką. Po publikacji trzech tekstów w latach 1926-27 zamilkł prawie na 30 lat. Napisał genialną powieść, którą zlekceważyło kilku redaktorów. Książkę wydano dopiero kilka miesięcy po śmierci autora. Gdy już się ukazała, szybko stała się bestsellerem. Biografia Gilmoura prowadzi nas w zajmujący sposób przez wszystkie wątki życia "Ostatniego Lamparta". Szkoda jedynie, że książka nie posiada indeksu osobowego, niedosyt pozostawia również wybór fotografii. Od Gilmoura dowiadujemy się, że Tomasi wykonał bardzo liczne fotografie podczas swoich europejskich podróży (Anglia, Francja, Niemcy, Austria). Nawet jeżeli zdjęcia były złe, niedobrze skadrowane (jak podkreśla aautor biografii) to chociaż kilka z nich chciałoby się zobaczyć. Mnie osobiście bardzo brakuje również fotografii cukierni Mazzara, w której Tomasi napisał swoją powieść.

Niełatwa, aczkolwiek interesująca pozycja ukazująca Hiszpanię z nieco innej perspektywy: poszarpanych myśli, niezatartych wspomnień, ulotnych impresji, nieprzemyślanych refleksji, upływającego czasu, niezaprzeczalnych faktów historycznych. Obraz Hiszpanii dla osób, które już ją dobrze znają, lecz może chcą na nią popatrzeć z daleka, oczami holenderskiego podróżnika, prozaika i poety zakochanego w tym kraju i jego historii po same uszy.

Początek był świetny i obiecujący, wciągająca historia Fitzgeraldów, a potem ostatnie 100 stron niemiłosiernie męczyłam. Te wstawki z książki - po co? Końcówka bardzo prosta gdy dowiadujemy się jak umarli. Średnio mnie zaangażowała na koniec, a początkiem byłam zachwycona. Fajnie, zeby przeczytać raz i tyle.

To jest chyba mój ulubiony gatunek książek: podróże + kulinaria. Czytając przepisy aż robi się słodko. Bardzo fajnie opisany Paryż, dokładne adresy miejsc polecanych przez autora i przede wszystkim trafnie opisane życie wśród Francuzów ze wszystkimi ich wadami. Szkoda że takiego Paryża już nie zobaczymy.