Magellan

Mniej znana książka autora słynnych "Mitów greckich" i sławnej powieści "Ja, Klaudiusz". To niezbyt długa (ok. 230 stron) wariacja na temat mitu o Odysie, z którego czerpie kilka wątków, a nawet kusi się o "alternatywne" pokazanie jak Odyseja mogła powstać. Głównym wątkiem powieści jest walka o władzę w greckiej kolonii na Sycylii, na długo przed podbiciem tej wyspy przez Rzymian. Zaginięcie następcy tronu powoduje liczne perturbacje: król rusza go odszukać, pozostawiając swoje królestwo w rękach brata - regenta oraz dzieci, w tym bitnego, ale niedoświadczonego młodzieńca - syna, córki: inteligentnej i niezależnej księżniczki (narratorki powieści) i królowej matki. Nieobecność króla stanie się okazją do próby przejęcia władzy przez konkurencyjne rody, pod pretekstem wymuszanego (niby: obiecanego) małżeństwa z księżniczką. Pojawią się spiski i dojdzie do skrytobójstwa. Ale nie wszystko stracone, bo bogowie zsyłają na wyspę rozbitka - potomka szlachetnego rodu z Krety i dalekiego krewnego królowej... Fabuła powieści nie jest specjalnie oryginalna czy psychologicznie złożona, nie to jest zaletą książki, a zręczne wplecenie przez autora zwyczajów, poglądów, religii i polityki czasów greckich kolonii na zachód od ojczystych ziem. Czytelnik zainteresowany czasami antycznymi otrzymuje szansę "wniknięcia" w świat sprzed dwóch i pół tysiąca lat, przynajmniej w takiej wersji jak wyobraża go sobie Graves, wybitny znawca antyku. Ciekawa, inspirująca podróż w czasie, nawet jeśli literacko nie jest to książka takiego poziomu jak inne pozycje autora. Dla znawców greckich mitów przyjemnością dodatkową będzie zabawa w rozpoznawanie parafraz klasycznych mitów, wplecionych w historię naszych bohaterów. Czytelnicy mniej obeznani z mitologią mogą tej warstwy nie zauważyć, ale i tak powieść czyta się z przyjemnością.

Niniejsze wydanie bodaj najlepszej książki M. Brandysa (może poza Końcem świata szwoleżerów) ukazało się w roku 1974 i zostało podzielone na dwa tomy. Pierwszy doprowadzono do roku 1810, kiedy to Kozietulski, po trzymiesięcznym urlopie, powraca do swojego pułku stacjonującego w podparyskim Chantilly. W nim zatem opisana jest sławna szarża pod Somosierrą. Niezależnie od wydania stwierdzić trzeba, że dzieło niniejsze bardzo poszerza horyzonty poznawcze nt. epoki napoleońskiej, o której obecnie zwykło się myśleć hasłowo, obrazami. Jednocześnie, jak to Brandys, książka pisana jest ze swadą i humorem. Czyta się zatem jak powieść.

Jak realizować marzenia Wśród moich czytających znajomych pojawiła się moda na czytanie książek biograficznych. Chyba mamy wysyp tego typu literatury. Co bardziej znane postacie piszą, udzielają tzw. wywiadów – rzek, czasami pisze za nich autor – widmo. Sama przyznaję się bez bicia, popełniłam trzy opowieści z czasów zamierzchłej swej młodości. Większość z obecnych biografii nich to teksty ściśle związane z faktami. Autorzy zamieszczają staranne przypisy, z jakich tekstów źródłowych korzystali, by swoją opowieść uczynić wiarygodną. Jeśli natomiast wysuwają jakieś hipotezy, coś im się wydaje, to oczywiście uprzedzają o tym czytelnika. I bardzo dobrze, taka forma, taka treść. Z tym większym zainteresowaniem sięgnęłam po książkę biograficzną, w której na samym końcu przypisów nie znalazłam. Oczywiście, że to utwór starego typu, z czasów kiedy głównie opracowania naukowe zawierały owe przypisy. To „Sen o Troi” Heinricha Alexandera Stolla czyli literacka biografia Henryka Schliemanna, kupca, poliglotę, a przede wszystkim archeologa – amatora, który marzył o odkopaniu antycznej Troi. Książka powstała w 1956 roku, (moje wydanie z 1980), jest zatem bardzo klasyczną biografią. Znawcy kultury starożytnej na pewno doskonale znają postać bohatera. W swoich czasach był, mówiąc językiem współczesnym, prawdziwym celebrytą, ale przede wszystkim wielkim pasjonatem homerowskich opowieści. Nie, nie bójcie się, nie będę streszczała jego życiorysu. Zajmę się formą opowieści o życiu i działalności Niemca, który tak naprawdę był obywatelem świata. Biografia utrzymana jest w typowej dla tego gatunku formie. Najpierw mamy opis dzieciństwa, nie zawsze szczęśliwego, potem lata młodości, wytrwałej pracy, lata dojrzałe, czasy zdobywania wielkiej forsy i wreszcie spełnienie marzeń. Nie spotyka nas tu żadna niespodzianka, żaden przeskok w czasie. Wszystko chronologicznie. W sumie losy możemy podzielić na dwa etapy: marzenia i realizacja marzeń. Pierwszy etap to czas, w którym ciągle coś się dzieje. Przyglądamy się człowiekowi, który toczy walkę o byt i marzy, bo w jego przypadku marzenia z dzieciństwa nieustannie są żywe. Drugi etap to wspomniana już realizacja. Tej części niektórzy recenzenci zarzucają zbytnią rozwlekłość. Kopanie w ziemi, znajdowanie kolejnych warstw pozostałości po antycznych budowlach, spisy odkrytych skarbów rzeczywiście mogą znużyć. Ale pamiętajmy, czytamy o spełnionych pragnieniach. To, co opisano wcześniej, to była droga właśnie do nich. A teraz powróćmy do najważniejszego – brak źródeł. Skąd autor wie tyle o archeologu? Nie mogli znać się osobiście. Kochani, a skąd wiemy tyle o Mickiewiczu lub Sienkiewiczu? Po prostu wiemy… nie znamy wszystkich autorów wszystkich testów, które o tych pisarzach czytaliśmy… Ale czy na podstawie naszej wiedzy nie moglibyśmy napisać powieści o Sienkiewiczu? Biografia Schliemanna jest bowiem epicką opowieścią o jego życiu. Autor miał dużą wiedzę o nim. Stworzył jednak nie dokument, ale literaturę piękną. A w takim przypadku, dokumentacja potrzebna nie jest. Wiedza zawarta w komórkach mózgu zupełnie wystarczy. Oczywiście możemy z taką książką dyskutować. Wyłapywać sprawy dyskusyjne, nawet braki lub złe informacje. Czy jednak warto?

Autor " Gdy słońce było bogiem ". Jedno jest pewne !!! Bez tych książek moje życie na pewno potoczyłoby się inaczej. No, może trochę przesadziłem. Jeśli nie życie, to na pewno forma spędzania moich urlopów, wycieczek, a co za tym idzie zainteresowań. Zamiast gonić po wszystkich dostępnych mi ruinach, siedziałbym sobie z drinkiem w ręce przy hotelowym basenie. O rany, jakie ubóstwo intelektualne by mnie czekało !!! Dziękuję, dziękuję Panie Kosidowski, że tak się nie stało !!! O ile sobie przypominam, jacyś moi szkolni koledzy wylądowali "przez" Pana na archeologii. Z tego co wiem, nigdy nie żałowali. Książki wychowały już kilka pokoleń czytelników, budząc zainteresowanie starożytnymi kulturami. Nie prześpij i daj, poprzez rekomendację książki, szansę współczesnemu pokoleniu, może dzięki Tobie ktoś znajdzie zaginioną Atlantydę. POLECAM !!!

Właściwie nie chcę pisać o tej książce, tylko o całej serii "Biografii Sławnych Ludzi " ( 10 gwiazdek dla serii ) wydawanych już od 1976 r. przez PIW, co czyni ją najstarszą serią biograficzną w Polsce. Ze względu na różnorodny wybór znanych postaci, czyni ją interesującą dla nawet najwybredniejszego czytelnika. Każdy może sobie wybrać postać historyczną, która go interesuje. Nie muszę dodawać, że niektóre życiorysy powinno się znać. Najczęściej napisane bardzo ciekawie, przez kompetentnych autorów i przystępne w czytaniu. Dlaczego wybrałem akurat tę biografię? Bez powodu. Na półce mam ich ho, ho... i jeszcze trochę. Serię, POLECAM !!!

Książka opowiada o życiu Paderewskiego wyłącznie pod kątem jego kariery muzycznej. Inne kwestie jak polityka, kobiety, życie prywatne, choroba syna zostają ledwo poruszone albo wręcz wcale. Jednak o dziwo nie jest to wadą lecz zaletą książki. Bardzo ciekawie i przyjemnie było mi towarzyszyc Paderewskiemu po stopniowym acz konsekwentnym wspinaniu się po szczeblach kariery. Swoją drogą zadziwiające jak wiele ludzi, w tym szanowanym nauczycieli, powtarzało mu, że nie ma talentu i żadnego pianisty albo wręcz muzyka z niego nie będzie. Na nasze szczęście ludzie tacy jak Paderewski dążący do spełniania marzeń nie słuchają takich przepowiedni :) Książka pozostawia spory niedosyt. Chciałoby się usłyszeć te wszystkie historie pozostawione na 'inną okazję'.

Powieść, do której stosunek mam nieco ambiwalentny. Bo z jednej strony jest napisana przepięknym językiem - autor to zresztą laureat Nobla w czasach, kiedy ta nagroda jeszcze sporo znaczyła - a z drugiej jednak aż bije po oczach swoją francuskością, z którą jestem na bakier. Colas to małomiasteczkowy stolarz i filozof, człowiek stojący z boku i w opozycji do wszystkiego i wszystkich, przekorny i nie za bardzo liczący się z doczesnymi dobrami. Powieść to jakby jego pamiętnik, losy spisane na przestrzeni dwunastu miesięcy, w których pod każdym względem działo się sporo. Bardzo pozytywne i optymistyczne dziełko. Mimo wszystko.

Biorąc do ręki książkę słyszałam w głowie najsłynniejszy motyw muzyczny z musicalu. W opowieściach jednak to nie bogactwo jest celem życia Mleczarza a rodzina która spędzała mu nie raz sen z powiek. Zachwyca mnie duma i godność głównego bohatera. Warto przeczytać

"...Mój brat otrzymał nominację na sekretarza Terytorium Newady; był to urząd świetny, skupiający w sobie obowiązki i honory skarbnika, kontrolera generalnego, sekretarza stanowego i urzędującego gubernatora w nieobecności tego ostatniego. Pensja wynosząca tysiąc osiemset dolarów rocznie i tytuł "pana sekretarza" przydawały temu zaszczytnemu stanowisku wspaniałości imponującej i oszołamiającej. Byłem młody i głupi, więc zazdrościłem bratu. Zazdrościłem mu pozycji i finansowego splendoru, a zwłaszcza zazdrościłem mu podróży, długiej i niezwykłej, jaka go czekała, i nowego, zdumiewającego świata, który miał poznać. Będzie podróżował! Nie wyjeżdżałem nigdy z rodzinnego miasta i samo słowo "podróż" posiadało dla mnie urzekający czar. Niebawem brat mój znajdzie się w odległości setek mil od domu, na wielkich preriach i równinach, wśród gór Dalekiego Zachodu, zobaczy bawoły i Indian, psy stepowe i antylopy, będzie miał mnóstwo najrozmaitszych przygód i kto wie, czy go nie powieszą albo nie oskalpują, a w ogóle będzie się bawił świetnie, będzie pisał o wszystkim do domu i zostanie bohaterem. Ponadto zobaczy kopalnie złota i srebra i któregoś dnia po południu, po skończonej pracy, pójdzie sobie na przechadzkę i znajdzie gdzieś na stoku wzgórza kilka szufel błyszczących bryłek złota i srebra. Z czasem stanie się bogaty, wróci do domu morzem i będzie tak obojętnie rozprawiał o San Francisco, zatoce i Pacyfiku, jak gdyby zobaczenie tych cudów było bagatelką..." 11 czerwca Hawajczycy obchodzili święto Kamehameha I (1758-1810), przywódca jednego z wielu królestw hawajskich, doprowadził do ich zjednoczenia w 1810 i został pierwszym królem Królestwa obejmującego cały archipelag. Założył dynastię panującą do 1874 roku (ostatnim władcą z tejże dynastii był Kamehameha V). Przyczynił się do zakończył wojny domowe i wprowadził jednolite prawo. Był inicjatorem handlu z Europą i USA. W uznaniu jego zasług, jeden z jego następców, Kamehameha V, ustanowił dzień króla Kamehameha I. Relację z ostatnich chwil życia i pogrzebu Kamehamehy I przytoczył Mark Twain w autobiograficznej powieści „Pod gołym niebem” i tak trafiłam na tę książkę. Dziki Zachód z języka angielskiego Old West, Far West, Wild West. Popularne określenie zachodnich terenów Stanów Zjednoczonych, odnoszące się do okresu XIX i pierwszej dekady XX wieku. Klimat Dzikiego Zachodu czuje się chyba najbardziej w Arizonie i Utah. Wysokie i rozległe góry, samotne czerwone ostańce, niesamowite kaniony, wielkie kaktusy, kaktusiki, droga rudym kurzem pokryta, toczące się kule biegaczy, które wciąż wiatr przemieszcza w terenie, małe osady ukryte w skałach lub na bezkresnych pustkowiach. Konne dyliżanse, samotni cowboye i wypasające się wielkie stada bydła. Literaturą, a później filmem pojęcie Dzikiego Zachodu zawładneło niczym "gorączka złota" z gatunkiem westernu. W szerszym sensie termin „Dziki Zachód” oznacza sytuacje nieprzestrzegania prawa, rządów przemocy, nieliczenia się z autorytetem władz przez indywidualne osoby lub grupy przestępcze. Wsiadamy do dyliżansu i wybieramy się w autobiograficzną siedmioletnią podróż (1861-67), którą odbył młody Twain ze swoim bratem od St. Louis przez Nevadę, Kalifornię aż po Hawaje. Surowy krajobraz Ameryki, którą pionierzy przemierzali i odkrywali. Rdzenna ludność amerykańskiej rzeczywistości dzisiaj zamknięta w rezerwatach, w czasie tej podróży towarzyszy nam i m.in; Indianie Gaszoci, żyjący wysoko w Górach Skalistych o bardzo osobliwych i prymitywnych zwyczajach. Niestety nie znalazłam informacji i nie wiem, czy nie jest pomyłka w nazwie (Szoszoni). Ciekawie było w Utah u mormonów, poznać ich biblię czy poligamię. Strzelaniny, zabijające opowieści o podróżujących, grudki złota i kopalnie, amerykański sen o bogactwie i sukcesie, przyjaźnie, obyczaje, rodzące się legendy, przestępczość itd... Przygodowo - łotrzykowskie klimaty coltem i dużą dawką humoru okraszone, balansujące pomiędzy rzeczywistością a fantazją pisarza stanowi niezwykły koloryt tej opowieści, która zaczyna się w momencie gdy wsiadamy do dyliżansu i długo jeszcze po zakończeniu , gdy powoli rudy kurz opada zastanawiamy się czy był to sen czy mara...

Książka znakomita, poza tym rzecz ciekawa - ten autor napisał jeszcze sporo powieści, ale wszystkie one nie nadają się do czytania, w kilku znanych mi wypożyczalniach przez dziesięciolecia nikt się nie pofatygował, żeby je choćby przejrzeć (i dlatego wycofali je z księgozbiorów). Typowy autor jednej książki - i tak go zapewne zapamiętamy.

Kontekst historyczny niezwykle ciekawy. Dużo jest o Polakach, Tołstoj świetnie zobrazował to jak nasi szlachcice balowali do tego stopnia, że zniszczyli gospodarkę i doprowadzili do rozbiorów. Wciągnęła mnie mocno ale niestety puściło te zainteresowanie jakoś po 500 stronach. W momecie tych wojen ze szwedami utwór się robi monotonny i w kółko jest o tym samym. Obsesja Piotra, żeby stworzyć z Rosji mocarstwo. Do tego są jakieś poboczne wątki z perspektywy żołnierzy ale niestety nie mają wiekszego wplywu na odbiór książki.

Autor, 1898 - 1978 , podczas I WŚ służył w armii pruskiej (walczył m. in pod Verdun), ale zdezerterował i dołączył do oddziału powstańców wielkopolskich. Jego utwory były tłumaczone na wiele języków i zdobyły mu dużą popularność. Książka wydana ok. 60 - ąt lat temu, ale nie straciła na swojej aktualności. Pizarro, Inkowie to temat interesujący dla każdego i pomimo wielu opracowań, jestem przekonany, że tym nie będziesz rozczarowany. POLECAM !!!

Miałem trochę zgryz z oceną. Z jednej strony biografia Rubinsteina jest tak barwna i pełna, że już w zasadzie nie wiem, co budzi większy podziw: jego fortepianowa wirtuozeria czy też niezwykłe umiłowanie życia i czerpanie z niego garściami. Lista wybitnych osobistości, które spotkał na swojej drodze – od wielkich kompozytorów po artystów i polityków – może przyprawić o zawrót głowy. Z drugiej strony książka jest wymagająca i obnażyła zupełnie moje braki w dziedzinie muzyki klasycznej. Te wszystkie sonaty, koncerty, mnogość wykonawców i autorów w dużej mierze zlewały się w jedno i często nużyły. Pewnie ktoś bardziej wyrobiony w temacie może mieć inne zdanie, ale dla takiego laika jak ja te spore fragmenty były trudne do przebrnięcia. Zwraca też uwagę fenomenalna pamięć do szczegółów – nic dziwnego, w końcu był cudownym dzieckiem, które już w wieku trzech lat grało na fortepianie. Brakowało mi jednak szerszego tła historycznego, kiedy już się pojawiało, to były to bardzo interesujące smaczki. Oby druga część, obejmująca okres po 1918 roku, miała tego trochę więcej, bo pomimo pewnego niedosytu ten życiorys jest na tyle fascynujący, że sięgnę po resztę.

Kiedy średniowieczna propaganda cesarzy niemieckich z okresu walki o prymat między władzą cesarską a papieską trafia w ręce świetnie wykształconego greckiego utracjusza i antyklerykała zafascynowanego porewolucyjną Francją... Jestem pewna, że autor sięgnął też po inspiracje do okresu rzymskiej pornokracji, anachronicznej do czasów, w których rozgrywa się akcja powieści. Ciekawe, że książka została potępiona jako bluźniercza przez prawosławny Kościół Grecki, mimo że dotyczy papiestwa, i to papiestwa sporo po wielkiej schizmie wschodniej. Sprawnie napisana, świetnie się czyta, jednak osoby zachwycające się w recenzjach, "jakie to prawdziwe" zapominają, że to fikcja literacka, a nie historia.

Nie wiem czy to sentyment do filmu z 1959, ale to ten rzadki przypadek, gdy ekranizacja wydaje mi się lepsza niż książka. Tutaj jak dla mnie za mocno już pociągnięto wątek Baltazara, aż troche staje sie nachalny, jaki i niepotrzebnie rozciągnięto historię na fragmenty życia Jezusa. Wołałem historię skupioną wokół samego Judy. Messala tutaj został przedstawiony już całkowicie w negatywnym świetle co też pozbawia uroku jego relację z Judą. Jedynym ciekawym wątkiem, którego nie kojarzę z filmu to zauroczenie egipcjanką.

Klaudiusz po drugiej stronie bóstwa czyli Klaudiusz w krainie cezarów - kontynuacja "Ja, Klaudiusz" - mniej gęsta, bardziej obyczajowa, w tym "obyczajowa", dosłownie... historia zaczyna się w 41 r. n.e., gdy Klaudiusz zostaje cesarzem Rzymu.... - walka o władzę i intrygi na dworze cesarskim, - skandaliczne życie Messaliny, znanej z manipulacji i rozwiązłości, - relacje Klaudiusza z Herodem Agryppą, królem Judei... powieść z 1935 roku - kontekst nazizmu w Niemczech, faszyzmu we Włoszech i stalinizmu w ZSRS - w tym klimacie powieść o rzymskich tyranach, manipulacji, propagandzie, kulcie jednostki i politycznych mordach nabierała nadzwyczajnej aktualności...

Czytając tę książkę niejako odruchowo porównywałem ją z "Alfabetem Urbana" i muszę stwierdzić, że ten drugi jest lepszy. Kisiel był niewątpliwie znaczącą postacią w życiu politycznym PRL, ale książka jest dość rozwlekła, czasami wzmianki o różnych osobach są enigmatyczne, w innych przypadkach rażą mnie trochę uwagi "nie znam", "nie spotkałem"... To po co pisać o takich osobach? Nasuwa się wówczas podejrzenie, że Autor opisuje plotki, a nie fakty. Niemniej jednak książkę warto przeczytać, chociażby po to, aby dowiedzieć się, co myślał Stefan Kisielewski.

Solidnych rozmiarów powieść historyczna, niedokończona, bo - jak czytamy na sam koniec - autorowi prace nad książką przerwała zdecydowanie przedwczesna śmierć. Stanowiąca zdecydowanie najbardziej rozpoznawalne dzieło Schulza powieść to biografia Michelangelo Buonarrotiego, czyli Michała Anioła, ale też całego przełomu XV i XVI wieku w Italii. Schulz skacze po wątkach, opisując losy królów, papieży i artystów tego kolorowego okresu. Dość mocno kompleksowe dzieło, choć czyta się nieco topornie.

Oczywiście, "Stworzenie świata" Gore'a Vidala to nie jest ten poziom - literacki, intelektualny - co Teodor Parnicki (Vidal to po prostu taka uproszczona, McDonaldowska wersja historii starożytności), niemniej rzecz warta lektury. Chociażby dlatego, że autor próbuje spojrzeć na historię starożytnej Grecji z perspektywy imperium perskiego - czyli odwrócenie perspektywy w porównaniu z tym, czego uczyliśmy się w szkołach. Ponadto, jest w książce kilka ciekawostek historycznych i religijnych. Powtarzam, do Parnickiego mu daleko, ale powieść ciekawa i ambitna.

Cierpi na natłok informacji w działach poświęconych innemu tematowi. Ciężko jest przypisywać Ludwikowi XVI pozytywne cechy, lecz Baszkiewicz - na szczęście - nie popada w skrajną antypatię i stara się nie demonizować sylwetki Burbona w sposób tendencyjny.