Aleksander Wielki

Co tu dużo mówić - jestem absolutnie oczarowany i nie wiem nawet od czego zacząć. Znajomość kultury europejskiej, a zwłaszcza jej literatury, nie jest możliwa bez znajomości mitologii Greków i Rzymian. Można by o tym napisać nie tylko esej, ale i wiele książek (co zresztą robiono). I o ile w szkole zdobywamy co nieco podstawowych wiadomości o mitach, to ta wiedza zdecydowanie domaga się pogłębienia. Czyta się Parandowskiego, który jest rzeczywiście mitologią skrojoną na potrzeby szkolne. Parandowski stara się stworzyć spójną opowieść, przystępną dla piętnastolatków. Ale to niemożliwe bez dokonania drastycznych uproszczeń i w rezultacie możemy wyrobić sobie dość mętny, jeśli nie fałszywy obraz greckiej (i rzymskiej) mitologii. I wtedy wchodzi Kubiak - cały na biało. To pozycja dla bardziej dojrzałego i ambitniejszego czytelnika, lektura wymagająca, ale i arcyciekawa. Autor zanurza swoje dzieło w szerokim kontekście starożytnej kultury - stara się przybliżyć genezę mitów na tle faktów historycznych i odkryć archeologicznych. Od początku przedstawia nam źródła, z których czerpiemy wiedzę o wierzeniach antycznych ludów. Następnie, z warsztatową precyzją i uczciwością wytrawnego filologa, daje nam solidny wykład mitologii - od teogonii, przez opowieści o władcach Olimpu, po dzieje heroiczne i rzymską adaptację. Dowiadujemy się kim byli autorzy, od których czerpiemy wiedzę o prastarych wierzeniach, oraz dlaczego mity docierają do nas w różnych wariantach. A także, czego nie wiemy (i jak wiele musimy rekonstruować na podstawie strzępów dostępnych informacji). To napisawszy, muszę jeszcze dodać, że język autora to polszczyzna najwyższej próby - uczona, bogata, ale zrozumiała dla przeciętnego zjadacza chleba (jeśli się trochę wysili). Należy się 10 gwiazdek i na pewno ta książka zostanie ze mną na dłużej.

Książka rzeczowo opisuje politykę Kazimierza III Wielkiego nie popadając ani w idealizację, ani w demonizację tegoż monarchy. Jest napisana ładną polszczyzną, choć niestety lekkiego pióra Wyrozumski nie miał. Książka warta polecenia weteranom historii, ale zabierając się za nią należy już mieć jakieś pojęcie na temat rządów ostatniego króla z dynastii Piastów.

Bardzo dobra pozycja, dość zgrabnie unikająca ciężkiego, naukowego języka, nie popadając jednocześnie zbytnio w popularnonaukowe uproszczenia. Wydaje się być odpowiednia zarówno jako kompendium dla osób obeznanych w temacie (książkę tę polecono mojej siostrze na studiach romanistycznych), jak i źródło wiedzy dla laików, po prostu zainteresowanych historią Francji (moi). Jedyne, do czego mogłabym się ew. przyczepić, to zdarzające się autorowi co jakiś czas, zbyt pejoratywne określanie niektórych postaci historycznych. O ile zazwyczaj popiera on różne osądy np. cytatem z tekstów źródłowych lub nazwiskiem badacza, który doszedł do danych wniosków, zdarza mu się czasami napisać po prostu, że ta czy inna osoba była mało inteligenta czy wręcz niemądra i tyle. Nie zawsze można to też wywnioskować z późniejszego opisu zdarzeń z nią związanych. Choć zapewne wiąże się to już z utartym poglądem na temat konkretnych postaci i - nie pozwalającą rozpisywać się zbytnio o pojedynczych jednostkach - przeglądową formą tekstu, uważam że nie powinno to mieć miejsca w pracy naukowej.

Autor " Mitologi Greków i Rzymian ". Rekomendowana książka to znakomity przewodnik dla czytelnika pragnącego zrozumieć źródła współczesnej Europy i jej antycznych korzeniach. To barwna opowieść, bogata w anegdoty i osobiste refleksje autora ukazana przez pryzmat historii, kultury i ludzkich losów. POLECAM !!!

Książka grubaśna. Biorąc pod uwagę datę startową całości wywodów, czytelnik oczekiwałby że opisane zostaną same perełki i momenty kluczowe dla historii Niemiec, Rzeszy, Cesarstwa... niestety 20-30% materiału to jakieś niepotrzebne dłużyzny i nudnawy bo bardzo pobieżny opis faktów. Dzieło zbiorowe więc raz jest gorzej, raz jest lepiej - dla tego "lepiej" jednak warto.

To książka, która wymaga skupienia i pewnego samozaparcia. Jak też ogólnej orientacji w kierunkach polityki europejskiej końca średniowiecza. Wysiłek opłaca się - Samsonowicz całościowo opisuje koloryt epoki, pozwala jej dotknąć w sposób doskonalszy niż książki skupiające się tylko na polityce, kampaniach i bitwach. Choć trzeba się przygotować na to, że to nie opowieść, gawęda, tylko kawał solidnego eseju historycznego, momentami dość wymagającego dla czytelnika.

Rewolucja rewolucją, władza ludu władzą ludu, ale ostatecznie ktoś tym musi wszystkim rządzić - taki płynie główny morał z książki Jana Baszkiewicza i Stefana Mellera. Rewolucjoniści z każdym rokiem porzucali więc swoje miraże o władzy ludu (niektórzy zresztą zawsze byli jej przeciwnikami) i umacniali swoje własne rządy, głównie za pośrednictwem terroru. Ostatecznie decydowały nie żadne ludowe zgromadzenia i samorządy, ale niemalże wszechwładny Komitet Ocalenia Publicznego. I tak dokładnie było niemalże we wszystkim. Demokracja kończyła się tam, gdzie zaczynały się opinie krytyczne wobec władzy największych rewolucjonistów, czyli oczywiście lewicowych jakobinów. Tyczyło się to również wolności prasy czy wolności wyznania - były one tolerowane dopóki nie zagrażały jakobińskim rządom. Jeśli chodzi natomiast o samą publikację, to miejscami była dla mnie zbyt szczegółowa, tym niemniej jak widać była to pouczająca lektura. Nie powinny po nią sięgać jednak osoby nie mające podstawowej wiedzy o źródłach i przebiegu Rewolucji Francuskiej, bo nie o tym jest ta książka.

Bardzo solidna książka, dotycząca zarysu osoby i panowania Franciszka Józefa, idealna dla tych, którzy chcą rzetelnie zapoznać się z tą postacią bez zbyt dogłębnego wchodzenia w szczegóły. Napisana w sposób zwięzły, da się wyczuć lekkie pióro autora. Z minusów, które, od razu dodam, są moim subiektywnym spostrzeżeniem i dla innego czytelnika mogą stanowić plusy, są niezbyt obszerne przykłady rozmiaitych relacji z istotnymi postaciami: nad przytaczaniem przykładów dominuje dość wartka narracja autora, który te przykłady z pewnością zna, jednak nie widzi w obowiązku zatrzymywać się nad większą ich liczbą niż jedną-dwiema sytuacjami, obrazującymi daną relację czy zjawisko. Drugim minusem jest dla mnie dość istotne zaburzenie proporcji ważności na rzecz kwestii polskiej, co polskiego czytelnika może zaiste zainteresować, lecz oczekując obiektywnej relacji z tamtych czasów, wolałbym poznać kwestie poszczegolnych ziem i terytoriów Monarchii w ich właściwych proporcjach. Odbiorca książki może odnieść mylne wrażenie, że kwestia polska była dla cesarza wyjątkowo istotna, dalece bardziej niż np. sprawy Rzeszy Niemieckiej bądź Czech. Ogólnie, jak najbardziej polecam.

Książka pokazuje, że na szczęście jednak można wydać syntezę dziejów starożytnej Grecji bez rozpisywania się na 200 stron o demokracji ateńskiej. Zwięzła, oczywiście mało szczegółowa, ale zawiera wszystko, co powinna. Dobra do uzupełnienia i podsumowania wiedzy.

Co jakiś czas biorę "na tapetę" biografię polskiego władcy, więc teraz padło na pierwszego króla elekcyjnego. I tutaj, muszę przyznać, nawet mnie zaskoczyła, ponieważ obraz tej postaci jaki wyłania się po jej przeczytaniu znacznie odbiega od tego, co zapamiętałem ze szkoły. Ugruntowała się bardzo negatywna ocena Henryka Walezego w polskiej pamięci przez dość uproszczony przekaz zawarty w podręcznikach szkolnych: porzucenie tronu przez zniewieściałego sodomitę, ignoranta, który gorszył Polaków swoim zachowaniem. O ile ucieczki z Polski autor jakoś zaciekle nie broni (sama w sobie naruszała ona majestat Rzeczypospolitej), to analiza polityki jego matki Katarzyny Medycejskiej, porównanie panowania w Polsce i we Francji są zaskakujące. Faktem jest, że nie chciał polskiego tronu, ale zgodził się ze względu na matkę i brak perspektywy ma tron francuski; Polska z jej ustrojem nie była mu obca, ponieważ francuski wywiad zgromadził sporo wiadomości, z którymi się zapoznał; był obeznany z pracą biurowo-administracyjną; radził sobie przez krótki czas pobytu w Polsce z parlamentaryzmem, ponieważ we Francji również miał z tym do czynienia (absolutyzm to dopiero wiek następny). Autor, po porównaniu obu krajów, stawia ciekawą tezę, że ówczesna Polska była krajem potężniejszym przez stabilność państwa, pokój wewnętrzny i lepszą świadomość ówczesnych polskich elit, niż targana wojnami religijnymi, rozdarta na prawie niezależne prowincje, rządzone przez udzielnych magnatów, ze słabą (nawet wtedy słabszą niż w Polsce) władzą króla Francją (taki może mały przytyk do Walezego, że Polski jednak nie docenił). Nie można mieć do niego pretensji, że po śmierci brata, jako Francuz wolał tron w swoim rodzinnym kraju. Jeżeli ktoś popełnił błąd, to Polacy, którzy nie mieli tak dobrze rozpracowanej analizy sytuacji we Francji, jaką miała, w przeciwieństwie do nich na temat Polski Katarzyna Medycejska, główna sprawczyni tej całej awantury. Jest jedna rzecz, którą w Polsce docenił Henryk Walezy w ciekawym fragmencie na temat pokoju religijnego.

Od tej książki powinnam zacząć moją przygodę z Tatarami. Niewielka objętościowo opowiada historię tego narodu od Czyngis-chana po XX wiek. Sama objętość książki wskazuje, że wykład będzie się koncentrował na sprawach najistotniejszych, ale przecież o to chodzi początkującym, bo do nich wyraźnie jest ta książka adresowana. Wykład jest jasny i ubarwiony anegdotą. To nie tylko historia sukcesów i klęsk wojennych Tatarów, ale także wiele informacji o dniu codziennym, obyczajach, ubiorze, taktyce wojennej. Tatarzy ciągle są wśród nas, dzielą nasz los od XV wieku, a kontakty mamy znacznie wcześniejsze. Walczyli z nami i przeciw nam. Byli grozą, ale dali nam także wielu wybitnych ludzi. Dobrze byłoby wiedzieć coś o nich.

W końcu wybrałam sobie książkę na lekturę z historii, która mną zawładnęła. Mogłam dzięki nie poznać motywacje różnorakich okrucieństw, a głównie dowiedzieć się jakie wyczyny były karane w państwie polskim tamtych czasów. Zawiodłam się, licząc na opisy tortur, których niestety nie było.

Nawotka polskim Greenem? Oczywiście, może nawet Green to brytyjski Nawotka ;). Dla mnie topowa pozycja dla ludzi zainteresowanych tym fragmentem historii. Obszerna publikacja Pana Krzysztofa Nawotki to niezwykle szczegółowa publikacja dotycząca bodaj największego zdobywcy starożytności. Cała książka jest świetną i zajmującą kompilacją źródeł i zagranicznych opracowań, tym niemniej nie pozbawioną wyraźnego wpływu autora. Język również na plus, choć książka może być ciężka dla początkującego.

Chyba najbardziej aktualna i najpełniejsza monografia poświę ona całemu regionowi. Napisana fachowo przez wysokiej klasy specjalistów, bez narodowych steteotypów i uprzedzeń. Za każdym razem, nawet tylko patrząc na książkę, przypominają mi się świetne zajęcia, które miałem na studiach z Redaktorem książki :-) Minusem jest to, że Górnego Śląskowi poświęcono znacznie mniej miejsca w tej syntezie niż Dolnemu Śląskowi :/ Także szukając informacji na temat Górnego Śląska lepiej od razu wziąć do ręki książkę poświęconą górnośląskim dziejom.

Kiedy na I roku historii UJ uczęszczałem na zajęcia ze średniowiecza w naszej grupie studentów utworzyły się dwie frakcje. Ci którzy korzystali z podręcznika Benedykta Zientary i pozostali, którzy zdecydowali się wybrać „Historię Powszechną. Średniowiecze” - Tadeusza Manteuffela. Obie pozycje miały jednakowy status legendarnych już podręczników akademickich. Ja zostałem zwolennikiem Zientary aczkolwiek podpierałem się i Manteuffelem, który zdecydował się na podejście bardziej tematyczne niż stałą narrację. Dzięki podziale na akapity z podpisami możemy szybko znaleźć temat który nas interesuje. Niestety wiedza podana w sposób suchy i średnio przystępny - bite fakty. Panie i panowie klasyka w tematyce! Polecam zainteresowanym.

Bardzo przystępnie napisana historia wojny secesyjnej, dająca nie tylko opis jej przebiegu, ale także przybliżająca złożone przyczyny jej wybuchu. Mimo że wydana w roku 1985, książka nadal pozostaje jednym z głównych opracowań tego konfliktu na polskim rynku wydawniczym, a szkoda, bo tematyka na pewno zasługuje na znacznie szerszą uwagę. Wszak wojna secesyjna była pierwszym w dziejach świata konfliktem epoki przemysłowej, w którym o zwycięstwie zadecydował przede wszystkim potencjał przemysłowy walczących stron. W trakcie lektury nie trudno odgadnąć, po której stronie swoje sympatie ulokował autor książki. „Wojna secesyjna” została napisana w myśl zasady, że historię piszą zwycięzcy. Dlatego też autor bazuje głównie na źródłach powstałych na Północy. Nie wiem też, na ile na ogólny wydźwięk książki wpłynęły czasy, w których powstawała. Wiadomo wszak, że choć mamy tu do czynienia z wojną wewnętrzną imperializmu amerykańskiego, to jednak w wojnie tej starła się bardziej postępowa Północ z reakcyjnym Południem, jeśli mogę zastosować terminologię czasów minionych. Na szczęście sympatia Korusiewicza, choć określona, nie wpływa na ogólny odbiór jego pracy. Książka napisana jest sprawnie, aczkolwiek bardzo często autor miesza kwestie polityczne i militarne, co może utrudniać oddzielne analizowanie obu aspektów wojny. Myślę, że nieco inaczej opracowana struktura rozdziałów mogłaby tutaj znacząco pomóc. Na plus zdjęcia z epoki (choć dość słabej jakości) oraz mapy bitew. Cóż, nie można zaprzeczyć, że ogólna racja w wojnie secesyjnej leżała jednak po stronie Unii. Oficjalne niewolnictwo było w odwrocie na całym ówczesnym świecie i kwestii rozwiązania tego problemu w Ameryce Północnej nie dało się pominąć. Inna sprawa, że zastosowane rozwiązanie było najgorszym z możliwych. Wojna secesyjna była bowiem wojenną rewolucją, w której nowe środki techniczne wyprzedziły stare doktryny wojskowości. Efektem były niezwykle krwawe bitwy, w których nawet zwycięstwo nie dawało wymiernych korzyści, o czym boleśnie przekonali się Konfederaci. Pokonując raz za razem na początku wojny wojska Unii, ponosili oni jednocześnie tak wielkie straty, że ze zwycięstw tych tak naprawę nic – poza prestiżem - nie wynikało w ujściu strategicznym. Obie strony traciły tysiące żołnierzy, przez co ogromnego znaczenia nabierały możliwości uzupełnienia tych strat. Jak można wyczytać w książce, i tutaj dominowała Unia, dzięki czemu to właśnie jej przypadło ostateczne zwycięstwo. Autor przytacza interesującą uwagę marszałka Prus, Helmuta von Moltke, dotyczącą wojny secesyjnej, a mianowicie: „nie ma nawet co studiować wojny domowej w Ameryce, gdyż tam walczyły ze sobą tylko uzbrojone tłumy” (s. 136). To bardzo błędna ocena, albowiem pół wieku później te same „uzbrojone tłumy” ruszyły na siebie podczas krwawej łaźni nazwanej I wojną światową. Tylko wprawne oko mogło dostrzec w wojnie secesyjnej zapowiadającą to wydarzenie zmianę sposobu prowadzenia wojny, choć trzeba przyznać, że obraz sytuacji odrobinę zamazała błyskawiczna w swoim rozstrzygnięciu wojna francusko-pruska 1870-71. Zresztą warto zwrócić uwagę na tę samą atmosferę tuż po wybuchu obu konfliktów – wojny secesyjnej i I wojny światowej, w których romantyczne przekonanie o szybkim zwycięstwie i męskiej przygodzie przesłaniały głosy rozsądku, co zresztą potwierdza starą prawdę, iż wojny kochają ci, którzy ich nie znają. Interesujące jednak jest, jak na w założeniu słuszny postulat likwidacji niewolnictwa nakładają się zupełnie inne sprawy. Nie można zaprzeczyć, że na Południu było liczne grono zwolenników niewolnictwa, ale jednocześnie wielu był takich, którzy mieli do niego stosunek obojętny, lub wręcz postulowali jego zniesienie. Pytaniem otwartym zatem jest, czy wojna secesyjna wybuchła tylko o sprawę abolicji czarnoskórych niewolników? A może kontekst tego konfliktu był znacznie szerszy? Może parcie Północy do narzucenia nowych porządków Południu był w gruncie rzeczy pytaniem o kształt Stanów Zjednoczonych jako takich? Walka niewolniczego Południa w obronie wolności brzmi co najmniej sprzecznie, ale w rzeczywistości takie było chyba głębsze źródło tego konfliktu. Wolność Południowcy rozumieli bowiem jako prawo do decydowania o własnych sprawach w ramach własnego stanu, podczas gdy Północ próbowała narzucić rozwiązania ogólnokrajowe, dążąc niejako do większej centralizacji władzy państwowej. Zwycięstwo Unii stało się tym samym zwycięstwem zasady centralizmu, choć trzeba pamiętać, że poszczególne stany nadal zachowały sporo ze swojej odrębności. Tym samym konflikt ten był jednym z kluczowych konfliktów w dziejach nowożytności, albowiem dał podstawy do uformowania scentralizowanego, demokratycznego mocarstwa, gotowego do podjęcia w następnym stuleciu roli światowego hegemona. Nie byłoby to raczej możliwe w przypadku luźno skonfederowanych stanów, o jakie walczyło Południe. Stan napięcia między Północą a Południem, jak udowadnia to w książce autor, utrzymywał się na długo przed secesją Karoliny Południowej, a za jedną z głównych przyczyn wybuchu wojny Korusiewicz uznał brak wybitnych jednostek na miarę postaci z czasów wojny o niepodległość. To na pewno słuszna ocena. Poza jednym Lincolnem, nie było wtedy liderów, którzy byliby w stanie powstrzymać nadciągającą burzę. Nikt nie chciał się cofnąć ani o krok. Warto prześledzić rozwój celów wojny wraz z jej kolejnymi wydarzeniami, aby odkryć, że pełne zniesienie niewolnictwa było efektem niespodziewanej dla wszystkich skali wojny secesyjnej i pojawiło się zasadniczo dopiero w jej trakcie. To, że wojna w ogóle wybuchła, wynikło z pierwszego poważnego kryzysu demokracji amerykańskiej, w którym zabrakło umiaru i zdrowego rozsądku. Naprawdę mistrzowsko oddał to jeden z polityków amerykańskich tamtych czasów, John Crittenden: „Jeśli w uczuciach i poglądach poszczególnych stanów nie ma więcej harmonii niż w ich 33 przedstawicielach [członków komisji Trzydziestu Trzech], to aczkolwiek sama myśl o tym jest przerażająca, musimy się rozdzielić i musi nastąpić długa i krwawa wojna. Nie mogę zrozumieć szaleństwa naszych czasów. Południowcy są niedorzeczni w swych teoriach. Ekstremiści północni są w praktyce szaleńcami. A jedni i drudzy są doprawdy takimi samymi wariatami. Zdrada wisi w powietrzu wokół nas wszędzie. Obawiam się, że Bóg jeden może nam dopomóc” (s.102). Wojna secesyjna była w pewnym sensie wariactwem, w którym życie oraz zdrowie straciły setki tysięcy ludzi, a efekt w postaci zniesienia niewolnictwa był tylko częściowym zwycięstwem słusznej sprawy, albowiem wobec wyzwoleńców nie posiadano żadnych planów. Te dopiero powstawały. Czarnoskórzy niewolnicy, których uwolniono od ich byłych panów, trafili wprost w objęcia ówczesnego brutalnego kapitalizmu i segregacji rasowej, która bynajmniej nie znikła ani na Północy, ani na Południu. Wojna secesyjna i jej skutki to w sumie dobry materiał do refleksji, że niezależnie od słuszności ogólnych haseł i zamiarów, rzeczywistość zawsze uwarunkowana jest przez sieć aktualnych zależności, o którą rozbijają się szczytne cele. Ale to tak na marginesie. Ząb czas na pewno nadgryzł książkę Leona Korusiewicza, ale nadal pozostaje ona pierwszym wyborem dla osób, które chcą dowiedzieć się czegoś więcej o wojnie secesyjnej. Pozycja obowiązkowa dla zrozumienia historii Stanów Zjednoczonych.

Posiadam Liwiusza w wydaniu z 2004r. ossilneum i Deagostini (to co jest na zdjęciu książki na tej stronie). Wydanie bardzo dobre dobrze się czyta, jest oprawione ciekawym wstępem. Zawarte są w nim księgi od I do XXXIX książka razem ze wstępem ma ok. 480 stron. Jedyne czego mi brakuje to indeksu, mapek i ksiąg (lub ich streszczeń) od XL do XLV i od XLVI do CXLII, bo jak wiemy większość z nich nie przetrwała do dziś. Jednakże summa summarum jest to rewelacyjna pozycja must have dla fana historii starożytnego Rzymu. Warto dodać, że jest to bardzo poszatkowane tłumaczenie a numeracja ksiąg nie jest zgodna z ich oryginalną numeracją i są to najważniejsze poszatkowane fragmenty, jednak przyjemnie się je czyta to polecam dla ekspertów i fanatyków Tytusa liwiusza dzieje z angielskiego wydawnictwa penguin po angielsku w pełnej nie okrojonej wersji z mapami i indeksem tylko trudna lektura staje się jeszcze trudniejsza przez angielską nomenklaturę rzymską. Zawsze można próbować znaleźć stare wydanie liwiusza kompletne ale śmierdzące pleśnią i kruszące się w rękach z 1968r. ale nie ma sposobu go zdobyć w całości za rozsądną cenę w antykwariacie lub za kartę biblioteczną bo jest za cenne by było wystawione w bibliotece.

"Dzieje" Herodota zdecydowanie nie należały dla mnie do najprzyjemniejszych do czytania źródeł, a szczególnie, że tłumaczenie Seweryna Hammera trochę lat ma, a niestety jest pewne tabu u nas wedle którego raz przetłumaczone dzieło, już nie zyskuje odświeżonego tłumaczenia... Poza tymi kwestiami Herodot jest arcyciekawy, nie zrywa on zupełnie z tradycją logografów, co czasem powoduje, że niechętnie go stawiamy w roli "ojca historii". Tradycja uwielbiła sobie odmalowywać Herodota jako bajkopisarza i gawędziarza i o ile w drugiej kwestii mogę zupełnie się zgodzić, słowem posługuje się Herodot bardzo swobodnie, to jednak uprawianie bajkopisarstwa jest dziwnym zarzutem biorąc pod uwagę założenia autora. Nie pragnął on bowiem odkrywać prawd objawionych, lecz przekazać potomnym to, co jeszcze jest przekazywane przez tradycję. I jeśli ktoś uzna za bezużyteczne dla historii pisanie o postaciach mitycznych, zupełnie się z tym nie zgodzę. Zresztą nie pod każdą opinią Herodot się podpisuje, a wielokrotnie daje znać, że on sam powątpiewa w niektóre rzeczy, lecz pozwala ocenić je samemu. Cokolwiek nie pomyślimy o Herodocie, jego dzieło jest pomnikiem patrzenia wstecz, które popycha ludzkość do przodu.

Pierwszy raz daję 9 gwiazdek jakiejkolwiek książce. Dawno nie wciągnął mnie żaden tytuł na tyle żebym z niechęcią go odkładał i wracał do niego z dużym entuzjazmem. Jest to świetny przewodnik po starożytnych zabytkach Rzymu zarówno tych fizycznych jak i tych, których tylko dusza pozostała w mieście oraz fenomenalne wprowadzenie w tematykę starożytnego Wiecznego Miasta dla osób zupełnie niezaznajomionych z tematem.

Na początku warto zaznaczyć, że ta książka jest de facto skryptem akademickim i to jeszcze z lat 70, więc uważam że dla kompletnego laika lepsza będzie książka Thomasa R. Martina o starożytnym Rzymie. Jednakże polecam tę książkę dla każdego kto już coś wie o temacie i chciałby sobie powtórzyć posiadaną wiedze. Dużym minusem jest bardzo pobieżnie przedstawiony proces upadku cesarstwa zachodniego