Chlorofilka z błękitnego nieba

Powróćmy jak za dawnych lat... Odkurzając starą książeczkę słowackiego autora, czytamy mądre i piękne bajki. Napisane barwnym językiem, pobudzają wyobraźnię i przypominają starą, dobrą szkołę literatury dziecięcej. Spokojne, bez przemocy i niepotrzebnych strachów, nadające się na "zasypianki". Każda z morałem i przekazująca mądre przykłady. Opowieści z baśniowego świata i te z prawdziwego, który mógłby kiedyś istnieć. Jest król, są księżniczki, są też ludzie biedni, lecz przewyższający mądrością niejednego bogatego szlachcica czy dworzanina. Historie, które mogłyby się wydarzyć i takie, wymyślone przez autora sprawiające, że wyobraźnia podsuwa nam obrazy z zupełnie innego świata. "Jasio Groszek" - pierwsze skojarzenie z Jasiem Fasolą :) ale to nie o tym. Mały groszkowy chłopczyk uszczęśliwia dwoje ludzi, choć przyznam, że jak dla mnie, w lekko kontrowersyjny sposób (król - wiadomo jest bogaty, ale jednak zabierać komuś coś bez pozwolenia...) "Trzy róże" - opowieść o tym, która miłość jest prawdziwa, jak sprawdzić wiarygodność słów, czy to, co widzimy jest zawsze najważniejsze czy może to, co czujemy staje się bardziej istotne. Znajdziecie również opowieść o królu, który chciałby wiedzieć, które z dzieci kocha go najbardziej. Pytanie dość dziwne, jak na rodzica, ale to bajka, opowiadająca o tym, że miłość ma różne oblicza. Dowiemy się także co wspólnego ma sól i złoto i że dobre wróżki potrafią naprawdę wiele. A czy można przeżyć za trzy gorsze miesięcznie? Do tego jeden zwracać, a drugi pożyczać. Wydaje się nieprawdopodobne, a więc i sam król w to nie uwierzył, póki nie poznał mądrego mieszkańca jednej z wiosek. Jak bardzo można odnieść tę mądrość i zaradność do współczesności, oceńcie sami. Doradcy króla niezmiennie przywodzą na myśl pewne kręgi ludzi wciąż obecne na kolejnych królewskich dworach przez wieki...i tak już od lat kręci się ten świat. A my możemy wrócić do takich bajek, które o tym wszystkim nam opowiedzą w jasny i przejrzysty sposób oraz przypomną, co w życiu jest najważniejsze.

Fajna książeczka (lektura) dla małych dzieci. Z tego co pamiętam, to dla klas 3-4 dawnej podstawówki. Zatem króciutko i zwięźle napisana. Ale z wątkiem przygody, zabawy, i przyrody. Nie pamiętam, żebym narzekał na zbytni komunizm w treści. A nawet jeśli coś tam autor umieścił na chwalę Związku, to pytanie komu to przeszkadza? Chyba tylko zbytnim malkontentom. Zresztą takie były czasy. I nie ma co się obruszać. Za to pamiętam, że przyjemnie się czytało. Polecam nawet dziś, choć pewnie to już nie ten trend. Za mało fantasy i w ogóle.

Pamiętam jak czytała mi ją moja mama. Jest to jedna z książek czytanych mi na dobranoc, którą na tyle lubiłam, że przeczytana została już nie raz: najpierw, jak już wspomniałam czytała mi mama, potem już samodzielnie. Mam nadzieję, że długo jeszcze będę ją pamiętać, gdyż jest częścią mojego dzieciństwa.

Jak ciężko dzisiaj młodym ludziom zaszczepić wirusa zaangażowania w cokolwiek. Młodzi tak szybko dzisiaj rezygnują, odpuszczają, nie próbując nawet podjąć odrobiny wysiłku. Nie generalizuję, ale mając styczność z młodzieżą niestety obserwuję taką tendencję też. Dlatego ta książka, pomimo, że napisana lata świetlne temu, jest doskonałym przykładem na to, jak można do czegoś dojść ciężką pracą, poświęcając swój wolny czas i jak mimo wszystko sprawia to młodej osobie przyjemność i że nie zawsze trzeba myśleć tylko o sobie, czasami taki wysiłek dla kogoś jest cenniejszy niż efekt końcowy. Polecam.

Książka miała swoją premierę w 1955 roku. Wydanie, które wpadło w moje ręce jest z 1988 roku. Dzisiaj książka ta już nie jest wznawiana, bo się zwyczajnie zestarzała i może mało kto byłby zainteresowany i jednak przez niepopularne treści ideologiczne. Jednak mnie właśnie te szkolne ciekawostki z XX lecia międzywojennego zainteresowały: "Msza szkolna była obowiązująca dla wszystkich uczniów katolików. Prawosławni i żydzi, stanowiący około dwudziestu procent uczniów, mieli więcej swobody, ich pasterze byli bardziej tolerancyjni. (...) ksiądz (...) groził mękami piekieł, zmniejszeniem stopnia ze sprawowania i dwójami z religii." Nauczyciel, który nie chciał dopuścić ucznia do matury takiego użył argumentu: "Mamy nadprodukcję inteligencji. Ktoś musi także pasać świnie. Nie każdy syn murarza nadaje się na uniwersytet." Kolejna ciekawostka..." Politykę uczniowskiego getta dla Żydów gorliwie popierał ksiądz (...) uważając, że to uchroni młodzież katolicką od obcowania z 'żydowską zarazą'." Poza tym ...."Porządek i czystość ubrania jest pierwszym dowodem kultury człowieka. Czy... "(...) szacunek dla ludzi i spraw takich, jak nauka, wyrażamy także strojem." Czy dzisiaj są to popularne hasła? Rozglądając się dokoła nie bardzo - a może szkoda? W szczególności razi mnie niedbały wygląd w teatrze czy filharmonii. Ja rozumiem, że czasy się zmieniły ale mimo wszystko niektóre miejsca powinny skłaniać do eleganckiego ubioru. Może się mylę, ale mam prawo do własnego zdania. I na koniec zostawiłam sobie główną bohaterkę Ewę Witkowską - chyba coraz trudniej o takich nauczycieli - idealistów. Składa się na to wiele czynników, między innymi szeroko rozumiana presja otoczenia ;). Zresztą Ewę też zniszczyło otoczenie. Uważam, że książkę jednak warto gdzieś wygrzebać i przeczytać bo niektóre tematy są wciąż aktualne.

Jako miłośniczka psów, czytałam tę książkę w dzieciństwie wiele razy i bardzo mi się wtedy podobała: podziwiałam inwencję dzieciaków, bezinteresowność dorosłych biorących je bardzo na serio - wracając do niej po latach, zastanawiałam się, czy przetrwała próbę czasu. I z satysfakcją muszę powiedzieć, że ta ponowna lektura nie okazała się zawodem: powieść śmieszyła mnie w tych samym momentach co dawniej, potoczystością języka i dialogów nie ustępuje współczesnym produkcjom (a być może je nawet przebija) i nie odkryłam w niej żadnych rażących smrodków dydaktycznych, jakimi bywały okraszone 'budujące' lektury dla dzieci w latach PRL-u. Zaś słodko-senne ilustracje Danuty Konwickiej nadal mnie zachwycają...

Czuję się poniekąd jak ekspertka od tej książki, hah. Nie bez powodu też pisałam o niej swój licencjat na filologii polskiej. Trzy razy czytałam powieść o Rozalce, co "wszystko przewraca do góry nogami" i powiem szczerze, że za każdym razem bawiłam się przednio. Przy każdej lekturze znajdowałam też coś nowego, kolejną myśl, refleksję. Nie jest to tylko książka dla dzieci. Jest w niej ponadczasowa historia, która może łączyć pokolenia. Niesie ze sobą paletę wartości, które chętnie przemyciłabym uczniom, zadając tę powieść jako lekturę. Z tej książki bije dobro i po jej przeczytaniu robi się lżej na duszy. Bowiem Anna Kamieńska, pomimo cenzury uchwyciła autentyczny obraz PRL-owskiego miasteczka. Zawarła zarówno patologie społeczne, jak i próby naprawy rzeczywistości. Mamy tu problem alkoholizmu, niepełnosprawności, choroby psychicznej, wdowieństwa i sytuacji samotnych matek, ramy, w których musiała zmieścić się kobieta, ale również dziewczynka. Autorka porusza też kwestię warunków mieszkaniowych oraz presji, jaka ciążyła na dzieciach, które oprócz chodzenia do szkoły, musiały pomagać rodzicom w gospodarstwie. Są to trudne tematy, ale Kamieńska przedstawia je w przystępny dla młodego czytelnika sposób. Przeważnie jest to pejzaż optymistyczny, ale można też dostrzec także smugi prawdziwego życia. Jest to moja ulubiona książka z charakterną młodą bohaterką w polskiej literaturze. Rozalka Bożek to dziewczynka, która nie da sobie w kaszę dmuchać. Wszędzie jest jej pełno. Nie bez powodu zdobyła miano Rozalki Olaboga. Ta niezmordowana mała kobietka, choć wciąż słyszy: "świata nie przerobisz", nie zamierza się poddawać. Jest niczym wróżka chrzestna dla mieszkańców miasteczka. Wnosi swoją osobą radość w monotonną wiejską rzeczywistość.

"Dzieci pana majstra" to wierszowane opowiadanie o pewnym małżeństwie i ich sześciorgu rozbrykanych pociechach :) Majster Tydzień miał żonę o imieniu Niedziela oraz sześć dzieci. najstarszy syn to Poniedziałek, drugi - pieszczoch mamy - Wtorek , trzecia z kolei - córka - to Środa, czwarty łasuch o imieniu Czwartek, piąty - Piątek, a najmłodsza z wszystkich dzieci to mała Sobota :) Cała gromadka to małe urwisy. Łobuzują strasznie, mamy w ogóle się nie boją, za to słuchają się taty. Jednak to nie powstrzymuje ich przed robieniem mu żartów. Wykradają miód ze spiżarni, pieprz wsypują tacie do tabaki... Ciągle jakieś psoty... Tydzień się złości, Niedziela łagodzi sytuację... Ciekawe, zabawne, wierszowane opowiadanie o niesfornych dzieciach. Wszystko napisane językiem używanym w dawnych czasach. Z jednej strony fajna odmiana, wierszyk w innym wydaniu, z drugiej język ten może być dla dziecka nie zbyt zrozumiały. Imć, swaty, antałek, odeń, czerada, mitęgi itp. Niektórych z tych słów nie znam nawet ja :) Nikodemowi podobało się kiedy czytałam mu tę książeczkę, co prawda kilka razy pytał się co oznacza jakieś słowo, ale tak naprawdę mieliśmy dużo zabawy kiedy synek powtarzał te często trudne wyrazy :) A co najbardziej podoba nam się w tej książeczce? Duże, bardzo ładne, kolorowe ilustracje. Zdecydowanie dodają uroku całej książeczce :) Podsumowując jest to humorystyczne, pomysłowe i mimo, że napisane dawnym językiem, oryginalne opowiadanie o rodzinie, szacunku, żartach i posłuszeństwie. Co prawda zawiera sporo nieznanych dzieciakom słów, ale nie jest to raczej minusem, powiedziałabym, że ciekawą odmianą...

Czasem trzeba poczytać i posłuchać coś w językach naszych sąsiadów. Gdzieś znalazłem stare nagranie z płyty zarejestrowanej przez samego Czapka. Z czeskiego nie wszystko łapię ze słuchu ale mogę wtedy sięgnąć i do książeczki. Dla miłośników psów i dla miłośników słów. A do tego dla miłośników fotografii. Rewelacyjna książka! Napsal Karel Čapek.

Kolejna porcja krótkich historyjek z panią Flakonik w roli głównej podobała mi się jeszcze bardziej. Więcej tu humoru, więcej naprawdę zabawnych sytuacji - moją ulubioną jest ta, kiedy już zmniejszona starszą pani musiała uciekać przed małym dzieckiem, które koniecznie chciało pobawić się żywą lalką... Przygody pani Flakonik stanowią tylko połowę tej książeczki - reszta to opowiastki z zupełnie innymi bohaterami, prawie tak samo interesującymi (cóż, nie zmieniają rozmiaru). Jest Baba Łasucha, kot Szczurołap, pojawia się nawet Święty Mikołaj. Polecam tę książeczkę głównie dla dzieci - szkoda że jest tak mało znana i prawie niedostępna.

Spodziewałam się książki, która trąci myszką i będzie się ją czytać kiepsko, a okazało się, że mimo upływu lat książkę czyta się całkiem dobrze. Autorka skupia się na krótkim okresie z życia jedenastoletniej Marii Skłodowskiej. Pokazuje je życie szkolne i rodzinne. Jako że nie ma za dużo źródeł na temat dzieciństwa Marii Skołodowskiej, autorka zbiera to, co wiadomo i dodaje od siebie to, co prawdopodobne. Czy faktycznie w życiu Maniusi był jakiś Walerek i Dziadek, nie wiadomo. Myślę jednak, że Żółkiewska całkiem ciekawie wymyśliła dziecięce przygody późniejszej noblistki i całkiem relaksująca była to lektura. Czy zainteresowałaby współczesne dzieci? Trudno powiedzieć...

Sympatyczna, kilkustronicowa książeczka dla najmłodszych pełna uroczych ilustracji Julitty Karwowskiej. Głupiutki tytułowy osiołek mimo najlepszych chęci stale pakuje się w kłopoty i popełnia błędy. Jako maluch kochałam tego zwierzaka, później, po latach, pokochała go moja córka. Teraz trzymamy w domu z myślą o kolejnym pokoleniu :)

Gdy się przegląda zbiór wierszy dla dzieci "W Wojtusiowej izbie" Janiny Porazińskiej (wyd. Czytelnik, 1977) przychodzi na myśl określenie "dzieło sztuki". A konkretniej sztuki ludowej. W tym przypadku z jednej strony sztuki literackiej, a z drugiej - ilustratorskiej. Zacznę od tej drugiej. Widać tu wpływy sztuki i wierzeń ludowych. Malowane kogutki, motywy kwiatowe, wizerunki Boruty, itd. Ilustracje Olgi Siemaszko robią wrażenie. Szczególnie te na całą stronę. Jakby malowane na płótnie. Widać na nich przyjemną dla oka płócienną fakturę. I te barwy... Coś wspaniałego. Co do wierszy, to spory upływ czasu od powstania tych utworów sprawił, że dziś niektóre brzmią mało współcześnie, ale to zrozumiałe, w końcu nie są to wiersze nowe. Znajdziemy w nich sporo słów i wyrażeń (np. na policy, kociuba, krzynka, kierzoneczka, próżna mitręga),którymi prawdopodobnie mówiono na wsi w latach 20. XX w. bo właśnie wtedy te utwory powstawały. Dziś niekoniecznie dla wszystkich muszą być zrozumiałe. Mimo to w książeczce jest mnóstwo ciekawej dla dziecka treści, wierszyki, rymowanki, wyliczanki, zabawa i przygoda związana z przedmiotami codziennego użytku, nie wykraczająca poza obszar wiejskiego domku (tytułowej izby). Z ciekawostek: Autorka dołączyła do tego zbiorku wiersz oparty o tekst znanej kołysanki "Na Wojtusia z popielnika iskiereczka mruga, chodź opowiem ci bajeczkę, bajka będzie długa", która była prawdopodobnie znana już dużo wcześniej. Podsumowując - jak dla mnie książeczka dla dzieci stara, ale wciąż jara!

Może to książka dla dzieci, ale dla mnie to była cudowna podróż w najpiękniejsze czasy 😍 początki lat 90., kiedy dzieci miały prawdziwe dzieciństwo, z rówieśnikami, z przygodami, z poczuciem wspólnoty. Aż się chce wrócić do tego chaosu, gdy często mieszkało się wspólnie w trzy pokolenia i marzyło o swoim kącie i spokoju 🤩 A dziś, gdy to wszystko się ma, to z łezką w oku powraca się myślami do tych codziennych wspólnych chwil razem... 🥰 Polecam wszystkim 40-latkom - chwyćcie za tą lekturę, żeby przenieść się najpiękniejsze czasy naszego dzieciństwa 😉

Pamiętam tę książeczkę z dzieciństwa. Wtedy chyba bardziej zwracałem uwagę na, wspaniałe zresztą i nadal mnie zachwycające, ilustracje Mirosława Pokory. Teraz wróciłem do tekstu, który jest bardzo zabawny, pomysłowy i pięknie napisany. Lubię te książeczki dla dzieci, których bohaterami są przedstawiciele flory i fauny, i przyroda jest tam potraktowana nie tylko zabawnie, ale też z szacunkiem. Tak też jest u Krzemienieckiej: ostatnie wersy stanowiące przesłanie dla rzepa są genialne!

Książka o nastolatkach, gdzie akcja rozgrywa się w latach 1960-1961. Dzieciaki chodzą do 9 klasy, każde ma inny charakter, inne problemy, ale o dziwo nie odbiegają aż tak bardzo od obecnych. Czyta się dobrze, choć ciężko wyobrazić sobie już młodzież bez wszechogarniającej elektroniki 😉

Cudowne wspomnienie dzieciństwa....Do dzisiaj mam wydanie Naszej Księgarni z 1976 r. z ilustracjami Hanny Czajkowskiej. Niektóre z tych utworów znam na pamięć i recytuję do dziś. Są to niezwykle pogodne, chwytające za serce wierszyki. Autor na wstępie pyta czytelnika gdzie mieszka bajeczka. I sam na to szybciutko odpowiada - bajeczka nie jest wcale gdzieś daleko za górami, za lasami, tylko tuż obok, za oknem…Później w bardzo barwny i przykuwający uwagę sposób opisuje zwykłe, codzienne życie swoich bohaterów -Jacusia, krasnala, wiewiórki, szpaczka, mysiej rodziny i innych uroczych mieszkańców łąk, lasów, wiosek… Dzisiaj gdy przeglądam te bajeczki ponownie, urzeka mnie wiersz „Babie lato”. Gdy ptaki odlatują już na zimę za morze, pociechą są srebrne nitki babiego lata. Kradnie moje serce wiersz o Deszczowym Skrzacie, który zachęca do brodzenia w kałuży ale szybko znika gdy tylko wyjdzie słoneczko. Polecam dużym i małym Czytelnikom :)