Słowianie połabscy. Studia z zakresu archeologii, historii i językoznawstwa

Prezentowany wybór tekstów ma w założeniu ukazywać dzieje kultury, obyczajów oraz religii wczesnośredniowiecznych plemion słowiańskich zamieszkujących obszary pomiędzy Morzem Bałtyckim a dorzeczem Łaby, Haweli oraz Odry. Naukowe zainteresowanie tą problematyką wśród rodzimych badaczy sięga XIX wieku i w zróżnicowanym natężeniu trwa do dziś. Trzymana przez Państwa książka jest poświęcona najważniejszym problemom badawczym dotyczącym Słowian połabskich oraz ich relacji z terenami dzisiejszej Polski, a także przedstawia wielości interpretacji i postaw naukowych z nimi związanych zarówno z perspektywy polskich, jak i niemieckich badaczy. Praca ma charakter interdyscyplinarny i ukazuje zaangażowanie archeologii, historii i językoznawstwa w proces poznania wczesnośredniowiecznego Połabia wpisanego w rozbudowaną sieć powiązań polityczno-społeczno-gospodarczych oraz zmian ideologiczno-religijnych dokujących się w interesującym nas okresie. Prezentowana monografia jest zatem nie tylko podsumowaniem stanu badań, ale przede wszystkim punktem wyjścia dla dalszych szczegółowych oraz holistycznych rozważań.



Łukasz Kaczmarek, Paweł Szczepanik
Wstęp. Kilka słów o konferencji „Słowianie połabscy” / 7

Paweł Migdalski
Polskie zapomniane syntezy dziejów Słowiańszczyzny Północno-Zachodniej schyłku XIX w. / 15

Paweł Babij
Wojskowość Słowian połabskich na tle tradycji polskiej historiografii militarnej. Zarys problematyki / 41

Tadeusz Lewaszkiewicz
Stan badań nad językiem połabskim i perspektywy badawcze / 69

Felix Biermann
Polabian Wood Tar Production in the Early Middle Ages / 87

Bartosz Tietz
Użytkowanie wysp jeziornych przez Słowian północno-zachodnich. Wybrane problemy / 109

Łukasz Kaczmarek
Ziemia gnieźnieńska a Słowianie połabscy. Związki i relacje na przykładzie gnieźnieńskich zabytków ceramicznych / 135

Leszek Gardeła, Kamil Kajkowski
Bóg na ostrodze? Zachodniosłowiańskie oporządzenie jeździeckie z wyobrażeniami antropomorficznymi / 157

Stanisław Rosik
Na tropie pogańskiego braterstwa. W sprawie wspólnoty wierzeń i kultów Słowiańszczyzny Połabsko-Pomorskiej w optyce przekazów z XII w. (na przykładzie kroniki Helmolda z Bozowa i hagiografii św. Ottona z Bambergu) / 199

Paweł Szczepanik
Budynek reprezentacyjny (?) oraz kompleks osadniczy w Groß Raden. Próba reinterpretacji / 223