Kochałam Stalina

Książka jest monologiem. Jest listem córki do ojca. Autorka, 15-letnia Marceline wraz ze swoim ojcem, została aresztowana, więziona, i przewieziona do obozu koncentracyjnego. Ich drogi się rozeszły, trafili do różnych miejsc. Marceline żyje nadzieją na przeżycie. Marceline ma żyć bo ojciec chciał żeby przeżyła. To niewyobrażalne, że choć ludzie przeżyli obóz - to obóz w nich pozostał. Że psychika ludzka działa na swój sposób - musiała sobie poradzić, na różne sposoby niekoniecznie dobre. Kiedy to więźniowie żyli z dnia na dzień, że musieli widzieć te okrutne rzeczy, że musieli kopać doły dla zmarłych, że widzieli jak wieszają, biją i mordują. Że byli głodni.. że musieli wyzbyć się uczuć, by móc przeżyć. I książka porusza ważny temat - mianowicie, jak sobie radziły rodziny osób, które obóz przeżyły - a właściwie, że nie radziły sobie wcale bo ogrom przeżyć był dla nich całkowicie niezrozumiały. Jak wyglądało życie takich osób, gdzie musiały na powrót przystosować się do życia w świecie. Jak ja się cieszę, że są wspomnienia tych ludzi, którzy obóz przeżyli...

Zdrajca czy bohater? Autorka jednomyślnie nie feruje wyroku, ale przedstawia argumenty zarówno jednej, jak i drugiej strony. Ostatecznie bardziej skłania się ku tezie, że Stanisław Jaster padł ofiarą straszliwej pomyłki. Niestety nie można go w żaden sposób próbować zrehabilitować. Nie ma dokumentu, w którym Polskie Państwo Podziemne osądza „Hela” i skazuje na śmierć. Nie ma również ciała ani jakichkolwiek szczątków Jastera. Tym bardziej widzę potrzebę publikowania takich książek jak niniejsza, w której autorka śledzi każdy krok bohatera, zbiera o nim opinie oraz wspomnienia wielu osób, które się z nim zetknęły. Skrupulatnie przedstawiony materiał zachęca do refleksji i daje możliwość wyrobienia własnej opinii, czy Stanisław Jaster był bohaterem, czy może jednak zdrajcą? (https://historia.org.pl/2016/11/25/najwieksza-zagadka-polskiego-panstwa-podziemnego-d-czarnecka-recenzja/)

Bardzo trudna lektura świadka, który przeżył życie w obozie koncentracyjnym. Uderza zwłaszcza pierwszy rozdział, w którym obóz zostaje porównany do bajkowego królestwa: włada nim król, a komendanci są jego rycerzami...wyjątkowo mocne porównanie, które szokuje i daje do myślenia. Zofia Posmysz opowiada o codziennym życiu w obozie: brudzie, głodzie, strachu, ale i nadziei, przyjaźni i wierze w drugiego człowieka, bo dobre rzeczy również się zdarzały, ale jednocześnie podkreślają całe zło i nienawiść jaką niosła ze sobą katorga. Autorka miała dużo szczęścia w tym piekle, trafiła na odpowiednich ludzi i miejsca pracy pod dachem, ale o niektórych sprawach milczała do samego końca. Świetna rozmowa, mądra, bolesna, ale pelna szacunku dla drugiej strony.

Zakończyłam dzisiaj sierpniowe wyzwanie CzytAkcja zorganizowane przez Joannę Cieszyńską z Bookieciarni w Tczewie. Dzięki tej akcji przeczytałam książkę Magdaleny Niedźwieckiej "Maria Skłodowska-Curie". Maria Skłodowska-Curie to kobieta zajmująca się fizyką doświadczalną i chemią fizyczną, odkrywczyni dwóch pierwiastków polonu i radu, podwójna noblistka, ale też zwyczajny człowiek, taki jak każdy z nas. Lubię czytać powieści biograficzne i bardzo byłam ciekawa tej historii. Dzięki Magdalenie Niedźwieckiej i jej zbeletryzowanej biografii poznałam Marię jako zakochaną kobietę, żonę Piotra i kochankę Pawła Langevina. Czasy, w których żyła nie były czasami korzystnymi dla kobiet. Nie było dla nich miejsca w świecie kultury i nauki. Kobieta miała być uległa, prowadzić dom i spełniać się jako matka i żona. Maria nie pasowała do tego wizerunku, była kobietą mądrą, silną i niezależną. Jednak dzięki romansowi z żonatym Langevinem uznano ją za winną rozpadu jego rodziny. Magdalena Niedźwiecka koncentruje się głównie na latach 1911-1913 i na życiu prywatnym noblistki. Jej sukcesy naukowe są tylko tłem powieści, a autorka skupia się głównie na jej historiach miłosnych. Wspomina też dzieciństwo i młodość Marii, ale jest tego niewiele. Jednak dzięki tej lekturze mogłam poznać Marię Skłodowską-Curie nie tylko jako silną kobietę, skupioną na nauce, ale też jako kobietę z ludzkimi słabościami. Książka napisana jest bardzo przystępnym i lekkim językiem, ale niestety temat jest bardzo spłycony. Pomimo tego, że fabuła książki oparta jest głównie na życiu uczuciowym Skłodowskiej to jednak warto ją przeczytać.

Wydawało mi się, że będzie to książka o bajkowym życiu córki Stalina, tymczasem okazuje się, że to życie było ciężkie i siermiężne, jak czasy, w których przyszło jej żyć. I chociaż ojciec Swietłany był „wszechmogący”, to Swietłana nie otrzymała w tym domu od rodziców tego, co dla dziecka jest najważniejsze czyli miłości, ciepła, troski, zainteresowania jej sprawami i problemami. Jedynie niania miała dla niej ciepłe uczucia i zrozumienie. Fakt, przez jakiś czas była ulubienicą ojca, ale gdy podrosła i zaczęła mieć własne zdanie na pewne sprawy, straciła względy ojca i najzwyczajniej zaczęła się go bać. Z czasem zaczęła też dostrzegać, że ojciec to tyran i despota, że z jej otoczenia znikają bliscy jej ludzie czyli ciotki, wujowie a nawet bracia. Zaczęła rozumieć co się dzieje. Do tego nagła (samobójcza?) śmierć matki gdy była 6,5 letnim dzieckiem. Jej związki miłosne nieakceptowane przez ojca, a absztyfikanci zsyłani do obozu czy więzienia. Sytuacja bycia córką Stalina ciążyła jej przez całe życie, o czym świadczy fakt, że uciekła z kraju, wiedząc, że nie będzie mogła kontaktować się z dziećmi. Jak bardzo musiała być zdesperowana aby podjąć taki krok. Często podejmując decyzje, kierowała się po prostu sercem, impulsem: „Jej osobiste motywacje przebijały ważnością jakiekolwiek interesy polityczne”. Obserwujemy jej pobyt w USA, Wielkiej Brytanii, po latach na krótko powrót do ZSRR i znowu wyjazd za granicę: do Francji i Wielkiej Brytanii, gdzie pozostała do śmierci. Nie potrafię jednoznacznie ocenić Swietłany, ale z książki wyłania się obraz osoby zagubionej, skromnej, niedowartościowanej. Nie oczekiwała luksusów czy drogich kreacji albo szczególnych względów z racji tego, kim jest, tylko normalnego, spokojnego życia, ale nosząc piętno córki Stalina, było to zwyczajnie niemożliwe. Postać w jakimś sensie tragiczna, stłamszona przez czasy i miejsce w jakim przyszło jej żyć oraz ojca – despotę i tyrana. Można powiedzieć, że: „ Na myśl przychodziła jej cała trudna przeszłość: jej ojciec, samobójstwo matki, zniknięcia krewnych, cierpienia przyjaciół, porzucenie dzieci... W książce oprócz samego życia Swietłany mamy też wgląd w to jak wyglądał dwór „czerwonego cara” i jego otoczka. Jak wyglądało życie codziennie, relacje Stalina z rodziną, współpracownikami oraz świtą przywódcy czyli Berią, Chruszczowem, Mołotowem i innymi notablami. A sielanki nie było, bo jak tylko ktoś czymkolwiek naraził się wodzowi, to marny jego los. Nie oszczędził nawet syna i innych członków najbliższej rodziny. Jego śmierć również była tragiczna i w pewien sposób groteskowa, bo całe otoczenie widząc, że Stalin jest ciężko chory i potrzebuje natychmiastowej pomocy, bało się wezwać lekarza aby nie narazić się na wybuch wściekłości ze strony wodza. Zresztą większość najlepszych lekarzy ( o ironio!) była uwięziona na rozkaz Stalina za rzekomy spisek. Lektura trudna, ciężka emocjonalnie (jak każda, która dotyczy tego tematu), ale ważna i warta przeczytania. Rzuca światło na to, jak można zgotować piekło na ziemi nie tylko własnej rodzinie, przyjaciołom ale i całemu narodowi. I jak to jest być córką takiego człowieka i dźwigać to brzemię przez całe swoje życie. Do każdego rozdziału książki dodano zdjęcia, więc można śledzić jak Swietłana wyglądała na różnych etapach życia. A życie Swietłany poniekąd trafnie podsumowuje cytat z książki: „ Historia życia Swietłany to wielka kronika przegranych bitew – potyczek toczonych z widmem ojca, (…), którego córka przypominała niestety pod wieloma względami”. Lektura bardzo wzruszająca (szczególnie pod koniec) ,obszerna i bardzo rzetelnie napisana, czyta się szybko, ale długo nie zapomina – Swietłana i jej los odciska piętno na czytelniku a po tej lekturze moje serce mocno krwawi i chcę jeszcze o niej czytać, wspominać ją i zachować pamięć o tej niezwykle dzielnej kobiecie, z którą życie obeszło się bardzo okrutnie.

Książka a raczej pamiętnik zasługuje na przeczytanie choćby po to by można było go porównać z innymi pamiętnikami ofiar NIEMIECKICH NAZISTÓW w getcie warszawskim. Bardzo dobrze napisany który czyta się szybko bez zbędnych opisów. Polecam wszystkim którzy chcą zgłębić temat życia w getcie warszawskim.

Osoby wymienione w książce wybrane wg ciekawego klucza. Dość udana próba usystematyzowania zebranego materiału w równe porcje okraszone gęsto (plus) materiałami graficznymi nawiązującymi do postaci (czasem zbyt luźno). Wspaniale, że ktoś podjął się zebrania tych informacji i podał je czytelnikom. Język dość szkolny i bez polotu, ale można przymknąć oko.

Bardzo wartościowa, ciężka i jednocześnie piękna książka, oparta na prawdziwej historii. Podczas wojny młoda kobieta pada ofiarą gwałtu i zachodzi w ciążę. Litość do dziecka oraz szacunek dla jego życia sprawiają, że nie godzi się na "zabieg", rodzi córeczkę i mimo wielu trudności powstaje między nimi bezcenna relacja, która pomoże przetrwać kolejne, tragiczne wydarzenia. Bolesna, a jednak piękna lektura, przypominająca co jest w życiu najważniejsze.

Historia Marii oparta na faktach autentycznych spisana przez dziennikarkę. Powieść napisana w formie listu głównej bohaterki do swojej jedynej córki. Maria od dziecka nie miała łatwego życia. Doskwierała jej bieda, od dzieciństwa musiała pracować. Matka nie rozczulała się nad nią. "Ja z mojej Pierwszej Komunii nie pamiętam nawet, aby ktokolwiek mnie uściskał. Za to wciąż dźwięczy mi w uszach komentarz matki na prośbę o białe patofelki: Jasne, w końcu mamy kupę kasy i możemy nią szastać. I pomalowane na biało stare buty." Do braku zrozumienia przezz matkę doszło wykorzystywanie seksualne jej przez stryja, późniejszego męża matki. Matka przymykało na to oko i to Maria przeżywała podwójnie. Aby wyrwać się z patologicznego domu postanawia wyjść za mąż za bosa mafijnego. Ale nie pojmuję dlaczego wybrała mężczyznego siedzącego w wiezięniu, okrytego już złą sławą. Mimo szczerego współczucia do jej przeżyc to tego nie potrafię zrozumieć. Można powiedzieć, że z deszczu trafiła pod rynnę. Mąż jej nie osczczędza, wymaga posłuszeństwa, steruje jej życiem i znęca się fizycznie i psychicznie nad nią. Decydując się na zostanie świadkiem koronnym musi zmienić swoją tożsamość i żyć z wyrokiem śmierci.

O, Boże,tylko Ty potrafisz pisać prosto na naszych krętych drogach życia. Cudowna książka pod każdym względem. Rodzinna historia wzruszała mnie wielokrotnie. Napisana ciekawie i poprawnie. Ucząca wiele że świata muzyki. Szkoda, że nie moja tylko z biblioteki. Warta każdej chwili z nią spędzonej.

Książka jest swoistym pamiętnikiem kobiety żyjącej w myśl zasady Ja jestem najważniejsza. Można czepiać się charakteru bohaterki i jej wyborów są dla wielu złe. Książki są po to by poznawać świat tak uważam. Jest to stadium kobiety próżnej zakochanej w sobie może troszkę ograniczonej ale czy nie ma w około nas takich wielu. Bohaterka chce wzbudzić zazdrość czytelnika i jego podziw czy nie znamy takich wielu. Warto przeczytać by wiedzieć że dla własnego ego można posunąć się bardzo daleko, a gdy się to kończy trudno zapełnić pustkę. Ostatnio dużo książek i filmów o byłych gwiazdach estrady, życia publicznego. Mam ochotę skomentować to tak " Żal odchodzić" .

W książce tej Monika Jaruzelska analizuje proces zmian w życiu z różnych perspektyw i w różnych aspektach. Można tu znaleźć przedruki z różnych czasopism a także ciekawe wywiady z uczonymi. Wszystkie one dotyczą kwestii zmian i ich wpływu na życie człowieka. Warto przeczytać.

Jedno jest pewne, książka dość nietypowa. Nietypowa, ponieważ przyzwyczajeni jesteśmy do innego rodzaju przekazu z czasów II wojny światowej. W szczególności z okupowanej Warszawy. Książka to pamiętnik 16 letniej dziewczyny, która chce żyć pełnią życia mimo wojny. Prawo młodości? Nie oceniam, pozdrawiam😊

7-letnia Nourig Apfeld w 1979 roku przyjeżdża wraz z matką i młodszą siostrą do Niemiec. Opuściły swój kraj - Syrię, aby dołączyć do głowy rodziny, ojca Nourig i Waffy. Początki w kraju o całkiem innej kulturze niż ichniejsza, nie były łatwe. Nowa szkoła, nieznajomość języka, przejawy rasizmu czy chociażby zimna pogoda czy śnieg, do którego ciężko było się przekonać. Wszystko nowe i z początku pełne obaw. W pewnym momencie na pierwszy plan wysunęła się tęsknota za Syrią, rodziną, koleżankami. Dopiero gdy matka wytłumaczyła Nourig dlaczego ojciec i one musiały opuścić swój kraj, postanowiła ona wziąć się w garść i polubić to, co do tej pory wywoływało niezadowolenie. Nourig wraca wspomnieniami do chwil spędzonych w Syrii. Opowiada między innymi o tym, jak świętowali Nowy Rok, jak przebiegały uroczystości, w których uczestniczyło więcej skoligaconych rodzin oraz o codziennych zwyczajach i zachowaniach islamskiej społeczności. Jednak najwiecej wspomnień jest z Niemiec. Nourig coraz lepiej radziła sobie z językiem, miala grupę przyjaciół. W przeciwieństwie do niej, jej matka nie radziła sobie wcale. Nie potrafiła pogodzić się z wolnością córek i tym, że nie może wychować ich na posłuszne muzułmanki. Zaczęła je ponizać, jednocześnie nie mając nad nimi do końca kontroli. Ojciec był w wielu kwestiach, między innymi i tej, bardziej liberalny. Niestety, później trochę się to zmieniło. Książka przedstawia jak trudno żyć w dwóch kulturach równocześnie. Albo zachować całkowicie, bezwarunkowo swoje tradycje i w wolnym europejskim kraju czuć się poniekąd więźniem, odstajacym od reszty i tutaj bycie w zamknietym getcie - zarówno myślowym, jak i rzeczywistym, w Europie może być niepojęte; albo próbować się tak jak w przypadku autorki, "zniemczyć" wyzbywajac się narzuconych przez islam zasad. O ile dziecko, czy nastolatka chce być jak swoi rówieśnicy, o tyle dorośli wychowani w muzułmańskim rygorze w swoim kraju, mają problem z europejskimi standardami. Z jednej strony nie ma się im co dziwić, zakorzeniono w nich mocno ich nakazy religijne, tradycje. Z drugiej strony ten brak zrozumienia dla dzieci, które pragną być tacy jak ogół społeczeństwa (pomijając fakt grup mniejszości narodowych) jest niezrozumiały. Brak zrozumienia ze strony rodziców, w przypadku Nourig poskutkował jedynie tym, że rodzina dla niej była niczym zło konieczne. Rodzina, która na każdym kroku chciała mieć nad nią kontrolę, szpiegowala i stosowała przemoc psychiczną i fizyczną. "Rodzice dawali nam schronienie, jedzenie i ubranie, a poza tym często nic więcej". Pomimo, że życie nie rozpieszczalo Nourig, starała się ona odpędzać od siebie całe zło i traumy, intensywnie pracując nad sobą. Historia autorki jest potwornie smutna i straszna zarazem. Nourig na pewno musiała włożyć wiele psychicznego wysiłku, by jeszcze raz krok po kroku przedstawić ją na stronicach książki. Książki, w którą warto się wczytać.

Z pozoru wyrywkowa autobiografia, czy raczej wybór autobiograficznych felietonów. W praktyce to powieść autobiograficzna z rozdzieloną na przeplatające się wątki fabułą. Ale te rozważania, to tak tylko pro forma - książeczka jest przede wszystkim gorącym gejzerem humoru (głównie na temat autora) wyrzuconym wprost ku niebu z siłą wodospadu. Przede wszystkim to zbiór anegdot z różnych epok i różnych sytuacji. Ale próżno by szukać plotek o różnych znanych ludziach. To znaczy są, ale tożsamości bohaterów trzeba się domyślać. Czasem to łatwe, a czasem nie. Autor utrudnia nam proste odniesienia także poprzez zarzucenia datowania wydarzeń, tak więc mamy na przykład: "Niedawno. Warszawa, Sala Kongresowa, Godz. 18.30", albo: "Dosyć dawno temu. Nowy Jork - Chicago, 9 pm". Osobiście wolałbym "kawę na ławę", ale można się przyzwyczaić. A kim jest autor, Zbigniew Książek? Przede wszystkim poetą, autorem słów wielu piosenek (na przykład tytułowej, śpiewanej przez Andrzeja Zauchę) i oratoriów, m.in. Piotra Rubika. Dodatkowo dzięki tej książeczce dowiedziałem się, że za młodu wygrał nawet koncert debiutów na festiwalu opolskim wraz z Mirosławą Poślad ("Piosenka dla Grażki"). Ale próżno szukać tego w internecie. Najzabawniejsze są chyba sceny amerykańskie z okresu PRL, kiedy to autor pojechał do Stanów wbrew sobie i robił wszystko, żeby nic nie robić. Dorównują im sceny z Kongresowej, wiele mówiące o szacunku portierów, strażników itp. do twórców. Wyróżniają się też nocne przygody w klubach Krakowa i w kazimierskim burdelu. Osobna kategoria to wspomnienia "okołokościelne" z Watykanu, Monte Cassino, Kalwarii Zebrzydowskiej czy Leśniowa. I tu jest sporo humoru, ale też i trochę poważniejszych refleksji. Duże piwo dla osoby, która na podstawie tej publikacji potrafiłaby ułożyć prawdopodobny życiorys Zbigniewa Książka! Nieprawdopodobny - da się jak najbardziej! Ale najważniejsze dla nas, "użytkowników" jest to, że ta dowcipna książka potrafi ucieszyć i... pocieszyć. Daje radość i nadzieję i za to panu Zbigniewowi sława i chwała!

Książka Pani Małgorzaty jest bardzo interesująca i warta przeczytania. W książce poznajemy kilka historii powstańców z powstania warszawskiego. Książka jest odpowiednia dla wszystkich niezmiennie od tego ile kto ma lat. Książka zapadnie na pewno wszystkim w pamięci. Styl książki bardzo, bardzo dobrze zrozumiały. Polecam!

Książka, która zgodnie z tytułem miała być opowieścią o losach twórców przedwojennych kabaretów, jest opowieścią o wybranych artystach międzywojennej i powojennej sceny. Jaki był klucz do wyboru takich a nie innych postaci, trudno powiedzieć. Można by uznać, że chodziło o ich działalność w czasie wojny i na emigracji, bo zwłaszcza ten okres interesuje autorkę, ale Eugeniusz Bodo końca wojny nie doczekał, a Zula Pogorzelska zmarła jeszcze wcześniej. Zadziwiający jest też sposób przedstawienia postaci, bardzo chaotyczny, fragmentaryczny, oparty raczej na wspomnieniach osób w różny sposób związanych z przywoływanymi artystami, a raczej z ich sceniczną działalnością. Robi się z tego taki groch z kapustą, bo np. w rozdziale poświęconym Konradowi Tomowi i Zuli Pogorzelskiej tej ostatniej poświęcony jest tak naprawdę jeden akapit. Jeżeli ktoś zaczyna swoją przygodę z przedwojennymi kabaretami, to ta książka nie będzie najlepszym wyborem. Dla osób już jako tako orientujących się w panteonie gwiazd dwudziestolecia międzywojennego będzie to na pewno cenne uzupełnienie wiedzy, zwłaszcza, że zamieszczono tu mnóstwo mało znanych fotografii, plakatów z przedstawień i fragmentów artykułów międzywojennej prasy.

Kiedy w 2016 roku zdarzyło mi się wystąpić na scenie słynnego Ogniska Polskiego w Londynie - miałem o tym miejscu pojęcie, powiedzmy, podręcznikowe. Dało się tam odczuć ten niezwykły klimat i poczuć ową polskość na obczyźnie, mimo iż dzisiaj to nie aż taka obca obczyzna. Niemniej: czułem pewien internacjonalny dreszczyk, kiedy na polskiej scenie, w brytyjskiej stolicy, na hiszpańskiej gitarze - mogłem zagrać m. in. pieśń polskiego pieśniarza o rosyjskim poecie żydowskiego pochodzenia. Kilka lat później, po lekturze książki Anny Mieszkowskiej, wiem już o wiele więcej na temat tego miejsca i jego historii oraz - przede wszystkim - o ludziach miejsce to współtworzących. Marian Hemar i Fryderyk Járosy to główni bohaterowie tej publikacji, ale - siłą rzeczy - to książka obejmująca treściowo o wiele większy zakres. To opowieść o przedwojennej scenie kabaretowej, potem o koszmarze wojny i sztuce przeżycia, wreszcie - o trudnych lekcjach w szkole przetrwania na emigracji. Wrażliwi artyści, którym udało się przeżyć drugą Apokalipsę i którzy zdecydowali się (lub nie mieli komfortu dokonywania wyboru) pozostać na emigracji - musieli toczyć przez długie lata kolejne wojny, a efekty ich pracy mogły docierać do kraju np. za pośrednictwem fal Radia Wolna Europa, która to rozgłośnia, nawiasem mówiąc, jest także ważnym "bohaterem" tej książki. "Mistrzowie kabaretu" to biograficzna opowieść o Polsce i ludziach związanych z tą formą sztuki. I jak na dobrą biografię przystało: Autorka nie unika tematów kontrowersyjnych, nie ukrywa ciemniejszych stron opisywanych postaci. Kreśląc portrety Mariana Hemara, Fryderyka Jarosego, Hanki Ordonówny, Marii Modzelewskiej, Miry Zimińskiej czy Zofii Terne - Autorka opowiada o skomplikowanych relacjach, zdradach, trudnych przyjaźniach, a nawet o plagiatach i bigamii. Zaletą tego wydawnictwa jest także oprawa graficzna. Publikacja obfituje w liczne zdjęcia, fotokopie korespondencji, artykułów prasowych, rękopisów, afiszy i plakatów. Zatem jest tu bardzo kolorowo, zarówno dosłownie, jak i w przenośni. To naprawdę ważna i potrzebna książka.

Tytuł książki pachnie sensacją i czytelnik spodziewa się lekkiej, demaskatorskiej lektury, podlanej tanim erotyzmem oraz odpowiedzi na tytułowe pytanie w tonie przeczącym. Tymczasem jest to publikacja naukowa, oparta na solidnej kwerendzie źródłowej i dorobku poprzednich biografów Boya. Portrety życiowych partnerek Żeleńskiego nakreślono prawie jak osobne dzieła - od narodzin, przez pierwsze związki, moment spotkania Boya, perypetie ich związku, okoliczności rozstania i dalsze życie, aż po grób. Autor zręcznie prostuje nieścisłości w źródłach, szczególnie jeśli są to konfabulacje i przemilczenia autorów wspomnień. Osoby spragnione pikantnej erotyki będą zawiedzione - tematyka seksualna pojawia się w dyskretnej, taktownej formie. nie ona jest, wbrew tytułowy, główną narracją dzieła. Wyraźnie za to nakreślono sam życiorys Boya i jego poglądy, przez co nawet mniej zorientowany Czytelnik nie będzie zagubiony. Równie wyraźnie oddano jego epokę, szczególnie młodopolski Kraków, w którym spędził młodość. Miejscami gąszcz znanych nazwisk może być przytłaczający, jednak jest to konieczne, aby umiejscowić bohatera w kontekście. Całość splata się w fascynującą podróż przez trzy, a nawet cztery epoki. Rozbiory z Wielką Wojną, Dwudziestolecie, niemiecka i sowiecka okupacja oraz lata powojenne. Zabrakło niestety - o ironio - zdecydowanej odpowiedzi na tytułowe pytanie: kobieciarz cz feminista. A może to celowy zabieg Autora, mający zostawić odpowiedź czytelnikowi? Może faktycznie lepiej na to pytanie odpowiedzieć samodzielnie, po przeanalizowaniu zawartych w książce źródeł i komentarzy? Pomimo tej "wady" książka jest zdecydowanie warta lektury, szczególnie, że niektóre kwestie nadal, po prawie 100 latach, są zabójczo aktualne.

Sama biografia Luny zawiera jak dla mnie zbyt dużo pobocznych wątków o Bierucie i Wasilewskiej, natomiast kolejne o Michniku, Wolańskiej, Różańskim i "Krwawym Julku" ciekawe. Polecam, choć wstęp i rozdział o Lunie trochę rozwleczone. Ale całość ok, dla tych zainteresowanych historia najnowszą. Niestety historia lubi zataczać koło i bezprawie z czasów komuny wraca ( areszty wydobywcze i rządzenie dekretami, nocne aresztowania zwalczanie wszelkiej opozycji,).