Fałszywy świadek

Gdy jakiś czas temu zobaczyłem książkę pt. "Mordercy", autorstwa pana Elii Kazana, to wiedziałem, że to nazwisko mi coś mówi. Później sprawdziłem, że to światowej sławy reżyser (zdobywca Oscarów i Złotych Globów) znany z takich filmów jak "Na wschód od Edenu" czy "Tramwaj zwany pożądaniem". Ten ostatni tytuł to również sztuka teatralna, która swą premierę miała w 1947 roku na Broadway'u. Ja jednak chciałbym Wam dziś powiedzieć o książce pt. "Mordercy". Książka, którą czytałem wydana została w 1992 roku przez Wydawnictwo Puls w serii Nocny marek. Powieść ta opowiada o pewnym amerykańskim sierżancie, który zabija chłopaka swojej córki. Młody mężczyzna należy do grupy hipisów, co bardzo nie podoba się wojskowemu. W zaistniałej sytuacji armia bardzo by chciała, aby sprawa sierżanta rozeszła się po kościach, na co z kolei nie godzą się młodzi ludzie, znajomi zabitego chłopaka. Sprawa ostatecznie trafia do sądu. Książka mimo, że dobra, to niestety ma bardzo ciężką narrację, chociaż trochę mnie wciągnęła. Bardzo chciałem poznać odpowiedź, jaki los spotka wspomnianego sierżanta. Czy zostanie skazany czy zostanie uniewinniony dowiecie się z kart powieści. "Mordercy" to 381 stron, na przeczytanie których potrzebowałem pięciu dni oraz dziewięciu posiedzeń. Wynik taki plasuje powieść tę na 139 miejscu wśród 346 książek Przeczytanych na tronie. Jest to moja pierwsza przygoda z twórczością pana Kazana i jeśli będę miał możliwość to jeszcze wrócę do jego książek, co i Wam polecam. https://www.facebook.com/czytamnatronie/

:( smutne jak cienka jest granica między miłością a nienawiścią, jak szybko można zapomnieć że się kogoś kochało bo nagle się go nienawidzi. Bohaterzy byli naprawdę kreatywni w uprzykrzaniu sobie życia. Generalnie po tej cieniutkiej książęce nic nie zwiastuje dramatu opisanego na jej stronach. Niepozorna choć robi potężne wrażenie, bo człowiek spodziewa się zupełnie czegoś innego, lżejszego

Kupiłam tę powieść za dwa złote w lumpeksie. Jej los został pewnie podyktowany tym, że jest dość trudna w odbiorze - opisy bywają nudne, często odnosi się do angielskich warunków życia, praw i zwyczajów w latach 70tych czym traci na uniwersalności. Nawet wydawca nie przebrnął przez całą powieść skoro zakwalifikował ją jako kryminał... Niemniej jednak jest to wciągająca historia, która mogłaby być lekturą na zajęciach z etyki. Autorka przedstawia nam wachlarz bohaterów - na wskroś ludzkich, wadliwych - i wachlarz zachowań - morderstwo, pedofilia, zdrada, kłamstwo, wykorzystanie - ale nie poddaje ich moralnej ocenie. To czytelnik musi sobie poukładać bohaterów na kontinuum dobra i zła i to wymagające zadanie, które coraz rzadziej ktoś przed nami stawia sprawia, że jest to lektura warta wysiłku.

Spodziewałam się historii o pracy policjantów, ale to bardziej saga rodzinna (choć i wątków policyjnych nie brakuje). Powieść Dorothy Uhnak koncentruje się wokół klanu O’Malleyów, nowojorskiej rodziny pochodzenia irlandzkiego, w której kolejne pokolenia mężczyzn wybierają zawód policjanta. W obiektywie autorki znajduje się przede wszystkim Brian O’Malley – obserwujemy go w momencie, gdy idąc w ślady ojca, postanawia wstąpić do służby, a także kilka dekad później, gdy jest już prominentnym funkcjonariuszem na wysokim szczeblu. Oryginalny tytuł książki brzmi Law and order i kojarzył mi się z serialem, który dawno temu leciał w telewizji. Wbrew pozorom jednak postacie z książki pani Uhnak nie są takie jak Olivia Benson – opisani przez nią policjanci bardziej pasują do tytułu Odrażający, brudni, źli. Są rasistami, ksenofobami, antysemitami, mizoginami, biorą łapówki, przyzwalają na zło. W życiu prywatnym regularnie zdradzają żony, nie potrafią rozmawiać z dziećmi. Ponieważ mamy do czynienia ze społecznością Irlandczyków, sporo jest też rozważań natury etycznej z perspektywy wiary, ale i Kościół nie jest do końca bez winy, a księża mają sporo za uszami. Wszystko w otoczeniu bohaterów jest szare, brudne i kleiste, a gdy próbują się oni z tego brudu wygrzebać, zostają złamani lub usunięci. Autorka się nie certoli z czytelnikiem i już na pierwszych stronach rozpoczyna od sceny gw*łtu i brutalnego zabójstwa. Chciałam wybrać trigger warning do tej książki, ale wychodzi na to, że w sumie wszystkie możliwe by pasowały. Mamy morderstwa, p*dofilię, bicie dzieci, gw*łty, przemoc na tle rasowym. Uhnak niczego nie upiększa. Naprawdę momentami było mi ciężko z nagromadzoną tam ilością przemocy wszelkiego rodzaju. Dodatkowo autorka uczyniła bohaterem dorastającego chłopaka o budzącej się, rozbuchanej seksualności, więc czytamy co sobie wyobraża, co z kim robi, jak reaguje jego ciało, etc. Powieść Dorothy Uhnak powstała w latach 70. i w sumie to widać. Kanony kobiecego piękna są bardzo retro (Karen „miała figurę modelki” bo była „chuda jak patyk” i przez skórę można było „wyczuć jej szkielet”). Kobiet nie ma w ogóle w policji, głównie zajmują się domem i dziećmi, mężczyźni za to są twardzi, brutalni, biorą je siłą i podrywają rozmyślając o tym, co mają pod ubraniami. Jedyny wyjątek to dziennikarka, która jest właśnie „nowoczesna”, bo pali, pije i rzuca się na mężczyzn. Widać też mocno napięcie na tle rasowym, z jednej strony dyskryminację czarnych przez białych, z drugiej wrogość czarnych wobec białych za to, że przez lata byli prześladowani. Autorka ukazuje także problem wojny w Wietnamie i wracających z niej zmasakrowanych fizycznie i psychicznie młodych chłopców. Pojawia się wątek związany z korupcją w policji, który bardzo przypominał mi film Serpico z 1973 roku. Podejrzewam, że w latach 70., gdy ludzi szokował porucznik Borewicz i goła baba w windzie w Seksmisji, książka Dorothy Uhnak mogła być bardzo głośna, obrazoburcza, skandalizująca. Z perspektywy osoby, która wychowała się w latach 90., odczuwam tę powieść jako troszkę jednak już trącącą myszką, zwłaszcza pod względem języka, jednak nadal mimo wszystko określiłabym ją jako mocną i odbrązawiającą mit detektywa-herosa. Ma klimat zbliżony do filmów Scorsesego, DePalmy, Lumeta. Zastanawiam się na ile opisane historie w Policjantach są prawdziwe. Zważywszy na to, że Dorothy Uhnak sama była policjantką, można podejrzewać, że w dużej mierze opisywała to, co obserwowała na co dzień. Dodatkowo przygnębiające, jeśli weźmie się pod uwagę fakt okoliczności jej tragicznej śmierci.

To już piąta powieść Moravii jaką przeczytałem w niedługim odstępie czasu i dzięki niej ugruntował sobie u mnie pozycję najlepszego pisarza europejskiego XX wieku. Jest on arcymistrzem rozkładania ludzkiej psychiki na czynniki pierwsze, badania myśli i emocji pod mikroskopem, zwłaszcza wśród najniższych warstw społecznych. Przenika ich niemal do głębi, pozwala spojrzeć na świat ich oczami. A to jak wchodzi w perspektywę kobiet? Coś niesamowitego. Po "Matce i córce" tym razem uczynił narratorką pierwszoosobową i główną bohaterką Adrianę, która ledwo osiągnęła dorosłość, a już zaczęła się sprzedawać za pieniądze. Jej matka niemal sama ją do tego namawiała, a schadzki działy się tuż pod jej nosem, co dodaje dramaturgii. Mimo iż się łajdaczyła, to bohaterka miała dość bogate życie wewnętrzne, marzyła o domu i rodzinie, ale została zdradzona, wykorzystana i to ją złamało. W jej życiu przewijał się policjant, który w niej był zakochany, a ona go odtrącała i z zimną krwią odtrącała, a jednocześnie sama płaszczyła się do jakiegoś studenta, który nią pomiatał. Psychologicznie było to niezwykle zaawansowane i z jednej strony fascynujące, a z drugiej bohaterka mogła bardzo irytować. Moravia to mistrz obnażania iluzji, rozbierania psychiki do naga i brutalnego realizmu. Duszna, klaustrofobiczna atmosfera powieści nie pozwalała się oderwać. Za 2 miesiące wybieram się do Rzymu i powieść była ciekawym wprowadzeniem, aczkolwiek od strony rynsztoka. Swoją drogą ten masochizm emocjonalny bohaterki, związany z tą obrzydliwą katolicką kulturą cierpienia i poświęcenia przywodził na myśl również to polskie cierpiętnictwo. Ciężko polubić tych bohaterów i ich problemy, ale twórczość pisarza można wręcz pokochać jak oczekuje się znakomitej literatury.

Cały czas trzyma w napięciu. Świetnie napisana książka. Autorka zna realia świata policyjnej pracy (amerykańskich) detektywów – z politycznym tłem włącznie. Detektyw Joe Peters nie ufa nikomu, ma wrażenie, że wszyscy kłamią, ale stara się dotrzeć do prawdy. Jedni policjanci są „sztampowi” – od razu ustalają na podstawie swojego wyczucia rozwiązanie morderstwa, a w przeciwieństwie do nich Joe Peters podważa wszystkie narzucające się innym hipotezy - co w rezultacie doprowadza go do szukania rozwiązania zagadki podwójnego morderstwa w czasie (prawie przymusowego) urlopu. Aby rozwiązać tę zagadkę, Joe Peters musi cofnąć się do innych, nie do końca prześwietlonych spraw z przeszłości, znaleźć powiązania miedzy ludźmi i naprawdę nie może wierzyć nikomu… Świetnie skonstruowana fabuła. Mottem tej książki może być zdanie: „nie wierz nikomu”. Tłem jest pokazanie problemów „świata policji” – począwszy od nacisków politycznych, poprzez stosowanie przez policjantów nieczystych metod z psychologicznym wymuszaniem fałszywych zeznań, i w końcu na odseparowywaniu prawdy od fałszu. Wciąga. Słuchałam w wykonaniu świetnego lektora – Ryszarda Nadrowskiego.

Książka faktycznie na 6. Nie jest to zła literatura, natomiast nieszczególnie mnie urzekła. Dość przewidywalna. Szkoda, że nie ma nowszego wydania, przez co długo się z nią męczyłam. Mała czcionka, niewielka interlinia. Liczę, że bum na nią ruszy po serialu, który się niedawno ukazał. Być może zostanie wydana ponownie. Jeśli ktoś oglądał serial, to zachęcam do przeczytania książki. Sama tak zrobiłam i co stwierdzam? Że serial nie jest wierną ekranizacją książki, a raczej jej inspiracją.

To chyba najbardziej znana powieść pisarki. Doskonały detektyw, z zamiłowania poeta o wyjątkowej wrażliwości, znów prowadzi śledztwo wespół z miejscową policją. Tym razem zapowiada się na to, że musi zmierzyć się z seryjnym mordercą. Autorka wspaniale oddaje subtelności ludzkiego zachowania i zadziwia zgrabnością sformułowań. Myślę, że to jedna z lepszych powieści P. D. James.

I po raz kolejny Caldwellowe południe USA - miejsce, gdzie człowiek nie bywa człowiekowi człowiekiem, chore namiętności buzują, a poszukiwanie szczęścia zamienia się w walkę wszystkich ze wszystkimi - także, a może zwłaszcza w ramach rodziny. Efektem - zabójstwo. To także rzecz o złudzeniach. Że można wykopać żyłę złota - bo mamy tu złagodzoną, acz jak zawsze niszczącą, wersję gorączki złota (z wiadomym skutkiem). Że mężczyzna z kobietą mogą mieć równoważny, szczęśliwy związek bez przemocy. Że rasa nie ma znaczenia wobec wspólnoty losu. Tu trzeba być twardym, jeżeli nie bezwzględnym, a szukając szczęścia - egoistycznie pojmowanego - łamać prawa ludzkie, o tzw. boskich nawet nie mówiąc. Ilustracją jest np. oddanie przez patriarchę rodu Tay Taya zbiorów z wyznaczonego poletka Kościołowi. “Poletko Pana Boga” to zatem ten kawałek, który miał być świętością nie do ruszenia. Ale jak to w życiu, opętani żądzą złota, kopią i tu…. “To jest Poletko Pana Boga, Pluto. Dumny jestem, że chociaż niewiele mam, przecież dzielę się z tym z Panem Bogiem. - A co tam rośnie w tym roku? - Co rośnie? A nic. Najwyżej trochę mleczów i łopuchów, bo po prostu nie miałem czasu zasadzić bawełny tego roku. Ja, moje chłopaki i te dwa czarnuchy tacyśmy byli zajęci czym innym, że na razie musiałem zostawić odłogiem poletko Pana Boga.(...) Za nic bym nie chciał znaleźć tej żyły na panaboskim poletku, bo potem musiałbym to wszystko oddać na kościół”. “Jeszcze nie widziałem mężczyzny ani kobiety, którzy by nie ryli się w ziemi, kiedy ich złapie gorączka złota. Człowiek zaczyna myśleć, że może następnym uderzeniem kilofa wyrzuci na wierzch garść tych żółtych bryłek, a wtedy, rany boskie, kopie i kopie, i kopie!”. “- Niedługo trafię na żyłę. - To samo mówiłeś 14 czy 15 lat temu. Z wiekiem wcale nie nabrałeś rozumu”. “- Nie bardzo się mogę połapać — wtrącił Pluto — ale coś mi wygląda, że teraz kopiecie na poletku Pana Boga. - No, to nie będziesz się tym długo martwił — odrzekł Tay Tay — bo dzisiaj rano przeniosłem panaboskie poletko na drugą stronę farmy. Nie ma strachu, żebyśmy w najbliższym czasie dokopali się na nim do żyły. Poletko Pana Boga jest tam bezpieczne jak na samej Florydzie”. Ażeby wykryć mityczną żyłę złota, sympatyczna rodzinka porywa i więzi (!!!) pewnego albinosa, bo o takich ludziach krąży legenda, że umieją ją znaleźć. “- Już odgadł, gdzie złoto? - Jak dwa a dwa cztery - odparł Tay Tay. - Kiedyśmy go tu sprowadzili i powiedzieli, co ma robić, od razu pokazał to miejsce, gdzie teraz jest nowy dół. Powiedział, że tu trzeba kopać, a trafi się na żyłę. No i żyła tam jest. - A skąd wiecie? Znaleźliście już bryłki? - No, jeszcze niezupełnie. Ale z każdą minutą jesteśmy bliżej”. “- Potrafisz zgadnąć, gdzie jest żyła złota? - Albo ja wiem? Nigdy nie próbowałem. - To lepiej się pomódl, żebyś odgadł rzekł Will. – Bo jeżeli nie potrafisz, wszyscy tutaj będą wściekli na ciebie i nie wiadomo, co ci się może zdarzyć” (...) “Pod ich spojrzeniami czuł się jak zwierzę na pokazie. Wszyscy przyglądali mu się, natomiast on mógł patrzeć tylko na jedną osobę naraz”. Krótką pociechą Dave’a jest, że zainteresuje się nim Jill, córka patriarchy i ewidentna nimfomanka…. “Do tej pory Tay Tay ani przez chwilę nie uważał Dave'a za ludzką istotę. Od poprzedniego wieczora traktował go jako coś odmiennego od człowieka teraz jednak, gdy ujrzał uśmiech Dave'a, zaświtało mu w głowie, że chłopak należy do rodzaju ludzkiego”. A zarazem w chwili próby, walki o prawa pracownicze ci sami ludzie potrafią zachować się pięknie, zachowując ludzką godność. I jeszcze jedno: zawsze byłem przekonany, że Południe było bardzo purytańskie, a tu proszę: zaskakująca swoboda seksualna młodych dziewcząt i nie tylko, wymienianie się “karesami” w ramach rodziny uchodzi tu niemal za normę, tak jak i publiczne molestowanie synowej… A reakcją na takie zachowania jest nie tyle oburzenie, ile zrozumienie dla takich porywów (serca...?). “W życiu nie widziałam takiego chłopa. Ciągle próbuje mnie dotykać albo gdzieś ściskać, a teraz jeszcze chciał przyłapać mnie na golasa. Nigdy nie widziałam takiego człowieka”. “- A ja chyba sypiam z tobą dosyć często, jeżeli tylko nie zadzierasz nosa i nie zaczynasz pleść o jakiejś cholernej świętości zbliżenia z kobietą i takich tam bzdurach. Więc dlaczego do diabła nie wolno mi powiedzieć, że chcę Gryzeldy? Chyba nie możesz żądać, żeby taka dziewczyna się zaszpuntowała?”. “To ja muszę ciebie prosić, żebyś się ze mną czasem przespał, a Miła Jill przyjeżdża na jedną noc I zaraz ją bierzesz! Przecież nie jest ładniejsza ode mnie”. “Powiadam tu najpiękniejsze rzeczy, jakie mężczyzna może mówić o kobiecie. Kiedy chłopa aż korci, żeby tak łazić na czworakach i coś lizać – no dziewczyno, wtedy dopiero robi się z niego prawdziwy mężczyzna”. “- Kobieta nie może kochać mężczyzny, jeżeli nie jest taki. Bo w tym tkwi coś, to wszystko zmienia. (...) A Will.. Will zerwał ze mnie wszystko, podarł mi na strzępy i powiedział że to zrobi. I zrobił tato.(...) Jak kobiecie raz ktoś da coś podobnego, już potem nigdy nie jest ta sama. Jakoś ją to otwiera, czy co. Nie potrafiłabym nigdy naprawdę kochać innego mężczyzny, jeżeli by mi tego nie zrobił”. “- Gryzelda nie będzie się starała przeszkadzać mi w podglądaniu ani następnym razem, ani nigdy w ogóle. Owszem, teraz nie wystąpi tutaj i nie powie, że mam rację, ale mimo to będzie kontenta jak wszyscy diabli, kiedy ją znowu zobaczę. Ona wie doskonale, że cenię sobie to, co widziałem. No, nie jest tak, Gryzeldo? — Dajże spokój, tato”. “- Przyjrzyj się tym dziewuchom. Żadna nie jest chora. Miła Jill jest w porządku i Gryzelda też. I Rozamunda to samo. Wszystkie trzy są porządne, czyściutkie, synku. Za nic bym nie chciał mieć w domu takiej zarażonej. Tak by mi było wstyd, że nie wiedziałbym, gdzie się schować, jakby kto do mnie zaszedł. Musi ci być ciężko żyć z taką zarażoną kobitą, jak ta twoja. Dlaczego to tak jest, że tutaj w mieście tyle bogatych dziewcząt ma te choroby? - Nie wiem - odparł cicho”. Odpowiedzią czy też usprawiedliwieniem może być to: - “Gdzieś nam zrobiono paskudny kawał (..) Pan Bóg powsadzał nas w ciała zwierząt, a kazał postępować jak ludziom. Tu był początek całej biedy. Gdyby nas stworzył takimi, jakimi jesteśmy, ale nie nazwał ludźmi, nawet ostatni z nas wiedziałby, jak żyć”. Inne cytaty “Po całej Dolinie rozsiane były miasteczka przyfabryczne i obrośnięte bluszczem przędzalnie; wszędzie były dziewczyny o jędrnych ciałach i oczach jak szafirowe kwiaty powoju, a na rozprażonych ulicach stali, spoglądając po sobie, mężczyźni i wypluwali płuca w sypki, żółty pył Karoliny”. “Przypomniał sobie czasy, kiedy fabryka szła dzień i noc. Mężczyźni, którzy tam pracowali, byli zmęczeni, wyczerpani, natomiast dziewczyny kochały się w krosnach, wrzecionach i lotnych kłaczkach bawełny. Za obrośniętymi bluszczem murami fabryki te dziewczęta o szalonych oczach wyglądały jak kwitnące rośliny w doniczkach”. “Materiały tkane w niebieskim świetle rękami dziewcząt okrywały ich ciała, ale pod tkaniną drżenie prężnych piersi było niby szybkie ruchy niespokojnych dłoni. W miasteczkach Doliny piękność była żebracza, a głód silnych mężczyzn przypominał skowyt bitych kobiet”. “Nie miał pieniędzy. Gdyby natomiast wybrano go na szeryfa, sprawa wyglądałaby inaczej. Dostawałby dobrą pensję z dodatkami, a jego zastępcę mogliby jeździć w teren, dawać komunikaty do prasy i przeprowadzać wszystkie aresztowania. On siedziałby sobie spokojnie w pokoju bilardowym i wywoływał nad stołem wyniki gry”. “Wielki siedmioosobowy wóz mknął poprzez mrok; dwa długie promienie reflektorów wyglądały jak czułki szybko lecącego owada, kiedy tak przebijał się przez stojącą przed nim ścianę ciemności”. “ - I tak to ciągniemy bez końca – rzekł ze znużeniem Tay Tay. - I coraz dalej jesteśmy od szczęśliwego życia”. “- Szkoda, że człowieka można zabić tylko raz. Ja bym go chętnie zabijał ciągle. - Póki bym mógł kupować naboje, żeby do niego strzelać”. “Przeżył swoje życie z mocnym postanowieniem utrzymania spokoju w rodzinie. Teraz to już nie było ważne. Nic nie miało znaczenia, bo oto na jego ziemi rozlana została krew – krew jego dziecka”.

Och ta Ciotunia z walizką pieniędzy przekraczająca granicę. No bo kto by u starszej pani szukał. A jak jednak szukają, to trzeba zapalić świecę. Bo przy świecy lepiej wygląda cera szanownej cioci. Główny bohater, emerytowany dyrektor filii banku nie ma pojęcia w co go wplącze i gdzie zawiedzie nowo poznana krewna.

Arcydzieło. Wszystko "zagrało". Pomysł, zarys postaci, sposób prowadzenia akcji, język (+tłumaczenie), przesłanie/puenta. Absolutnie wciągająca, mocna opowieść, która zostaje w głowie i sercu. Tak, do bólu drastyczna, realistyczna, mocna, ale jakże w tej brutalności piękna. Życie, człowieczeństwo, moralność. Z wieloma pytaniami natury egzystencjalnej musi się człowiek zmierzyć przy okazji chłonięcia tej historii.

W ramach akcji Book- Trotter, październik 2019 r. , przyszedł czas na literaturę szwedzką. Wybrałem powieść historyczna zatytułowaną „Wizyta królewskiego konsyliarza” Per Olov Enquista. Mamy Danię II połowy XVIII wieku, w szczególności tzw. czasy Struensego ( 1768-1772), panowanie młodego, niezbyt rozgarniętego, podejrzanego o chorobę psychiczną króla, Chrystiana VII. Pewne jest, że sam król nie nadawał się do rządzenia, arystokraci i dwór robili to za niego, albo manipulując nim lub wręcz mówiąc mu, żeby poszedł się bawić, bo dorośli mają ważne sprawy. W czasach o których mowa silną pozycję w kraju zdobył doktor Johan Friedrich Struense, który zręcznie przekonując króla wprowadzał reformy oświeceniowe w Danii. Niewątpliwie pomogło mu, że zainteresował się małżonką króla, czyli królową Karoliną Matyldą. Ona była piękna i potocznie mówiąc leciał na nią każdy, lecz nikt się nie odważył, wiedząc, że skończy się to toporkiem kata na szyi delikwenta. Doktor odważył się i przez krótki czas obydwoje, on i królowa byli szczęśliwi. Z tego związku Karolina Matylda urodziła córkę Luizę Joannę, po latach ponoć kobietę urodziwą, w dodatku tak samo jak ojciec była oświeceniową libertynką. Wcześniej Karolina Matylda urodziła księcia Fryderyka, imiona władców, to stary jak świat duński zwyczaj, i nie było mowy tu o inwencji twórczej w nazywaniu dzieci. Królowa i król niechętnie przykładali się do obowiązków łóżku, ona znalazła sobie doktora Struensego, on chętnie odwiedzał przybytki cór koryntu. Najsłynniejszą duńską ladacznicą była Kasia Kamaszniczka, z którą król chętnie spędzał noce. Dwór obawiając się o nadmierny wpływ Katarzyny na króla pozbył się jej, opłacili ją sowicie i wysłano ją w podróż po Europie. Król wpadł w szał i wybrał się w podróż po kilku krajach kontynentu. On i Struense zebrali pochwały od samego Woltera, którego mieli okazję spotkać w Paryżu, wtedy prosto z Altony doktor Struense dołączył do dworu. No i po jakimś czasie wdał się w romans z królową. Później ten romans przysłużył się politycznym oponentom, jako pretekst do obalenia Struensego, oskarżonego o zdradę kraju. Królową wysłano do Anglii. Władzę przejęła klika Guldberga, która wprowadziła kontrreformy i cofnięcie się kraju, w czasach gdy w Europie był ferment oświeceniowy, niebawem wybuchła rewolucja francuska z 1789 r. Zapał rewolucyjny zaprowadził cesarza francuzów Napoleona Bonapartego aż do Moskwy. Królowa Karolina Matylda, pochodząca z Anglii, trafiła do Danii, jako małżonka króla Chrystiana VII, doktor Struense trafił na dwór królewski. Uznano, że zwykły lekarz będzie przydatny królowi, znano co prawda, działalność publicystyczną doktora, ale uznano, że to jest niegroźne, a sam splendor dworski przyczyni się do zmiany poglądów co doprowadzi do pacyfikacji lekarza. Widać ten okazał się twardą sztuką, zdobył wpływ na króla i zaczął reformować kraj. Rzecz jasna spore fragmenty książki dotyczą tego romansu. Była to nie tylko fascynacja typowo fizyczna, ale też intelektualna, doktor był na czasie, czytał pisma Woltera, Russeau, Locke’a i pozostałych myślicieli oświecenia. Obydwoje prowadzili intelektualne dysputy. Struense był ambitnym politykiem, z zapałem twórczym produkował dekrety prawne. Można uznać też go za geniusza, który wyprzedził swoje czasy, wierzył bowiem, że oświeceniową rewolucję da się wprowadzić bezkrawo, co było oczywistym złudzeniem. Jak wiemy trzeba było kolejnych dwustu lat, żeby tego typu projekty polityczne miały szanse powodzenia. W realiach XVIII wieku, żeby zmienić kraj, Europę potrzebne były całe kontenery wypełnione krwią, bo rewolucja, wojna jest jak pieprzony wampir potrzebuje danin krwi w obfitych ilościach. I tu też wyszła idealistyczna naiwność doktora i jego grupy reformatorów. Byli przekonani, że arystokracja, duchowieństwo bez oporu przyjmie nowe prawa. Wiemy, że coś takiego nie miało szans powodzenia. I dlatego lekarz, filozof, polityk poniósł porażkę. Choć nie do końca to była porażka, bo choć to była skromna jaskółka zmian to jednak uczyniła ona zmianę, po obaleniu Guldberga, przywrócono nowe koncepcje oświeceniowe w Danii. Książka jest interesująca, warto przeczytać. Polecam.

Studium zdrady. Przygnębiająca książka. Michał od początku był śliskim typem - umiejętnym uwodzicielem i nic więcej. Filarem małżeństwa były wybitne zdolności łóżkowe męża, o czym autor nie omieszkiwał regularnie przypominać. No cóż, dawka cringe'u czasem też się przydaje w tak dołującej historii.

Przeglądając oferty na Allegro, nagle zobaczyłem znajomą okładką i tytuł: „Porwanie doni Agaty”. I bach! Cofka w czasie do lat, kiedy krzątałem się między półkami biblioteki. Wspomnień czar… Pomyślałem wtedy: „Nie ma przypadków, są tylko literackie przeznaczenia” – i po kilkudziesięciu latach wróciłem do lektury. Nie zawiodłem się – przeciwnie, miałem ogromną frajdę czytelniczą. Powieść Gudrun Pausewang to barwna i szalenie zabawna historia porwania zamożnej starej panny, której rodzina już ostrzyła sobie zęby na spadek. Akcja toczy się w fikcyjnym kolumbijskim mieście, a bohaterami są niezdarni przestępcy o gołębich sercach i rezolutna bogata staruszka, której naprawdę trudno zajść za skórę. Owszem, książka to trochę ramotka, ale taka z duszą – pełna uroku, ciepła i inteligentnego humoru, bardziej sytuacyjnego niż słownego. Czyta się ją lekko, z przyjemnością i – co ważne – bez poczucia straconego czasu. To idealna lektura na spokojny wieczór: poprawia nastrój i nie nuży ani przez chwilę. A na deser spotkała mnie dodatkowa nagroda – fragment, który wywołał szczery uśmiech i lekki dreszczyk absurdu: „Nazajutrz, mniej więcej około piątej po południu, stało się coś, co wstrząsnęło całym miastem. Miejscowe radio nadało ową potworną wiadomość. Ludzie tłumnie wylęgali na ulice, spieszyli do kościołów, gdzie liczni księża improwizowali w podnieceniu nabożeństwa. Porwano biskupa! […] Kółko brydżystek przywdziało szaty żałobne…” No i proszę – nawet w Kolumbii brydż musiał się wkręcić do fabuły. Podsumowując: „Porwanie doni Agaty” to książka, którą naprawdę warto znać. Jak można przeżyć życie i tego nie przeczytać? A można też sięgnąć po spektakl telewizyjny z Ireną Kwiatkowską w roli głównej. Palce lizać!

Kto zna autora ? Kto czytał ? A był jednym z największych tuzów polskiej literatury, rekomendowana książka miała 13 wydań w ponadmilionowym nakładzie, wysprzedanym !!! Jego kariera skończyła się 13.12. 1981 r. gdy w mundurze wojskowym wystąpił przed kamerami TV, popierając stan wojenny. Pisał: " Poczucie polskości bywa w pewnych środowiskach kłopotliwe, trzeba mieć sporo odwagi, żeby bronić racji narodu, narażając się na piętno nacjonalisty ". Esej " Piękny Adolf ". Ale pisał również do J. Iwaszkiewicza na blankiecie: Wojciech Żukrowski, poseł na Sejm PRL. "... ( dlaczego ) przyjął funkcję prezesa Zarządu Gł. Zw. Literatów Polskich, w którym jest jeszcze kilku niedoszlachtowanych Żydów... ". M. F. Rakowski, " Dzienniki polityczne ". Nie jestem zdziwiony !!! Jako nastolatek często słyszałem od osób w wieku autora opinię, że II WŚ była wielką tragedią dla Polski, ale miała też swoją dobrą stronę. Prawdę powiedziawszy, innych opinii nigdy nie słyszałem. Wiele jego książek sfilmowano: '" Lotna ", " Skąpani w ogniu ", " Lis ", " Kamienne tablice ". Był również scenarzystą: " Barw walki ", Kierunku Berlin ", " Ostatnich dni", a nawet "Potopu". Brał udział w wojnie 1939 r. został ranny, zbiegł z niewoli niemieckiej, był w AK, wstąpił do LWP, ale kariery tam nie zrobił ze względu na AK -owską przeszłość. Skończył jako ideowy komunista, którego nazwiska nie wymieniało się w " dobrym " ( ...tych, którzy wcześniej... bez mydła... ) towarzystwie. Chcąc nie chcąc musiał się zająć innym gatunkiem literackim. Cdn. Książkę POLECAM !!!

Historia życia i przyjaźni dwóch aktorów Sidney'a Castelmana i jego dublera. Dubler uczył się zawodu pod okiem mistrza, aż osiągnął prawie taką pozycję jak mistrz. Prawie, bo mistrzostwa w zawodzie nigdy nie zdobył, był pracowity, ale zabrakło mu tej tzw. iskry bożej. Obaj pracowali w teatrach na Brodway'u. Wreszcie stary mistrz zachorował, pracował już tylko dubler i wspomagał finansowo przyjaciela. Więcej napisać nie mogę, zdradzę clou opowieści. Warto przeczytać, poznać przy okazji życie NY. Bardzo ciekawa książka, polecam.

Książka zawiera 12 opowiadań. Pierwsze z nich nosi tytuł „Pożycz nam męża, Poooy”. Kolejne, to niezwiązane ze sobą historie. Graham Greene opublikował je po raz pierwszy w Wielkiej Brytanii w 1967 roku. Ale czytając, ma się wrażenie, że sytuacje i zdarzenia mogłyby dziać się współcześnie i przydarzyć się każdemu. Historie są pełne humoru i refleksji nad ludzkimi zachowaniami i decyzjami. Czytając je zaczęłam się zastanawiać, co by było gdybym ileś tam lat temu wsiadła do pociągu o dzień później, jak planowałam? Czy decyzja podjęta pod wpływem chwili była dobrą decyzją? Czy te zaplanowane decyzje mają większą wagę, niż te spontaniczne?

Czytałam tę książkę będą jeszcze w Liceum, teraz po latach postanowiłam do niej wrócić. Kiedyś zrobiła na mnie ogromne wrażenie, a teraz.... no cóż sama nie wiem. Autor ciekawie przedstawia problemy związane z granicami wolności twórcy, ale też w opisie życia malarza lekko przechodzi nad jego wadami, jak również jego stosunkiem do kobiet. Myślę, że takie poglądy nie miałyby kompletnie racji bytu w dzisiejszych czasach. Nie wszystko można usprawiedliwiać dążeniem do własnej doskonałości.

Bardzo dobra powieść, żałuję, że miałam mało czasu i w efekcie czytałam dość długo. Ale może to i lepiej, bo spędziłam z nią dwa tygodnie... Porucznik diabła to powieść historyczna z ogromnym tłem obyczajowym. Jednocześnie wszystko jest spójne, postaci zbudowane wiarygodnie, a ciekawość zżera co będzie dalej. Przy tym wszystkim nie pozbawiona jest humoru, co dodaje smaczku. Polecam:)

Dobrze napisana, interesująca fabuła, trzymająca w napięciu, ale też i refleksyjna. Opowieść nie wydaje się nieaktualna, mimo że umieszczona w latach 70. XX wieku. Lektura tej książki dała taką dawkę emocji, jakiej nie doznałam od dawna w czasie lektury współczesnej literatury.