Czerwona Oberża i inne opowiadania

Stendhal przybliża historie z czasów zamierzchłych nie nadając im barw poetyckich. Styl opowiadań miał być surowy i podobny do oryginałów, na których się opierał, ale mimo stylistycznej powściągliwości da się zauważyć, że jednak mroczne te historyjki nieco ożywiał własną inwencją. W XIX wieku to musiała być lekka i przyjemna lektura, dzisiaj może sprawiać więcej trudności osobom niezaznajomionym choćby powierzchownie z historią Włoch.

Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale dla każdego, kto szuka w książce czegoś więcej niż tylko rozrywki. To książka, która uczy, porusza i inspiruje. Czas spędzony w towarzystwie dobrej literatury jest cenny.

Wszyscy znają operę Carmen, jej literacki pierwowzór jest mniej znany. Utwór pochodzi z 1845 roku, jest jednym z ciekawszych osiągnięć romantyzmu w literaturze Galów i Franków. Poznajemy w nim, losy młodego Baska, zakochanego w Cygance Carmen, obdarzonej demoniczną osobowością. Nastrojowy, spokojny, i refleksyjny klimat dzieła, jest rozpiętym między nadzieją czytelników, na dobre zakończenie, a logicznym zrozumieniem, iż w tej opowieści, takie zakończenie, trąciłoby kiczem. Styl dzieła, jest bardzo przyjemnym w odbiorze, brak tutaj najmniejszej literackiej chropowatości, tak typowej, dla obecnej literatury, która, zagubiła się w usilnym próbach szokowania czytelników. Tekst jest zresztą świetnie przetłumaczonym, co tylko dodaje mu uroku. Zwykle, gdy czytam klasyczne dzieła, żałuje, że takie utwory, już niestety nie powstają. Podobne odczucia towarzyszy mi przy lekturze Carmen. Jest to utwór totalny, mamy w nim bowiem wszystko - mrok tajemnicy, tragizm fatalizmu ludzkich losów, odmęty namiętności, szczyptę romantyzmu i egzotyki. Czegoż chcieć więcej, od dobrej literatury?

Nieprawdopodobna, wręcz irytująca naiwność bohaterów jest momentami ciężkostrawna, a zderzenie dwóch światów, zła i dobra w typie czarno-białym jest zabiegiem, który uwydatnił niesprawiedliwość, lecz po lekturze przyprawia o swoisty niedosyt głębi. Wydaje mi się, że doskwiera mi brak miotania się, wątpliwości, jakichkolwiek głębszych przemyśleń natury moralnej u bohaterów. Wszędzie króluje czysta kalkulacja, niezależnie od zajmowanego szczebla na drabinie społecznej. Te braki nie ujmują przyjemności czytania, bo mamy jeszcze piękny język, zgrabnie odmalowane realia epoki i poczucie humoru, a dzięki temu czyta się wyśmienicie.

Za nowelami nigdy nie przepadałam, ale tu już od pierwszej nie mogłam się oderwać. Guy de Maupassant jest faktycznie mistrzem noweli. Po komentarzach zorientowałam się, że chociaż różne wydawnictwa wydawały zbiór nowel autora pod wspólnym tytułem to zamieszczone nowele były różne. W moje ręce trafiła "Baryłeczka ..." z 1956 roku wydana przez Czytelnika z 23 nowelami: Baryłeczka, W rodzinnym gronie, Tatuś Szymka, Jedyna miłość, Opowieść o pewnym Normandczyku, Przejażdżka, Ryby, Klejnoty, Sznurek, Stary, Parasol, Naszyjnik, Beczułka, Przechadzka, Powrót, Porzucony syn, Jeńcy, Chrzciny, Pchła, Rozalia Prudent, Diabeł, Clochette, Włóczęga. Na uwagę zasługuje też posłowie Ireny Szymańskiej. Polecam to wydanie. Z pewnością przeczytam inne nowele Autora.

Eugenia Grandet jest córką majętnego - choć skąpego - i poważanego w mieście bednarza. Uchodzi za świetną kandydatkę na żonę, o jej rękę starają się przedstawiciele dwóch rywalizujących, również możnych, rodów. Eugenia jednak nie jest zainteresowana ich staraniami. Zakochuje się dopiero w Karolu, bratanku Grandeta, oddanym przez ojca chcącego popełnić samobójstwo pod opiekę bednarza. Karol jednak musi wyjechać. Młodzi przysięgają sobie wieczną miłość, a Eugenia oddaje ukochanemu wszystkie swoje oszczędności. Po wyjeździe Karola ojciec chce się dowiedzieć, co córka zrobiła z majątkiem. Świetna powieść, obnażająca ludzkie uczucia i małości, napisana pięknym językiem. Nadal będę eksplorować Balzaca, bo wart jest ze wszech miar zainteresowania.

Przekrojowy obrazek czasów. Znowu Francja, znowu Rewolucja. Znowu matnia, z zewnątrz nieprzeniknionych, reguł rządzących wyższą klasą, roli pieniędzy w układach, oraz pułapek naiwności. Z tym że nie mam wrażenia by bohaterowie się czegoś nauczyli, wręcz przeciwnie wieje determinizmem i nieuchronnością zdarzeń.

O tej książce mogę napisać: o wooooow. Pierwsza francuska powieść psychologiczna. Tę książkę poleciła mi córka, studentka filologii francuskiej i przyznaję, że zrobiła na mnie ogromne wrażenie. W sensie książka, bo córka robi codziennie ;). Ta powieść jest świetnie napisana i skonstruowana, zadziwia mnogość postaci i relacji między nimi, a mimo to nie zgubiłam się kto jest kim i o co chodzi. Jednak to, co najważniejsze, że mimo, że "Księżna..." ma już swoje lata, wciąż jest aktualna. Aż trudno w to uwierzyć. Polecam, bo warto :)

Bohaterem tego romansu lotrzykowskiego są pieniądze i Defoe. Pieniądze jako coś , co wartościuje człowieka, daje mu pozycję społeczną. W ówczesnej Anglii taki był układ społeczny. Mimo upływu kilku stuleci w Anglii nic się nie zmieniło: jak się nosisz, do takiej klasy społecznej należysz, co masz, ile masz. Pieniądze jako objaw kapitalizmu, znak rozpoznawczy człowieka. A Defoe, był dziennikarzem, oglądały ówczesną rzeczywistość , umiał to przełożyć na literaturę. Narratorem jest kobieta,, Moll Flanders bohaterka , która spowiada się czytelnikom że swojego życia. Mam wrażenie, że to był niezły żart Defoe. Kobieta w wieku siedemnastym w Anglii miała status żony przy mężu. Nasza bohaterka zmienia mężów i związki małżeńskie jak karty do gry. Prawie zawsze ma szczęście i spada jak kot na cztery łapy. Zna wszystkie, może prawie wszystkie środowiska spoleczne. Defoe też miał bogaty życiorys. Wiele zdarzeń z tej książki ma wiele wspólnego z jego życiorysem. Obserwacja dziennikarska plus swój życiorys składają się na fabułę tej zabawnej książki. A że bohaterem jest kobieta. No cóż, autor może napisać wszystko, czytelnik musi rozpoznać jego triki. Polecam tę klasykę czytelnikom.

Opowieść o Gwynplaine, młodym mężczyźnie z groteskowym uśmiechem, który staje się symbolem ludzkiego cierpienia i społecznych nierówności. Hugo łączy w tej powieści wątek romantyczny z krytyką społeczną i refleksją nad losem człowieka. To mniej znane, ale niezwykle poruszające dzieło autora "Nędzników".

"Wspaniałe malowidło ludzkich obyczajów" jak pisze wielki historyk Edward Gibbon o wyjątkowej powieści XVIII wieku autorstwa Henry Fieldinga(trudno nie przyznać racji), jeden z najbardziej realistycznych obrazów tej epoki w literaturze angielskiej. Pięć lat na napisanie wspaniałej powieści, pięć lat przed śmiercią Autora "Tom Jones" ukazuje się 28 lutego 1749 roku, w ciągu roku premiery sprzedano aż pięć jej nakładów. Obrazoburcza, prowokująca, piękna, cud fabularnej architektury, przełomowa, realistyczna, wspaniała, ówczesne opinie krytyków literackich podzielone. Dla mnie wyjątkowa pod każdym względem, śmiem twierdzić że właśnie to jest główny powód powrotów do takich dzieł literatury; przepiękny styl, język, przesłanie, odwzorowanie postaci, wszystko scalone w opowieść o nas samych, o życiu, powtarzam, wyjątkowa i piękna, zdecydowanie tak! Mój osobisty top! Jak zawsze polecam.

Uwielbiam teatr i klimat końca XIX wieku, więc książka porwała mnie niesamowicie. Wszystkie sytuacje przedstawione w powieści i opisy były dla mnie tak barwne, żywe i intensywne. Jedynie wątek z rybakiem był dla mnie nieco zbyt sztuczny i jakby dopisany na siłę. Prawdopodobnie nigdy nie sięgnąłbym po tę książkę gdybym nie przeczytał co nie co na temat życiorysu Reymonta, który jest niezwykły. Wierzę, że treść tej książki w znacznej mierze bazuje na jego osobistych doświadczeniach.

"(...) Poznałem głos, który słyszałem owej nocy w Santa Lucia. — Przepraszam panią — rzekłem natychmiast. — Nie jestem pani znany, ale spełnić muszę obowiązek, dziękując pani za życzliwość okazaną staremu ziomkowi, który błądził wieczorną porą po ulicach Neapolu. — Pan mnie poznaje — odrzekła — ja poznaję pana również. — Po moich plecach, szanowna pani. — Ach! Pan słyszał, jak mówiłam do męża, że ma pan poczciwe plecy? To nie powinno być dla pana nieprzyjemne. Bardzo by mi było przykro, gdyby pan to inaczej zrozumiał. — Przeciwnie, pochlebiła mi pani. I uwaga pani, przynajmniej w zasadzie, wydaje mi się słuszna i głęboka. Charakter postaci zawiera się nie tylko w rysach twarzy. Są ręce sprytne i ręce bezbarwne. Mogą być kolana obłudne, łokcie samolubne, ramiona aroganckie i poczciwe plecy". 💙 📖 Z książki: 'Zbrodnia Sylwestra Bonnard', Anatole France.

"Spowiedź dziecięcia wieku" to jedna z tych powieści, które konstruują nasz europejski kod kulturowy. To kluczowa powieść epoki romantyzmu, Oczywiście, dzisiaj jezyk trochę inny niż sto lat temu, a i czytelnik jest mniej być może wrażliwy na piękno i harmonię słowa, a nade wszystko, odnoszę wrażenie, zbyt leniwy intelektualnie, aby ogarnąć wszystkie niuanse powieści Musseta. To oczywiście nie jest, jak ktoś na tej stronie reklamuje tę książkę, że to powieść o romansie między autorem (Musset) a znaną nam skądinąd George Sand. Nie jest to także tylko opis cierpień miłosnych Oktawa jedynie jako łzawa ilustrację niepokojów stulecia. "Spowiedź..." należy czytać przede wszystko jako portret francuskiego społeczeństwa współczesnego Mussetowi, które utraciło nadrzedny sen po ówczesnym "końcu historii", jakim była próżnia po Napoleonie, pewnej pustki egzystencjalnej, w jakiej pogrążają się mężczyźni i kobiety. I ich próbach zrekompensowania tej pustki poszukiwaniem miłości.

Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale dla każdego, kto szuka w książce czegoś więcej niż tylko rozrywki. To książka, która uczy, porusza i inspiruje. Czas spędzony w towarzystwie dobrej literatury jest cenny.

Janina Orłowska to postać fikcyjna, która w moich oczach całą "Komediantkę" miała na celu potwierdzić jedną tylko tezę: kobieta nie da sobie rady bez opieki mężczyzny. On lepiej od niej wie, co ją uszczęśliwi. Kobieta nie powinna sama myśleć i decydować. Powinna bezgranicznie poddać się męskiej woli. Nie ma innego wyjścia. Nawet gdy ta konkretna podjęła próbę, to trafiła w miejsce, gdzie jedynym celem kobiet było znalezienie męskiego opiekuna. Janina nie miała szczęścia i załamana postanowiła zakończyć... książkę. W przypadku, jeśli ten przekaz nie jest wystarczająco dobitny, to Reymont postanowił wygrzebać ją z grobu i umieścić w "Fermentach". Tom pierwszy to dowód na to, że życie Janiny mogło być tylko i wyłącznie sielanką. Jedyne co wystarczyło zrobić, to być posłuszną. Tytułowe fermenty zaczęły się dopiero w tomie drugim. Do tego momentu postrzegałem Jankę jako osobę bardzo doświadczoną przez życie. Kibicowałem jej, aby wreszcie zaznała spokoju i znalazła ukojenie. Mój stosunek do niej zaczął się wyraźnie zmieniać. Czytałem o tym, jak cały świat, wszyscy ludzie zabiegali o uszczęśliwienie głównej bohaterki. Tylko ona sama miała odwrotny cel. Krzyczałem na książkę: "Janka, ty już przestań! Nic nie rób! Nawet nie myśl już więcej!" Niestety ta nie odpuszczała i nieustannie plątała nogi wszystkim dążącym do szczęśliwego zakończenia powieści. Zaczynałem każdy kolejny rozdział od sztandarowego zdania Rene z Allo, Allo! W kulminacyjnym momencie Janka postanowiła zaprzepaścić wszystko nieodwracalnie. Czuwał nad nią mąż. Poddała się jego sugestii. Ocaliła tym życie. Wreszcie poczuła się prawdziwie szczęśliwa. Nawet nie zdawała sobie sprawy, czego tak na prawdę potrzebowała do pełni szczęścia. Mężczyźni w jej życiu wiedzieli: C.B.D.U. Zaczynam być powoli koneserem dzieł autora "Chłopów". Reymont zdumiewa mnie nieustannie. Zaskoczył mnie już in-minus. Poznałem też utwory in-plus. "Fermenty" jawią mi się jako książka dużo wyrazistsza od "Komediantki". Pierwszą książkę o Janinie Orłowskiej skwitowałem jedynie szyderczym: czytadło. Druga sprawiła, że główna bohaterka przestała mi być obojętna. Zaczęła mnie irytować. Jednocześnie wspominam treść utworu bardzo pozytywnie. Reymont to jednak artysta. Pomimo śmieszkowania, że "Fermenty" to jedynie opis triumfu patriarchatu nad emancypacją, to wyciągam z nich inne, tym razem wciąż współczesne przesłanie. Oddam tu głos wielkiemu Nobliście: "Szczęście nie jest tam, gdzieś, w marzeniach o sławie, w sławie samej, nie jest poza nami, nie szukajmy go poza sobą, bo ono jest w nas (...) bo szczęście jest w trwaniu, w istnieniu i w spokoju!".

Drugą, niedokończoną powieść Marii Dąbrowskiej – tę, nad którą pracowała z przerwami przez 27 lat i z której była wiecznie niezadowolona – brałam do rąk z lękiem. Jest bardzo obszerna, a ponieważ dopiero co skończyłam czytać dzienniki autorki, w których szczegółowo relacjonowała zmagania z „Przygodami człowieka myślącego”, nie spodziewałam się niczego przyjemnego. Tymczasem dostałam materiał owszem, nierówny, nieuładzony i chaotyczny, ale wcale nie słaby ani nudny. Grażyna Borkowska w eseju porównującym dzienniki Dąbrowskiej i Nałkowskiej napisala: "Dąbrowska to typ pisarza-samobójcy, skonfliktowanego z materią swej sztuki, odczuwającego wobec swego dzieła ambiwalentne uczucie miłości i nienawiści. Wszystko, co pisze, powstaje w niesamowitym napięciu i fizycznym trudzie". To - bez przesady - cierpienie autorki zmagającej się z krnąbrną materią wyziera z kartek powieści i sprawia że czytamy ją z jakimś wewnętrznym niepokojem. Fragmenty tej książki znałam już wcześniej – Tadeusz Drewnowski wyłuskał rozdziały o powstaniu warszawskim i w latach 80. wydał je osobno jako zbiór opowiadań pod mało zachęcającym tytułem „A teraz wypijmy…”. Zachwyciły mnie te teksty i jednocześnie zdziwiły, bo nigdy o nich nie słyszałam, a są naprawdę znakomite. W polskiej literaturze okołowojennej powinny stać w pierwszym rzędzie. Ale powstanie to tylko końcowa – choć bardzo obszerna i napisana jako pierwsza, już w latach 40. – część „Przygód człowieka myślącego”. Wcześniej Dąbrowska opisuje kilkadziesiąt lat z życia dwóch spokrewnionych rodzin: Tomyskich i Wochelskich. Na pierwszym planie jest Ewa, na drugim Józef i Joanna, na dalszym Ludwik i Janek. Akcja rozpoczyna się mniej więcej tam, gdzie kończą się „Noce i dnie”. To dalszy ciąg losów polskiej inteligencji wywodzącej się z okolic Kalisza – rodzinnej ziemi pisarki – choć z udziałem już innych bohaterów. W książce „Rzecz russowska” Drewnowski (literaturoznawca i edytor dzienników Dąbrowskiej) przytacza liczne krytyczne opinie o „Przygodach…”, zarówno z kraju, jak i z emigracji. Sam twierdzi, że to właściwie nie powieść, lecz „jakby trzy odrębne ciągi, różniące się dość zasadniczo charakterem i stylem”. Na pewno książka nie spełniła oczekiwań krytyków, czytelników, ani – co sama podkreślała – autorki. Nie podobały się drukowane w odcinkach fragmenty; również wydana w 1970 roku całość została przyjęta chłodno i dziś mało kto o niej pamięta. Szkoda, że Dąbrowska nie zdążyła uporządkować całości, skrócić niektórych fragmentów, innych rozwinąć. Są rozdziały świetne i wciągające, są i nudniejsze. Akcja miejscami płynie ospale, by za chwilę przeskoczyć o kilka lat – co potrafi zdezorientować. Bohaterowie „Przygód…” to – jak zwykle u Dąbrowskiej – realne osoby tylko lekko przetworzone literacko. Tak było także w „Nocach i dniach” czy „Ludziach stamtąd”. Ewa to po części alter ego autorki, jej mąż Stefan inspirowany jest Marianem Dąbrowskim, a Joannę, umierającą w czasie powstania w szpitalu, spotyka ten sam los co Jadwigę – siostrę Marii. Także dwaj bracia pisarki posłużyli jako pierwowzory męskich postaci (np. Stanisław Szumski, podobnie jak w powieści Ludwik, ożenił się z chłopką). Dąbrowska wielokrotnie powtarzała, że nie umie tworzyć fikcyjnych postaci – zawsze czerpie z prawdziwego życia. Oczywiście w sposób twórczy, nie dosłowny. W powieści pisarzami są Stefan i Józef Tomyscy. Ewa również pisze, ale i jest malarką (Dąbrowska sama też nieźle malowała). Zdaniem Drewnowskiego tak hojne korzystanie z własnego życiorysu, dzienników, a nawet cudzych listów i pamiętników to nie tyle świadomy zabieg artystyczny, co raczej desperacja autorki, która chciała za wszelką cenę zdążyć ukończyć powieść, choć brakowało jej już weny. Ta wiwisekcja na własnym życiu jest czasem tak drastyczna, że ciężko mi było to czytać - niemal dosłownie wykorzystuje Dąbrowska nie tylko romanse z Jerzym Czopem w Jaworzu i Stanisławą Blumenfeldową we Lwowie, ale nawet śmierci męża, brata i siostry... Na tle innych utworów Dąbrowskiej wypada słabiej, ale jak na książkę uznaną za „nieudaną” – uważam ją za świetną: 7/10

Chciałem wypożyczyć Biesy a dostałem gratis dwa inne tytuły. Łagoda, czyli opowiadanie z bardzo mroczny zakończeniem. Sobowtór to science fiction, przedstawia rzeczywistość, w której do pracy został przyjęty klon głównego bohatera. Ludzie bardziej polubili kopie niż prawdziwego.

Zasłużony mecenat Flauberta; najwyższej światowej klasy nowelistyka. Utwory mądre, oryginalne, koherentne, wnikliwe. Mimo że pochodzą z etapu twórczości Francuza, który umownie nazywa się paryskim (czyli jeszcze nie naturalizm, i nie rollercastery w stylu „Horli”), to już wtedy Maupassant przedstawił się światu jak Fidiasz krótkiej formy. Gorzką nutę miesza z pełnym absurdu humorem, jakby Molier przemieszał się z Balzakiem. Dramaty społeczno-rodzinne doprawia postaciami takimi jak Fredrowski Cześnik (np. urzędnik Boissel ze „Spadku”, który każdemu dałby po pysku, ale powstrzymuje się, żeby nikogo nie zabić). GdM oczywiście nie zostawia żadnego komentarza, żadnego Tołstojowego programu naprawczego, zamiast tego kreśli opracowanie ludzkich ułomności, w tym wypadku mieszczańskiego urzędnictwa. SPADEK 9/10 Historia rodziny, która otrzyma spadek po bogatej ciotce, jeżeli para młoda w ciągu trzech lat doczeka się potomka, inaczej bajońska suma przejdzie na rzecz organizacji charytatywnych. GdM fenomenalnie obrazuje degeneracje życia rodzinnego i zawodowego oraz zmiany zachowań bohaterów w obliczu nadchodzącego „bankructwa”. Pikanterii scenariuszowi dodaje fakt, że w zasadzie warunek otrzymania spadku sprowadza się do krótkiej fizjologicznej czynności, co przywodzi dodatkowych frustracji. Bohaterów oczywiście nie zamartwia los rodzica, dobrobyt ewentualnego potomka, ani nawet czy samo małżeństwo ma jakiś niefinansowy sens. Kontrolowani jakby wyższą wolą podporządkowują swoje życie egoizmowi, ale – to największy dramat w „Spadku” – żaden z nas się temu nie dziwi i obserwujemy to wszystko współwinni z głównymi bohaterami, knując jak zjeść ciastko i mieć ciastko jednocześnie. Po drodze doświadczymy zalążków dyskusji mających miejsce w dzisiejszej humanistyce: o kryzysie męskości i przemocy domowej, a sam „Spadek” możemy traktować jako antenata współczesnych korpo-stories. NASZYJNIK 7,5/10 20-stronicowa igraszka, w której czytelnik wpada w typową pułapkę bajkowego schematu myślenia, w którym występki (w tym przypadku chciwość) zostają ukarane, a cnotliwość unosi rękę w znaku victorii. Rozbioru tego utworu mógłby bez trudu dokonać słynny rozkładacz bajek, Władimir Propp. W zakończeniu noweli jednak nie ma podziału nagród między cnotliwymi; jest przykra, jakże prawdziwa, ironia losu. Bajka przełamana finałem z życia wziętym, podsumowując. Morał sprowadzić można też do jakże wymownego: nie opłaca się być uczciwym i biednym. DOM PANI TELLIER Utwór tytułowy skomentował sam wydawca w opisie, jak i gremium czytelników w sekcji komentarzy. Z lenistwa nie będę się już produkował, dodam tylko na marginesie, że to kolejny utwór Francuza, który kompozycyjnie przypomina mi bajkę: trzy damy jak trzy świnki.

Idealna książka na poprawę humoru, serio. Już dawno żadna historia mnie tak nie rozbawiła, co więcej, tutaj zabawny wydźwięk komedii idzie w parze z dopracowaną stroną merytoryczną. Wiadomo, że Beaumarchais to klasyka, lecz nie zmienia to faktu, że jego dzieło i tak wybija się na tle epoki – tak przecież obfitej w genialne teksty.