Deska T. Kantor

Książka raczej dla wybitnie zdeterminowanych. Polscy Białorusini, białoruska historia, kultura - ta tematyka raczej nie funkcjonuje w świadomości przeciętnego Polaka. Nawet od święta. Tym bardziej dzisiaj, kiedy notowania Białorusi we wszelkich rankingach "polubień" sytuują się właściwie poniżej dna. Kiedyś, kilkanaście lat temu czytałem tę książkę trochę z ciekawości (co to jest ta Białoruś?),trochę z przekory (były to czasy "środkowego Łukaszenki),ale dzisiaj nie mam już raczej większych oporów. Twierdzę nawet , że "białorutenizm" (czytałem trochę tamtejszej prozy) może stanowić alternatywę, wobec tego, co proponuje pakiet europejskiej i amerykańskiej kultury, które coraz bardziej przypominają program rozrywkowo-rozśmieszający dla dzieci z klas przedszkolnych.

Z twórczością Pani Anny Janko miałam zapoznać się po raz pierwszy dzięki zaprezentowanej przez nią autorskiej książce wydanej w formie zbioru felietonów pt.'' Przeglądarka. Felietony poufałe'', w której to zwróciła moją szczególną uwagę tym, że potrafi ona ocenić szczerze sytuacje obserwowane przez nią w świecie wirtualnym. Każdy z przeczytanych przeze mnie felietonów ukazuje bolesną prawdę na temat życia, emocje z nim związane w trudnych sytuacjach, refleksje i uwagi połączone z jej osobistymi odczuciami, jak widzą problem sytuacyjny różni użytkownicy korzystający z portalów społecznościowych, ale są oni nie do końca pełni i świadomi wypisywanych przez siebie wypowiedzi. Uważam, że napisane przez autorkę tematy przedstawionych tekstów felietonów nie były dla niej łatwe do napisania, gdyż musiała sama odkrywać wiele tajemnic twarzy ludzkiej natury lub czy też osobowości, by móc mocno się w niej zagłębić, aby Czytelnik mógł z łatwością odczytać jej przekaz wynikający z całości zinterpretowanych z nich treści. Mogłabym podać przykład jednego z felietonów, który zrobił na mnie ogromne wrażenie pod względem podjętego w nim tematu: ''Dzikie ciało, piękny umysł'', wywołało we mnie głębokie wzruszenie i myślę, że wiele osób po jego przeczytaniu dowie się, z jakimi problemami chorobowymi występującymi u dzieci autystycznych muszą przechodzić rodzice im wiernie towarzyszący. Książkę tę czytało mi wyjątkowo dobrze ze względu na dobrze zobrazowaną w niej rzeczywistość i podawane przez autorkę przykłady z życia wzięte oraz te, które są znane nam z wirtualnej obserwacji. Wydawnictwu Zwierciadło dziękuje za podarowanie mi do zrecenzowania egzemplarza książki pt. autorstwa Pani Anny Janko pt. '' Przeglądarka. Felietony poufałe''. Polecam przeczytać tę książkę.

Przyjemna lektura o szerokich obszarach wpływu czytelnictwa. Dowiedziałam się paru ciekawych rzeczy, choć niektóre instrukcje wydawały mi się nieco przesłodzone "łopatologią". Trochę za dużo używania słowa "musi", bo momentami miałam wrażenie, że ktoś na mnie krzyczy z książki. No i jeżeli chodzi o opisywanie technologicznych nowinek i procesu wydawania książki to są one już przestarzałe.

"Supermarket kultury" to jedna z kilku książek, które przeczytałem w wyniku polecenia przez wykładowcę. W tym przypadku dodatkowo wykorzystałem jej treści do zaliczenia dwóch przedmiotów, w tym socjologii :D. Mimo naukowego charakteru książkę czyta się bardzo dobrze zwłaszcza, że traktuje o tym, co dotyczy każdego z nas, czyli o tożsamości kulturowej. Do jej przeczytania skłonił mnie również sam tytuł, który jest połączeniem dwóch słów, jakby z różnych światów. Myśląc o supermarkecie, najczęściej wyobrażamy sobie wielki sklep z dużą ilością regałów i półek, i jeszcze większą ilością artykułów, które możemy sobie w dowolny sposób wybrać i kupić. Natomiast słowo kultura, kojarzy się raczej ze sztuką, muzyką, zachowaniem lub po prostu ze sposobem życia danego społeczeństwa, o czym pisze sam autor, już na samym początku wyjaśniając to pojęcie. Supermarket kultury jest raczej czymś abstrakcyjnym, ale po głębszym zastanowieniu, biorąc pod uwagę dzisiejszą technikę i możliwości przepływu informacji okazuje się, że każdy z niego korzysta i to bardzo często w sposób nieświadomy. Kilka słów o konstrukcji książki... Jest ona bardzo przejrzysta i logiczna. Autor podzielił ją na pięć rozdziałów z czego pierwszy i dla mnie najważniejszy, to swego rodzaju wprowadzenie do tematu i objaśnienie kluczowych pojęć. Trzy kolejne, to analiza badań przeprowadzonych przez autora odnośnie konkretnych kultur. Ostatni zaś, jak się można spodziewać, przedstawia wnioski autora w odniesieniu do poruszonych problemów. Pierwszy rozdział skupia się na pojęciu kultury i jej wieloaspektowym znaczeniu. Oczywiście autor nie rzuca nam na papier różnych definicji tego pojęcia, jak w encyklopedii, ale mam wrażenie, że celowo prowadzi zabiegi, które mają wprowadzić czytelnika w zakłopotanie. Już na początku odnosi się do pojęcia kultury, jako sposobu życia danego społeczeństwa, danej cywilizacji – czy to Chin, Ameryki bądź mniejszych np. Indiańskich plemion. Po chwili jednak poddaje w wątpliwość to znaczenie ze względu na szeroko rozwinięte interakcje międzykulturowe, wymianę informacji, zwyczajów itp. Chodzi tu o to, że wiele krajów mimo posiadania własnej kultury, czerpie z kultury innych państw. Wiąże się z tym na przykład pojęcie amerykanizacji, które można w zasadzie przypisać do każdego państwa na świecie, a prostym dowodem na to jest restauracja McDonald, która znajduje się niemal wszędzie, aczkolwiek z lokalnym zabarwieniem (wiele krajów ma w menu dania, których nie będą miały restauracje w innych krajach). Pochłaniając kolejne treści okazuje się, że kultura dla wielu antropologów straciła na wartości, a niektórzy z nich - jak wspomina autor - chcieli nawet pozbyć się tego terminu. Różnorodność kulturowa zanika w zastraszającym tempie (co samemu z łatwością można zaobserwować) na poczet szeroko rozumianych związków kulturowych i nie da się ukryć, iż różne kultury świata stają się artykułami w supermarkecie kultury, gdzie wybieramy je zgodnie z akurat panującą modą, lub według własnego widzimisię. Warto się zastanowić: czy korzystamy z własnej kultury; czy nasza tożsamość kulturowa nie jest zaburzona, skoro na śniadanie jemy tosty z syropem klonowym, na obiad spaghetti, a na kolację iście szwedzki fläskpannkaka? Autor pokazuje, że mimo zacierających się różnic między kulturami poszczególnych krajów, każde społeczeństwo wciąż wyróżnia się na tle innych określonym sposobem życia, własnym językiem, czy chociażby systemem oświaty. A ten jest ważny z tego względu, iż za jego pomocą rządy i władze w pewien sposób kształtują kulturę danego kraju. Zaskoczyła mnie postawa badacza, który stwierdził, że kultura jest manipulowana, a nawet została wynaleziona przez państwo, dla jego legitymizacji. O ile zgadzam się z manipulowaniem kulturą przez rządy, to z drugą częścią nie do końca. Kultura nie mogła zostać wynaleziona przez państwa, chociażby ze względu na kulturę etniczną, czy plemienną. W tych przypadkach, kultura powstała w sposób naturalny i nieświadomy, była niczym innym, jak po prostu sposobem życia danej ludności, na przykład Masajów z Kenii. Kultura kształtowana przez rządy, to coś oczywistego, chociażby ze względu na wspomniany system oświaty i przez niego przekazywane treści – te na ogół kontrolowane są przez władze. Sposób życia obywateli danego państwa, bardziej lub mniej subtelnie kształtowany, powoduje powstanie tożsamości narodowej, która ostatnimi czasu jest coraz częściej wypierana przez tożsamość etniczną. Na przykładzie naszej kultury łatwo to zauważyć – w Polsce powstaje coraz większa liczba ugrupowań związanych z kulturą i wierzeniami dawnych Słowian. Sprowadza się to już nie tylko do samej wiedzy, ale do sposobu życia, obrzędów i kultów, bądź co bądź pogańskich, postrzeganych jako rodzimowierstwo. Pytanie tylko, czy te grupy mają świadomość, że ich „powrót do korzeni”, to pewien wybór w supermarkecie kultury? A jest tak dlatego, że ludzie ci urodzili i wychowali się w polskiej kulturze, nabywając jednocześnie polskiej tożsamości narodowej. Aby więc stać się tymi rodzimowiercami, musieli skorzystać z dóbr supermarketu kultury. Jest to zgodne z prawami rynku, gdzie człowiek może robić co chce, być kim tylko chce i iść własną drogą zgodnie z własnymi upodobaniami. Nie ma sensu bardziej zagłębiać się w treści książki, ale wspomnę jeszcze o analizie badań własnych autora, które przeprowadził w trzech państwach: Chinach, Ameryce i Japonii. W każdym państwie badał tożsamość, ale odniósł się do innych płaszczyzn: polityki, religii i sztuki. Każdy bardziej zaangażowany czytelnik również może odnieść badania do własnego kraju i wyciągnąć wnioski. Jak już zdążyłem napisać, książkę czyta się bardzo dobrze. Kolejne rozdziały pozwalają zastanowić się nad własną tożsamością, a nawet całkowicie zaburzyć jej postrzeganie. Oczywiście nie warto popadać w paranoję i twierdzić, że całkowicie utraciło się tożsamość narodową... Bo to, że czerpię z supermarketu kultury i słucham zagranicznych zespołów, oglądam hollywoodzkie filmy bądź po prostu na obiad jem spaghetti, bo mi smakuje, nie znaczy jeszcze, że nie jestem polakiem - na pewno? Wszystko zależy od tego czy nim się czuję i czy mam ochotę nim być, a może po prostu chcę zostać wikingiem? Dodatkowo spora część wiedzy, także historycznej o trzech zupełnie różnych krajach sprawia, że lektura jest jeszcze bardziej atrakcyjna.

Tytułowa kwestia wolności jest w książce raczej umowna, co nie przeszkadza czytać wywiadów Grzeli z przyjemnością i satysfakcją. Wszystkie rozmówczynie są interesujące, jednak największe wrażenie zrobiła na mnie opowieść Aliny Świdowskiej o matce, Adinie Blady-Szwajger. Zaskoczył mnie wywiad z Teresą Nawrot, byłą współpracownicą Grotowskiego, ciekawie było dowiedzieć się czegoś więcej o Wandzie Wiłkomirskiej oraz Irenie Rybczyńskiej-Holland.

Totalne zaskoczenie treścią tej broszurki. Pisze broszurki, bo książka jest mała i ma zaledwie 110 stron. Tusk jawi się w niej jako przenikliwy obserwator i analityk wydarzeń w Polsce. Wydarzeń w których sam aktywnie uczestniczył. Fabuła jest skupiona nie na nim (jak w niedawno przeczytanej przeze mnie książce największego narcyza polskiej polityki Hołowni),ale na Polsce. Na przemianach po roku 1980, na Solidarności, na strajkach, na oporze całego społeczeństwa, na pomysłach na nowy porządek, na myśleniu do przodu, aby było lepiej. Tusk niezbyt pochlebnie pisze o pierwszym rządzie Mazowieckiego. Nie brakuje w niej stanowczej krytyki PZPR i jej spadkobierców. Jest bardzo wesoły opis kampanii prezdydenckiej Kwaśniewskiego przy którym nieźle się uśmiałam. Donald niczym się nie chwali, nie ubiera się w piórka. Pisze o swojej pracy fizycznej jaką wykonywał przez 6 lat w spółdzielni Świetlik, o tym jak ciężko było w tamtym czasie zarobić na życie. Ceni Lecha Wałęse i jego pozycję na świecie. Szanuje postawę Papieża JPII i jego wkład w historię. Przytacza źródła mocodawców stworzenia Samoobrony, szaleńczej działalności Andrzeja Leppera i pisze komu przestał on być na rękę. Inteligentny czytelnik po dodaniu dwa plus dwa wie w tym momencie doskonale kto zlecił zawieszenie pętli temu panu w warszawskim biurze partii. Sądząc Donalda Tuska przez pryzmat tego jak przedstawiany jest nam od lat przez TVP Kurskiego i Holecką, czy inne media bardzo niechętnie sięgnęłam (po dwóch latach od zakupu) po te książkę. Warto było dużo wcześniej ją przeczytać i poznać tego Kaszuba. Zwłaszcza, że po lekturze odnoszę nieoparte wrażenie, że to co głosił i rzekomo rozliczał przez 8 lat rządów PiS wygląda jak ukradzione z tej książki. Paradne... Tusk zauważa jak psuje władza, jak jej nadmiar w jednym ręku prowadzi do dyktatury. Mądre i przenikliwe analizy, bez zbędnego bicia piany przekonują mnie do tego człowieka sprzed 20 lat. Wtedy bowiem została wydana ta książka. Z ciekawością sięgnę po kolejną książkę DT, żeby poznać jego stanowisko, czy opinie o tym co działo się później w Polsce.

Ciekawa książka, po której nie spodziewałem się niczego nadzwyczajnego, a zaskoczyła mnie pozytywnie. Książka opisuje długą i zawiłą historię tytoniu i sposoby jego zażywania, odczarowuje trochę zdemonizowany obraz tej niezdrowej, ale jednak mocno zakorzenionej kulturowo używki.

"Przygoda, przygoda, każdej chwili szkoda (...)" Moje doświadczenie w kwestii korzystania z jednostek pływających ogranicza się do spływu kajakiem Biebrzą i Narwią w wieku lat nastu oraz kilku przypadków kręcenia pedałami na rowerze wodnym, dlatego też książkę oceniam jako zwykły szczur lądowy. Było lekko, łatwo i przyjemnie, i nawet zabawnie, akcja toczyła się wartko, przygoda goniła przygodę; było trochę historii i trochę geografii. Jedno małe ale, w każdym rozdziale mamy do czynienia z opisami częstych awarii sprzętu, co w rezultacie stawało się nużące; no cóż, ale co innego czytać o przygodach, a co innego samemu ich doświadczać. Ogólnie lektura niewymagająca od czytelnika specjalnego wysiłku intelektualnego, do poczytania w tramwaju, autobusie czy kolejce do lekarza. (Wykorzystano fragment utworu Przygoda -Zespół Wiślanie 69)

Kawał dobrej roboty. Na początku lektury przytłoczyła mnie liczba danych i statystyk, bałam się, że cała książka będzie taka sucha. Jednak z czasem znalazło się miejsce dla ludzi, a wywiady pod koniec każdego rozdziału zgrabnie go zamykały. Z książki możemy wywnioskować, że Ukraina startowała z przegranej pozycji i raczej nie zapowiada się najlepiej. Dużo miejsca autor poświęcił szczątkowej tożsamości narodowej Ukraińców. Niesamowite, jak wiele może się zmienić, w tak krótkim czasie.

Książkę kupiłam z drugiej ręki za pięć złotych. Nie miałam wobec niej żadnych oczekiwań, ot kojarzyłam Boya. Z lektury wychodzę oniemiała z wrażenia i zafascynowana jego osobą. Uwielbiam taki sposób pisania - ożywczy, błyskotliwy, pełen dystansu i celnej metafory. W jego felietonach można wyczuć, że miał ogromny warsztat językowy i niebywałą czułość do słowa. Imponujące jest to jak lekkim piórem pisał o trudnych tematach wprowadzając je do publicystyki tamtych czasów. Teksty społeczne zdają mi się niebywale aktualne i ciekawe. O ironio, 100 lat później zmagamy się z tymi samymi problemami. Wspaniały, literacki obraz naszej narodowej histerii. Najcenniejsze wydają mi się felietony około-literackie. Wychodzę z ich lektur, z nowymi inspiracjami czytelniczymi i teatralnymi. „Reflektorem w mrok” z pewnością zostawiam w mojej biblioteczce i wyruszam na dalsze poszukiwania jego tekstów. Ależ to było ożywcze!

Biografie pisane po łebkach, dopasowane do zadanej truistycznej tezy, że prawdziwa sztuka rodzi się z bólu. Niemniej ignorując "amerykańskość formy" dostajemy całkiem przyzwoite i miejscami zabawne źródło poznawcze kulturoznastwa dla początkujących. :)

Ciekawa książka. Bardzo. Kupiłem chyba na OLX tylko dlatego, że wiele ciepłych słów usłyszałem o autorze. Po tytule spodziewałem się czegoś innego – raczej opowieści o islamskim fundamentalizmie. A tu zaskoczenie. Książka będąca w zasadzie esejem jest trochę metafizyczną opowieścią o tożsamości człowieka. Miałem nieodparte wrażenie, że podmiotem o którym opowiada autor jest on sam, mający jak sam wyjaśnia dwa składniki tożsamości które wydają się od siebie dalekie jak ogień i woda – jest arabskim chrześcijaninem. To co zwykle dzieli u niego się złączyło i w zasadzie przez cały esej zastanawia się jak budować, łączyć i jednoczyć. Bardzo dobry esej.

Ateiści to frajerzy. I są na to twarde dowody. Tak w skrócie można podsumować przekorną, przewrotną i napisaną ze swadą książeczkę utrzymaną w poetyce epistolarnej adeptki ateizmu do jej mistrzów. Nieprzekonanych do chrześcijaństwa pewnie nie przekona, ale może chociaż zastanowi. Dla chrześcijan będzie zabawna i otwierająca oczy na różnice pomiędzy wierzącymi, a niewierzącymi, które "od wewnątrz" nie są widoczne.