Pierwotnie nie byli wrogami; stawali się nimi, dopiero gdy dawano im broń do ręki. (…)Ale zaczęło mi świtać, że to broń zmusza nas do tej wojny. Na świecie było tyle broni, że w końcu wzięła ona górę nad ludźmi i zamieniła ich we wrogów.

Wydaje się, jakby czas się tutaj zatrzymał; jakby czas, który niesie nie tylko przeszłość, ale także przyszłość, przez współczucie wyłączył tutaj silnik.

Kiedyś było tu tak, że nie można było nawet myśleć, to było piekło, czyste piekło, kres wszystkiego, koniec, diabelski kocioł, beznadzieja, i człowiek siedział w środku tego, lecz właściwie nie był już człowiekiem - a teraz spacerujemy sobie tutaj i okazuje się, że to tylko mala dolina, a tam, w ciemności, niewinny pagórek...

Tutaj wszystko jest o wiele głębsze i piękniejsze niż w dalekim świecie. Nie ma takiej gonitwy myśli jak dawniej - nie pędzą tak i nie mijają mnie śpiesznym krokiem nie, one przychodzą cicho i spokojnie i uśmiechają się do mnie, i mnie pozdrawiają. I widzę. że te wędrujące myśli są moje. To takie piękne! Znów wsłuchuję się w siebie i słyszę, jak cicho rośnie moja dusza. Znów zajmuję się troskliwie małymi rzeczami. których często wyniośle nie dostrzegałem i znajduje tam coś, czego wcześniej szukałem na próżno: harmonię z Bogiem!

Jako żołnierz człowiek ma zupełnie inny stosunek do przyrody niż większość ludzi. Tysiączne zakazy, zahamowania i przymusy przestają działać wobec twardej, straszliwej egzystencji na skraju śmierci; a w minutach i godzinach przerw w walce, w dniach spokoju, myśl wznosi się czasem ku życiu, czyli nagiemu faktowi, że jeszcze się istnieje, że udało się wyjść obronną ręką, oraz ku czystej radości, że można widzieć, oddychać i poruszać się swobodnie.

....Zawsze myślałem, że każdy jest przeciwko wojnie, dopóki nie odkryłem, że są i tacy, którzy są za, zwłaszcza Ci, którzy nie muszą na nią iść........

Broń zmienia ludzi. I ci niegroźni koledzy, ci pracownicy fabryczni, niewykwalifikowani robotnicy, handlowcy, uczniowie, którzy siedzieli tutaj wokoło tacy cisi i zrezygnowani, gdyby mieli tylko broń w ręku, w jednej chwili staliby się na powrót wrogami.

Na świecie było tyle broni, że w końcu wzięła ona górę nad ludźmi i zamieniła ich we wrogów...

Na świecie było tyle broni. że w końcu wzięła ona górę nad ludźmi i zamieniła ich we wrogów...