Przesilenie

Tak więc moja recenzja „Stregi” będzie przedstawieniem pewnych pomysłów interpretacyjnych, ale tak naprawdę to nie mam pojęcia, co przeczytałem. Przyznam, że rzadko mi się to zdarza. Z reguły mam jakiś pomysł lub intuicję, lecz nie tym razem. Myślę już od kilku dni i wciąż nie wiem, o co chodzi w książce Johanne Lykke Holm. Oby wam poszło lepiej, bo zagubiłem się w tym bogactwie symboli i sennej atmosferze górskiego hotelu Olympic.

Już pierwszy rozdział książki jest dziwny. Poznajemy młodą kobietę w bliżej nieokreślonym wieku. Właśnie bierze kąpiel. Na łóżku są ślady po mleku i krwi. Dziewczyna powoli przygotowuje się do wyjścia. Po wypucowaniu się błękitnym mydełkiem zakłada biżuterię, pryska perfumami, maluje usta i zapala papierosa. Następnie opuszcza dom rodzinny, nikt jej nie żegna, wyrusza ku nowemu życiu. Opuszczenie bezpiecznej przystani, jaką jest dom, zawsze przychodzi człowiekowi z trudem. Rafaela zrobiła właśnie krok ku dorosłości. Od tej pory wszystko jest możliwe. Co jest jednocześnie obietnicą i przestrogą.

„Strega” usypia niespiesznym tempem i wnikliwymi opisami przyrody oraz codzienności. Główna bohaterka pracuje jako personel w hotelu. Wraz z ośmioma innymi dziewczętami zrywa owoce, lepi pierogi, prasuje, magluje i składa. Zajmuje się przeróżnymi czynnościami, jednocześnie wyczekując gości hotelowych. Nikt jednak nie przybywa. Tygodnie zlewają się w jeden dzień, więc młode kobiety wolne chwile spędzają na rozmowach i paleniu papierosów. Zaginięcie Cassie zmienia jednak wszystko.

„Strega” to historia o końcu dzieciństwa i wejściu w dorosłość. Myślę, że każdy z nas podświadomie wie, kiedy po raz pierwszy utracił poczucie bezpieczeństwa i zaczął mierzyć się z nowymi wyzwaniami. Wyzwaniami, które zawsze leżały po stronie rodziców i innych dorosłych. Ten moment pobudki jest zarysowany w książce niezwykle wyraźnie. Od tej pory wszystko jest trudne i ważne.

„Strega” jest jak wspomnienie dzieciństwa. Ogólna, pełna zapachów, rzeczy i miejsc, czasem ludzi. Skupiona na relacji, a nie na gonitwie. Treść znajduje się pomiędzy słowami, ukryta jest w symbolach i wieloznacznościach. W efekcie otrzymujemy pozycję nie dla każdego. Wręcz niewdzięczną, bo niedostępną, jak hotel Olympic. Jej poetyckość i oniryczność kłócą się ze współczesnym sposobem pisania skupionym na zaskoczeniu. „Strega” zaprosi i wynagrodzi tylko nielicznych.

Wydawnictwo Pauza zaskoczyło mnie po raz kolejny. Może i książka Johanne Lykke Holm nie jest dla mnie, ale podjąłem wyzwanie i zacząłem szukać w niej sensu. Coś tam znalazłem, wielu rzeczy nie zrozumiałem. Jednak nie zraża mnie to wcale. Wręcz przeciwnie – motywuje do dalszego wychodzenia ze strefy komfortu. I poznawania kolejnych miejsc i światów.

Michał Wnuk