Lisy Pustyni

Fenomen! Największa wada tej książki polega na tym, iż autor nie popełnił większej ilości stron! Czyta się wybitnie przyjemnie, nawet jak na publikację popularnonaukową. Lekkie pióro autora, oraz wyczuwalny momentami angielski dowcip, wraz z rzetelnymi faktami wprowadzają nas w świat Panzervaffe zupełnie bezboleśnie, wręcz z polotem. Duże brawa należą się również polskiemu tłumaczowi, za nieocenione przypisy no i całokształt. Ciężko skrócić książkę, która sama po przeczytaniu działa jak magnes w kwestii tematu, który porusza: po prostu chcesz więcej! Dlatego nie streszczam a odsyłam do lektury!

Zaciekawiła mnie okładka, więc postanowiłem sięgnąć po tę książkę. Chciałem poznać historię września z perspektywy zagranicznego pisarza. Czyta się bardzo szybko. Nie wnosi nic nowego, wszystko to już wiedzieliśmy od dawna. Raczej pozycja dla obcokrajowców, którzy chcą poznać historię Polski. Ciekawa końcówka książki, gdzie przedstawionych jest kilka fragmentów wspomnień ludzi, którzy brali udział w tamtych wydarzeniach. Na duży plus, zdjęcia.

Książkę przeczytałem dobrą dekadę temu i wtedy stanowiło dla mnie doskonałe kompendium wiedzy o prapoczątkach Wehrmachtu oraz historii jego niesamowitego rozrostu z lat 1935-1939. Warsztat historyczny, jakim dysponuje autor, i ilość źródeł, z których korzystał w trakcie pisania książki, też robił wrażenie.

Leningrad umierał z głodu. Stalingrad zdemolowany zdołał się obronić. Moskwa pozostała niezdobyta. Z jednej strony pospolite ruszenie pod czerwonym sztandarem, sierpem i młotem, Ukochanym Ojczulkiem, Słoneczkiem, jedynym wodzem, który mógł wszystko i robił wszystko rzucając na szalę miliony istnień ludzkich. Druga strona medalu to pewien mały kapral, który w dziwnej glorii chwały chciał być równy generałom i może, gdyby czasem ich słuchał przebieg tej wojny miałby zupełnie inny finał. Paradoksalnie, gdyby nie Żydzi, którzy byli zarzewiem tej wojny, można było ją wygrać, nie tylko kilka znaczących bitew. Doskonała w swej treści i formie publikacja ukazująca przebieg działań wojennych do starcia dwóch wielkich armii pod Moskwą, do której Napoleon dotarł znacznie wcześniej. Najnowsza filmowa produkcja T-34 dotyka jednego, malutkiego epizodu właśnie z tej bitwy o Moskwę. Polecam!

Zakończyłem czytać książkę Paula Carella - to jego pseudonim, a prawdziwe nazwisko to Paul Karl Schmidt, a po krótce był on podczas II wojny światowej, oficerem SS i szefem biura prasowego Joachima von Ribbentropa w Ministerstwie Spraw Zagranicznych III Rzeszy Niemieckiej, jest to ważne, ponieważ rzutuje to na treść jego książki. "Operacja Barbarossa" - to książka pełna dramaturgii, dramatyzmu oraz szczegółów w realiach frontu wschodniego i od pierwszej strony wciąga czytelnika wir akcji. Jednak autor nie był bezstronny, jego narracja jest bardzo proniemiecka, co mnie uderzyło to pokazanie heroizmu niemieckiego żołnierza, zapomina napisać że żołnierz niemiecki też mordował ludność cywilną, głównie Żydów, Polaków, Białorusinów czy też jeńców radzieckich np. zbrodnia w Ponarach, gdzie zamordowano 100 tys. osób. Autor ubolewał nad klęskami armii niemieckiej, obwinia za nie Adolfa Hitlera co ma oczywiście rację, ale ja wyczuwam w tym ogromny żal jego, on chciał - Paul Carell aby Niemcy wygrały, aby Operacja Barbarossa okazała się sukcesem ale na szczęście dla ludzkości przegrali. Oczywiście w tej książce jest atut pisarstwa bo książka wciąga, jest dynamiczna, pokazuje decyzje Hitlera, dowództwa czy też żołnierza szeregowego. Kolejnym atutem jest opis bitew, strategii, realiów frontowych co czyni ją wartościowym źródłem dla pasjonatów historii wojskowości. Jeszcze raz podkreślę że książka jest ciekawa, wciągająca, ale wymaga chłodnego krytycznego spojrzenia, warto też przeczytać inne książki o tej tematyce aby wyrobić swój bezstronny pogląd.

Z wielu względów Bitwa o Moskwę była jedną z największych bitew w dziejach ludzkości, dziś trochę zapomniana w cieniu innych wydarzeń i działań II wojny światowej. To bitwa której walki toczyły się na obszarze wielkości Francji a ogrom poległych przewyższał dotychczasowe "rekordy" wojen. Łącznie po obu stronach walczyło około 7 milionów ludzi z czego 2,5 miliona zginęło, trafiło do niewoli lub odniosło rany -co w tamtych warunkach biorąc pod uwagę los, jaki czekał ich z rąk wroga, jeńcy wojenni skazani byli na śmierć. Utajnione albo przemilczane dotychczas fakty czy okoliczności ujrzały w tej książce światło dzienne. Autor umiejętnie wykorzystuje nowe źródła wiedzy jakimi były odtajnione archiwa radzieckie(dziś, znowu zamknięte na głucho) Co ważne jest w tej książce ,to umiejętność połączenia wielkiej historii z losami zwykłych ludzi, bogactwo osobistych przeżyć które odkrywamy w listach, pamiętnikach czy też relacjach żołnierzy obu walczących stron. To też obraz tego co działo się w Moskwie, paniki graniczącej z buntem, to także błędy Hitlera i Stalina i ich wpływu jakie ta bitwa miała na dalszy przebieg wojny.

Nazwisko Heinza Guderiana jest znane nie tylko każdemu historykowi wojskowości, ale też pasjonatom broni pancernej oraz taktyki ich użycia. Nie ma się czemu dziwić, gdyż jest to na swój sposób książka-legenda, która wytyczyła drogę dla całej dziedziny teorii wykorzystania tej broni. „Achtung Panzer” to pozycja o tyle interesująca, że stanowi wielopoziomową analizę kondycji nowatorskiego rodzaju broni w okresie Dwudziestolecia poruszającą bogatą problematykę, a przy tym stawiającą tezy pozwalające zrozumieć sposób funkcjonowania czołgów na polu bitwy. Ze względu na całościowe podejście do tematu, książka stanowi dużą wartość i ważny przyczynek w temacie militariów. Główne poruszane aspekty: 1. Aspekt historyczny – opis rozwoju broni pancernej od rachitycznych początków (bitwy w ostatnich dwóch latach Pierwszej Wojny) po stosunkowo sprawnie działające dywizje pancerne Wehrmachtu pod koniec lat 30-tych. Guderian opisuje to dosyć szczegółowo, skupiając się na kilku ważniejszych z punktu widzenia taktyki starciach. 2. Aspekt organizacyjny – sposób uformowania wojsk, ich skład i struktura poszczególnych pododdziałów. Poza kilkoma fragmentami, charakterystyka jest dosyć ogólna i pobieżna dzięki czemu nawet laikowi łatwo zrozumieć wątpliwości jakie mieli twórcy Panzerwaffe. 3. Aspekt polityczny – jeden z ciekawszych wątków powracający właściwie w każdym z rozdziałów. Nie jest tajemnicą, że tworzenie i uniezależnianie wojsk pancernych od innych rodzajów broni nie przebiegało gładko. Guderian – raz bezpośrednio, a innym razem w sposób zawoalowany – daje do zrozumienia, że dochodziło do (nieraz ostrych) różnic poglądowych między decydentami i to zarówno ze strony wojska, jak i polityki. Autor dobrze opisuje tarcia z niektórymi urzędami, napotykane problemy administracyjne, lecz również wsparcie jakie otrzymywał od starszych oficerów (przynajmniej tych podzielających jego wizję). 4. Aspekt wojskowy – taktyka użycia czołgów została przedstawiona przez Guderiana jako mozolny i długotrwały proces rozłożony na lata, który – gdyby nie jego osobiste poświęcenie – nie osiągnąłby poziomu, jaki sobie zamarzył. Świetnie opisano ideę współdziałania wozów opancerzonych ze sobą oraz innymi rodzajami broni, problem wsparcia ze strony wojsk inżynieryjnych („pionierów”) i artylerii, a także opis techniczny samych czołgów. Następstwem tego jest wyłożenie przez autora swoich poglądów na większy problem jakim jest cała, wówczas bardzo nowatorska, koncepcja wojny powietrzno-lądowej, z której w krótkim czasie narodził się Blitzkrieg. To najbardziej wartościowa część „Achtung Panzer” i choćby dla tych kilkudziesięciu stron warto sięgnąć po książkę. Warty odnotowania jest także bardzo dobry wstęp w wykonaniu Krzysztofa Fudaleja, który nie tylko dokonał zgrabnego streszczenia książki, ale przede wszystkim przedstawił sylwetkę samego Guderiana i skonfrontował przemyślenia generała ze stanem faktycznym. Jest to o tyle interesujące i potrzebne, że autorowi „Achtung Panzer” zdarza się koloryzować, uwypuklać własną rolę kosztem pozostałych (wszak byli też inni teoretycy wojskowości forsujący pomysł mechanizacji armii niemieckiej w tamtym okresie) tudzież wyolbrzymiać pewne trudności tak, aby przekonać docelową grupę czytelników do swoich racji. Dobrze współgra to z charakterem generała Wehrmachtu, który uchodził za osobę krewką, dosyć żywiołową i energiczną, a miejscami może nawet agresywną w wyrażaniu swoich – nie zawsze popularnych – opinii. Mając na uwadze powyższe braki, nie można umniejszać roli Heinza Guderiana jako wizjonera, pioniera oraz – co może najważniejsze – praktycznego organizatora oddziałów pancernych i zmechanizowanych/zmotoryzowanych. Rozsądna konceptualizacja przyszłej wojny połączona z możliwościami intelektualnymi oraz pracowitością, a przy tym dalekosiężne myślenie pozwalające stworzyć nowoczesną koncepcję operacyjną słusznie stawia autora na piedestale. Współcześnie przemyślenia Guderiana są „oczywistą oczywistością”, lecz z perspektywy 80 lat wnioski Guderiana były iście rewolucyjne.

Wspomnienia o tyle intrygujące, że dotyczą chyba najbardziej zróżnicowanej pod względem narodowościowym 11. Dywizji Waffen SS „Nordland.” Równie bogaty był szlak bojowy tej jednostki, poczynając od Narwy i kotła kurlandzkiego, poprzez walki nad Odrą oraz w obronie Berlina. Chyba mało kto zdaje sobie sprawę, że ta ochotnicza formacja brała bezpośredni udział w walkach na terenie dzielnicy rządowej. Pomijając zbrodniczą kartę jednostek spod znaku Waffen SS, to te wspomnienia (szwedzki punkt widzenia) wydają się najciekawsze spośród dotychczas opublikowanych w Polsce. Zwraca uwagę ilość szczegółów opisywanych starć oraz ogromna determinacja w prowadzeniu oporu, mimo świadomości, że nie przyniesie on sukcesu. Kontrowersyjna, ale ciekawa.

Pamiętam pewne lato prawie dwadzieścia lat temu i lekturę tego Dzieła. ♦️ Pamiętam, że ta intensywność doznań pola walki polskiego żołnierza zrobiła na mnie pioronujące wrażenie. Pamiętam mnogość frontów, małych i większych potyczek, działań zaczepnych, działań obronnych, znane reduty początku kampanii, ale też te, o których nikt nigdy nie mówił, nie wspominał, a działy się rzeczy wielkie. ♦️ Pamiętam niekończące się przemarsze, ciągły chaos, brak informacji, stopniową dominację jednego, a chwilę później drugiego, przy współudziale trzeciego, agresora. Jakże wiele się działo przez ten jeden miesiąc. Wiele miejsc na polskiej mapie zapisało się w historii II wojny światowej pierwszymi zwycięstwami w małych potyczkach i większych bitwach. ♦️ Polska czekała na aliantów. Czekała przez całą wojnę. A tak naprawdę określony, dobry sojusz z Czechosłowacją mógł wiele zmienić. Bez zakusów na Zaolzie, bez niepotrzebnego szarżowania, gdy Hitler rozrywał sąsiada. Ta długa, południowa granica miała wielkie znaczenie. Warto było mieć ją po swojej stronie zanim Hitler skumał się ze Słowacją. Warto było być w sojuszu z Czechosłowacją i w razie konieczności mieć oparcie w potężnej pięści pancernej, jaką z wielką radością powitał Hitler w swojej armii. Te czeskie czołgi dały mu znaczną przewagę na polskich drogach i polach. Tak to widzę i często o tym myślę. Również o tym, że Apoloniusz Zawilski wykonał niesamowitą robotę. A polski żołnierz we wrześniu 1939 roku dokonał niemożliwego. 🇵🇱

To jest album a jak wiemy siłą każdego albumu są zawarte w nim zdjęcia. W tym przypadku są one rewelacyjne, uporządkowane tematycznie i co najważniejsze w dużym formacie. Warto tą pozycję oglądać, czytać przy okazji lektury dotyczącej tego samego lub zbliżonego teatru działań. Skorzystałem z tego faktu zagłębiając się w książkę o walkach na Krymie. Okres trochę wcześniejszy, ale mocno związany z późniejszą ofensywą w stronę roponośnych pól - było warto!

Dla przeciętnego czytelnika książka trudna do zrozumienia. Jest przeznaczona dla osób, które mają już wiedzę na temat uwarunkowań historyczno-politycznych Wschodniej Europy. Autorka chronologicznie stara się przedstawić ewolucję mentalności żołnierzy RKKA na przestrzeni lat 1941-1945. Są jednak poważne błędy w tej pozycji. Czytając miałem wrażenie, że autorka gwałty, morderstwa i inne zbornie żołnierzy radzieckich stara się usprawiedliwiać cierpieniami, które doświadczył ich naród pod niemiecką okupacją. Jest to oczywiście chybiona narracja, a w każdym razie nie jest to jedyna przyczyna brutalności czerwonoarmistów. Autorka wyraźnie jest też pod wpływem radzieckiej i rosyjskiej propagandy bezmyślnie przepisując frazesy o 28 panfiłowcach i T-34 jako o najlepszym czołgu II Wojny Światowej. Dobitnie widać, że niektóre fragmenty nie zostały pogłębione żadną szerszą analizą źródeł. Książka także się częściowo zdezaktualizowała, szczególnie jej ostatni rozdział, który prawi o stosunkach rosyjsko-ukraińskich. Z innej jednak strony książka przedstawia rzadki obraz przeżyć ludzi, którzy przeżyli lata w skrajnie trudnych warunkach. Ich wspomnienia w warunkach ZSRR i współczesnej Rosji nie byłyby spisane. Pod tym względem pozycja ta ma dużą wartość.

„Rozdarty Naród” autorstwa Cholewczyńskiego to wnikliwe spojrzenie na złożoną historię i tożsamość polskiego społeczeństwa w trudnych momentach dziejowych. Autor umiejętnie łączy perspektywę historyczną z analizą społeczno-polityczną, ukazując, jak głębokie podziały – zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne – wpływały na losy kraju. Książka wyróżnia się starannym opracowaniem źródeł oraz przystępnym, choć rzeczowym stylem narracji. Dzięki temu czytelnik może nie tylko poszerzyć swoją wiedzę o kluczowych wydarzeniach i postaciach, ale także zyskać szersze zrozumienie przemian, które kształtowały polską tożsamość. Choć niektóre fragmenty mogą wydać się mocno szczegółowe, całość pozostaje ważnym głosem w dyskusji nad dziedzictwem i współczesnym znaczeniem historii Polski.

Książka bardzo dobra natomiast czasem denerwujący jest brak wiedzy żołnierzy o sprzecię który używają więc ciężko stwierdzić nawet jakimi Panterami jeżdzą po samym opisie. Opisuje realia. Logiczne, że cywile chcieli by niemieccy żołnierze ich bronili ponieważ wydarzenia dzieją się na terenach należącyh dawneij do Niemiec czyli prusy wschodnie i zachodnie. To nie jest żadne wybielanie się tak jak piszą niektórzy.

Książki Beevora to dla mnie już gwarancja świetnej literatury historycznej i nie inaczej było z "D-Day. Bitwą o Normandię". To ponad 600-stronicowa "cegła" opowiadająca o odbiciu Francji przez aliantów - od przygotowań do tytułowego D-Day, przez lądowanie na plażach Normandii i kolejne operacje wojskowe, aż po wyzwolenie Paryża w sierpniu 1944 roku. Beevor szczegółowo (ale wciąż bardzo przystępnie dla kogoś, kto nie siedzi w tematyce militarnej) opisuje działania wojskowe, podejście zarówno alianckich, jak i niemieckich dowódców, działalność francuskiego ruchu oporu, poświęcenie cywilów... Są też i polskie wątki, gdy brygada pancerna generała Maczka wkroczyła do akcji, głównie pod Falaise. "D-Day" czytało mi się jak najlepszą książkę przygodową, bo u Beevora wielka historia przeplata się z historiami osobistymi uczestników danych wydarzeń, nawet jeśli często są to tylko pojedyncze migawki. Jedynym moim zastrzeżeniem do tej lektury były sporadyczne wstawki autora oceniające niektórych dowódców - nie pamiętam, bym się na coś takiego natknęła w innych jego książkach. Z drugiej strony było tego na tyle mało, że nie zepsuło całego odbioru lektury. Dużo się dowiedziałam, jeszcze więcej chciałam zgłębiać "na boku" na własną rękę, a do tego utwierdziłam się w przekonaniu, że po książki Beevora mogę sięgać w ciemno i będzie mi się podobało :).

Tytuł jest bardzo mylący. Książka opowiada nam głównie o polityce Niemiecko-Polskiej już od czasu konferencji w Wersalu, aż do wydarzeń pod koniec II Wojny Światowej. W książce znajdziemy 38 krótkich rozdziałów , bądź artykułów często na tematy rzadziej poruszane czy też mniej znane przez co książka jest bardzo ciekawa i rzuca światło na cień mniej znanych faktów.

Doskonała lektura dla tych, którzy mają już jakąś wiedzę na ten temat, ale również dla tych, którzy z historią tej wojny - jej naprawdę obiektywną i daleką od bycia zero-jedynkową genezą, głównymi postaciami, w które Trotter świetnie tchnie "ducha" przez całą książkę etc. - chcieliby się akurat bliżej zapoznać. Gwarantuję, że i jedni i drudzy z pewnością się nie zawiodą*. *PS. Pisząc o jednych i drugich miałem oczywiście na myśli osoby, którym obce jest myślenie tylko w trybie zero-jedynkowym czego nie da się powiedzieć o rozpełzających się latoś po całym Światowym Internecie miłośnikach Neosowietów, z których jedno już tu w opiniach wykwitło. A to tylko uzasadnia moją opinię, że książka jest absolutnie na czasie...

„Bardzo dobra książka” Matthew Parker wykonał kawał dobrej roboty, przygotowując się do opisu zmagań o „Monte Cassino”. Książka w przystępny sposób opowiada jak doszło do tej bitwy. Całość skupia się na działaniach wokół klasztoru, ale ważniejsze inne „fronty” (np. przyczółek pod Anzio – operacja Shingle) też zostały opisane. Oczywiście ich opis jest zaledwie zarysem i telegraficznym skrótem w stosunku do Monte Cassino. Książka wypełniona jest wspomnieniami świadków tamtych zdarzeń. Większość stanowią wspomnienia żołnierzy alianckich, ale sporo miejsca poświęcono Niemcom. Dość wymownym jest zakończenie książki, gdzie autor podaje przykłady wpływu koszmaru wojny, na cywilne życie żołnierzy. W publikacji jest obalonych wiele mitów, jednocześnie autor nie stroni od prawdziwych drastycznych opisów pola walki. Jeśli chodzi o wkład Żołnierzy Polskich – został on przedstawiony w zadowalający sposób. Znalazło się też miejsce na opis dość trudnej sytuacji całej Armii Generała Andersa. Tekstowi głównemu towarzyszą liczne, dobrze wykonane mapy, jest też kilkadziesiąt wkładek ze zdjęciami. Wydanie staranne w twardej szytej oprawie, na ekonomicznym papierze. O całość zadbało wydawnictwo Rebis. Polecam książkę każdemu, kto chciałby poznać prawdę o tamtych czasach.

100 nieznanych epizodów II wojny: najbardziej brawurowe operacje i akcje sabotażowe. Najbardziej śmiałe wyczyny szpiegów, członków ruchu oporu, żołnierzy jednostek specjalnych, komandosów i cywilów obu stron konfliktu. Tajne epizody II wojny światowej, niewyjaśnione tajemnice II wojny światowej) napisanych żywo i z rozmachem dociera zawsze do niepublikowanych informacji i przedstawia je w tempie najlepszej powieści sensacyjno-przygodowej.

Właściciele tych dwóch nazwisk stali za sukcesami Hitlera na polu militarnym, przemysłowym i architektonicznym. Fritz Todt i Albert Speer to również bohaterowie popularnej książki autorstwa Blaine’a Taylora pt. „Inżynierowie Hitlera. Todt, Speer i inni”, której szóste już wydanie ukazało się w mojej ulubionej i wielokrotnie Wam polecanej serii Sekrety Historii od Wydawnictwa RM. Książka Taylora to propozycja dla czytelników zainteresowanych mechanizmami funkcjonowania III Rzeszy od strony zaplecza technicznego i organizacyjnego. Autor zagląda za kulisy państwa totalitarnego, pokazując, jak wielką rolę odegrali inżynierowie, architekci i menedżerowie przemysłu w służbie nazizmu. To właśnie oni przekuwali ideologię w beton, stal i logistykę, bez których światowy konflikt na taką skalę nie byłby możliwy. Centralne postaci tej narracji: Todt i Speer to ludzie wybitni w swoim fachu, ale uwikłani w system zbrodni. Autor demaskuje ich zafałszowane przez propagandę wizerunki, obala mity, które sami wokół siebie tworzyli i udowadnia, że z pełną premedytacją działali na rzecz niemieckiej machiny wojennej. Nie umniejsza jednak ich dokonaniom pokazując, jak rozwój autostrad, monumentalnych projektów architektonicznych i przemysłu zbrojeniowego stały się synonimem społecznej kontroli, niewolniczej pracy więźniów, gigantycznych kosztów ludzkich oraz chaosu organizacyjnego, który z czasem coraz bardziej trawił III Rzeszę. Mimo dużej liczby nazwisk i faktów, książkę czyta się sprawnie. Nie jest to publikacja stricte naukowa: momentami upraszcza się tu złożone procesy lub formułuje tezy w sposób nad wyraz subiektywny. Dla jednych będzie to wada, dla innych zaleta, zwłaszcza jeśli traktują te książkę jako wprowadzenie do wymagającego głębszej refleksji tematu. „Inżynierowie Hitlera” to lektura, która uświadamia, że za militarną potęgą III Rzeszy stali nie tylko fanatyczni ideolodzy, ale również wykształceni specjaliści, gotowi podporządkować swój talent zbrodniczemu systemowi. Polecam, bo to gorzka, ale potrzebna lekcja historii.

Niesamowita! Czyta się szybko, bardzo interesująca, pozbawiona zbytniego rozwadniania jak i szczegółów które komplikują i tak skomplikowaną historię. Wpisy z poczty polowej niesamowicie nadają klimatu i przedstawiają horror wojny. Moja topka, napewno zostanie w sercu na długi czas…