James Park Sloan

Postać strąconego z piedestału sławy Jerzego Kosińskiego nadal budzi, pomimo upływu już wielu lat zainteresowanie. Nadchodząca premiera filmu na podstawie jego kontrowersyjnej książki „Malowany ptak” na pewno na jakiś czas po raz kolejny przywróci do obiegu jego twórczość i życiorys. Sloan, który znał Jerzego Kosińskiego starał się dochować zasad neutralności, obiektywizmu i staranności w rekonstrukcji jego życia i trzeba przyznać udało mu się to znakomicie. Książka napisana jest sprawnie, ze szczegółami i czyta się ją z dużym zainteresowaniem. Wyłania się z niej człowiek tajemniczy, zagubiony, z wieloma sprzecznościami i bardzo skomplikowaną osobowością. Niewątpliwie z całego tego natężenia informacji szczególnie dwie kwestie będą na zawsze rzutować w jaki sposób będzie on odbierany: pierwsza z nich to wszelkie perypetie związane z powstaniem „Malowanego ptaka” , czym ta książka jest (a raczej była i na pewno nie rzeczywistą autobiografią jak sam często w Ameryce utrzymywał). Po ujawnieniu konfabulacji i fałszerstw Kosińskiego, gdy „pył bitewny” w związku z tym zagadnieniem już trochę opadł, pojawiła się druga istotna kwestia: samodzielne pisarstwo (i oskarżenia o plagiat w przypadku „Wystarczy być”) oraz korzystanie z pomocników (redaktorów). Można nawet uznać, że w tej chwili jest to nawet poważniejszy problem związany z Kosińskim. Zarzuty o zdolności pisarskie i znajomość języka angielskiego (zwłaszcza we wcześniejszej fazie) kierowane pod jego adresem mają donioślejsze konsekwencje, ponieważ kładą się cieniem na całokształcie jego twórczości. Mogą również przyczynić się do zdegradowania jego książek na „niższe półki”, jako gorsza , wątpliwej jakości beletrystyka, o co autorowi na pewno nie chodziło. Z tej biografii wyłania się obraz Kosińskiego żyjącego jakoby w obawie przed zdekonspirowaniem , odkryciem jego sekretów. Sloan w tych dyskusyjnych kwestiach przychodzi poniekąd z odsieczą Kosińskiemu przywołując z historii literatury różne przypadki (s. 388-389),ale jak sam przyznaje różnice i konteksty są zbyt duże. W pewnym sensie chce zamknąć te rozważania (samo) usprawiedliwiającym cytatem z „Pustelnika z 69 ulicy” , że „liczy się tylko duchowy akcent książki, a nie akcent jej autora”.