Cytaty z tagiem "nowe materializmy" [1]

Podstawowe rozpoznanie Schopenhauera można wyrazić w dwóch zdaniach:
„świat jest (moim) przedstawieniem” oraz „świat jest wolą”. To drugie twierdzenie odsłania ukrytą strukturę rzeczywistości, naturę rzeczy samej w sobie, w terminologii Immanuela Kanta. Opisywałem stanowisko Schopenhauera terminami monizm, witalizm oraz panpsychizm, co miało podkreślić, że fundamentalna rzeczywistość jest jedna, skryta pod zasłoną Mai, jest ożywiona i ma własności mentalne. Kosmiczna wola nie jest jednak, według Schopenhauera, uniwersalnym umysłem, jakąś kolejną maską Boga.
Przypomina raczej „coś trzeciego”, w charakterystyce zawieszonego między panteizmem a naturalistyczną wizją mechanicznej przyrody. Być może pojęcie woli dobrze oddaje właśnie podstawowy mechanizm świata przyrody – struktury uporządkowane, które samoczynnie wyłaniają się z chaosu, aby po pewnym czasie ulec rozpadowi oraz wolę życia, która cechuje wszystkie istoty ożywione, w bardziej typowym ujęciu tego określenia. Dostrzegam strukturalne podobieństwa między spekulacją Schopenhauera a współczesnymi filozofiami, które określa się wspólnym mianem nowych materializmów, podkreślających, że o materii warto myśleć jako czynniku aktywnym, posiadającym zdolność do samoorganizacji.