-
Artykuły
Czytamy w weekend. 27 marca 2026
LubimyCzytać357 -
Artykuły
Przeczytaj fragment książki „Zbrodnia w rezydencji“
LubimyCzytać1 -
Artykuły
Tylko że życie nie zna słowa „kiedyś”. Życie zna tylko „teraz” - Gabriela Gargaś radzi
LubimyCzytać1 -
Artykuły
Jak czytać Harry’ego Hole? Kolejność książek Jo Nesbø i dlaczego warto zacząć dziś
Iza Sadowska11
Cytaty z tagiem "czas lienarny" [1]
Namysł nad mitologiami archaicznymi wskazuje, że bardziej rozpowszechniona była koncepcja cykliczna - czasu jako wielkiego koła, bez wyraźnego początku i końca, który przechodzi przez szereg etapów.
Pojawienie się linearnej koncepcji czasu jest związane z doktryną judeochrześcijańską. Tradycyjny obraz aktywności Boga religii monoteistycznych wyróżnia pewne ważne momenty w historii świata: obowiązywanie czasu rozpoczyna
się wraz ze stworzeniem kosmosu i trwa aż do jego zakończenia w ramach Sądu Ostatecznego. Wydaje się, że świat po Sądzie Ostatecznym nie jest już "uczasowiony" -
aby istniał czas, musi być logicznie dopuszczona możliwość istnienia zmiany, a zmiana wymaga różnicy w stanie rzeczy sprzed zmiany i po zmianie. To prowadzi do zróżnicowania, a zróżnicowanie może za sobą pociągać różnice w stopniu doskonałości, ubytowienia i tak dalej. (...) w linearnej koncepcji czasu, sam czas ma charakter przejściowy: można logicznie wyróżnić moment w historii świata, w którym czasu jeszcze nie było, a także moment, gdy już go nie będzie, co brzmi dość paradoksalnie.
Dla rozwoju liniowej koncepcji czasu bardzo ważnym momentem była popularyzacja chrześcijaństwa. Losy Chrystusa - jego narodziny, życie oraz śmierć na krzyżu - mają charakter unikalnego, jednorazowego wydarzenia, zmieniają całe dzieje wszechświata. Męka Chrystusa to typ wydarzenia, który jest jednorazowy, całkowicie nie pasuje do modelu wiecznego powrotu. Dlatego chrześcijańska Europa nie będzie mogła przejąć popularnej w starożytności cyklicznej kosmologii, choć siła oddziaływania tej koncepcji i tak znajdzie ujście w doktrynie cyklicznych zmian w ramach jednego wszechświata. Można powiedzieć, że to typ rozwiązania kompromisowego między w pełni kołową wizją czasu - jaką napotkamy u stoików - a wizją historii jako ciągłego procesu, z wyraźnym początkiem i końcem, obecnego w chrześcijaństwie, ale też na przykład w filozofii Hegla lub Teilharda de Chardin.