Dziewiętnaście srok za ogon

Zicocu
25.03.2020
Okładka książki Grand Union. Opowieści Zadie Smith
Średnia ocen:
5,9 / 10
39 ocen
Czytelnicy: 151 Opinie: 18

W ciągu ostatnich czterech lat, drodzy Państwo, zrecenzowałem dla lubimyczytać.pl ponad 200 książek. Oznacza to tyle, że czytam zdecydowanie zbyt pospiesznie, a przez to niedokładnie, ale daje to też całkiem niezły obraz literatury, którą mógłbym nazwać swoją (bo choć często krytykuję, to przecież nie bez powodu sięgam po daną pozycję). A gdy spojrzeć zupełnie z zewnątrz na wszystkie te książki, można by założyć – bez lektury oczywiście – że „Grand Union” mi się spodoba, że trafi do mnie nie tylko ze względu na różnorodność poruszanych tematów, lecz także szerszą kategorię, w którą wszystkie one się wpisują.

Utwórzmy kontekst i nazwijmy choć kilka z tych zagadnień. Zapytajmy: o czym pisze Smith? O feminizmie. O rasizmie. O seksie i seksualności, o płciowości. O klimacie. O przyszłości widzianej w czarnych barwach. O wszystkich bodaj nierównościach społecznych, jakie można sobie wyobrazić. O kulturze i literaturze. Czyli… o wszystkim? Doprecyzowując: o wszystkim, z czym kojarzy się myśl lewicowa.

I w tym tkwi najbardziej pierwotny problem „Grand Union”. Problem, wobec którego wszystkie inne pozostają wtórne. Dwieście czterdzieści stron i kilkanaście (dziewiętnaście, jeśli dobrze policzyłem, choć pewien wcale nie jestem) tekstów, a każdy z nich z innej bajki. Znajdzie się wśród nich eksperyment formalny, znajdzie się anachroniczna przypowieść o morderstwie czarnoskórego mężczyzny (świetna!), znajdzie się pachnąca cyberpunkiem (czy raczej nawiązująca do niego wizualnie) przygodówka, znajdzie się scenka rodzajowa z drag queen na pierwszym planie. Szkoda tylko, że tej niezwykłej rozpiętości horyzontalnej nie towarzyszy podobna intensywność w kwestii wertykalnej.

Jako pisarka mająca skłonność do pisania o wielu rzeczach naraz bez pogłębiania tematu, Zadie Smith dała się poznać w wydanym przed dwoma laty zbiorze esejów „Widzi mi się”. „Grand Union”, mimo że reprezentuje literaturę fabularną, to powtórka z rozrywki – tutaj też autorka skacze z kwiatka na kwiatek, nie skupiając się dłużej ani na historiach (te – o ile w ogóle można o nich mówić we wszystkich przypadkach – mają charakter pretekstowy), ani na pomyśle (z tymi bywa różnie), ani na puencie. Lubię przede wszystkim prozę, która ma przestrzeń do wybrzmienia, ale doceniam także teksty krótkie (o czym świadczy choćby moje uwielbienie dla „Centurii”) – o ile zdążą na krótkim z definicji dystansie trafić odbiorcę z odpowiednią siłą. W „Grand Union” takich utworów jest bardzo mało. Dominują urwane scenki rodzajowe, zaczynające się nigdzie i donikąd zmierzające, próbujące ująć ulotną myśl równie ulotnym językiem. A takie podejście prowadzi tylko do nawarstwiania metafor, podmieniania jednych nazw na drugie bez dotykania rzeczywistych zjawisk.

Zbiór krótkich tekstów prozatorskich Zadie Smith po raz kolejny przekonuje mnie o tym, że talent literacki to rzecz bardzo niekoherentna: genialny eseista niekoniecznie musi być dobrym powieściopisarzem, a poeta nie zawsze sprawdzi się jako prozaik. Brytyjka najlepiej radzi sobie z powieścią, bo tam jej narracja ma czas na dotarcie do odpowiednich rejestrów. W „Grand Union” kilka razy udaje się jej wspiąć na wyżyny, ale perełki giną w natłoku utworów co najwyżej przeciętnych.

Bartek Szczyżański

Porównaj ceny

i
Porównywarka z zawsze aktualnymi cenami
W naszej porównywarce znajdziesz książki, audiobooki i e-booki, ze wszystkich najpopularniejszych księgarni internetowych i stacjonarnych, zawsze w najlepszej cenie. Wszystkie pozycje zawierają aktualne ceny sprzedaży. Nasze księgarnie partnerskie oferują wygodne formy dostawy takie jak: dostawę do paczkomatu, przesyłkę kurierską lub odebranie przesyłki w wybranym punkcie odbioru. Darmowa dostawa jest możliwa po przekroczeniu odpowiedniej kwoty za zamówienie lub dla stałych klientów i beneficjentów usług premium zgodnie z regulaminem wybranej księgarni.
Za zamówienie u naszych partnerów zapłacisz w najwygodniejszej dla Ciebie formie:
• online
• przelewem
• kartą płatniczą
• Blikiem
• podczas odbioru
W zależności od wybranej księgarni możliwa jest także wysyłka za granicę. Ceny widoczne na liście uwzględniają rabaty i promocje dotyczące danego tytułu, dzięki czemu zawsze możesz szybko porównać najkorzystniejszą ofertę.

Pozostałe księgarnie

Informacja

Reklama
zgłoś błąd