Wojna Goebbelsa. Triumf intelektu

David Irving jest autorem, którego zwłaszcza w Polsce liczba zwolenników dorównuje ilości przeciwników. Pisze kontrowersyjnie, pod prąd utartym poglądom, podejmuje niewygodne tematy. Ale dzięki temu nie można narzekać, iż lektura jest nudna czy miałka. Kilka jego prac zachęca do własnych badań czy rozważań, choćby przypomnieć takie tytuły jak „Wypadek. Śmierć generała Sikorskiego” czy „Norymberga”.
Tom dotyczący Josepha Göbbelsa jest niezwykle drobiazgowy i obszerny. Pokazuje nie tylko osobę jako polityka, który wywarł niezwykły wpływ na świadomość narodu niemieckiego. Odsłania mechanizm działania aparatu propagandowego, fascynację ministra osobowością wodza III Rzeszy połączoną z bezgranicznym, niezrozumiałym (z obecnej perspektywy) uwielbieniem. Autor bazuje tutaj na dziennikach ministra, co momentami nakazuje ostrożność w bezkrytycznym przyjmowaniu prezentowanych treści. Sporo miejsca poświecono także jego życiu prywatnemu – rodzinie, licznym miłostkom oraz fascynacji kinematografią. Bardzo wartościowa książka, dedykowana dla osób interesujących się dziejami hitlerowskich Niemiec. Osoby nie lubujące się w historii tamtych czasów zapewne odejmą z oceny dwa punkty. Dodajmy do tego niezwykle elegancką szatę edytorską obu wydań książki (pierwotnie w ramach oficyny „Galion”) – twarda okładka, wyraźne zdjęcia opublikowane na w odrębnych wkładkach, przyjemny w dotyku papier. Pewne zastrzeżenia do druku: wyraźna czcionka, lecz trochę zbyt mało światła między wierszami zabiera czasem przyjemność z czytania.

David Irving jest autorem, którego zwłaszcza w Polsce liczba zwolenników dorównuje ilości przeciwników. Pisze kontrowersyjnie, pod prąd utartym poglądom, podejmuje niewygodne tematy. Ale dzięki temu nie można narzekać, iż lektura jest nudna czy miałka. Kilka jego prac zachęca do własnych badań czy rozważań, choćby przypomnieć takie tytuły jak „Wypadek. Śmierć generała...

więcej

mniej

Pokaż mimo to

Bardzo ciekawa biografia. Dzięki tej książce poznajemy bardzo dobrze zarówno Goebellsa, jak i punkt widzenia okresu przedwojennego oraz wojennego z trochę innej perspektywy, niż zwykło się nam to przedstawiać.

Autor bardzo mocno stara się trzymać suchych faktów, unikając jakichkolwiek osądów, co mu się w zdecydowanej większości udało. Ze względu na mnogość nazwisk, przypisów i obszerność tematu, książkę czyta się niekiedy dość ciężko, lecz uważam, że jest to bardzo wartościowa lektura zarówno dla tych, co się interesują drugą wojną światową, jak ciekawskich świata propagandy.

Bardzo ciekawa biografia. Dzięki tej książce poznajemy bardzo dobrze zarówno Goebellsa, jak i punkt widzenia okresu przedwojennego oraz wojennego z trochę innej perspektywy, niż zwykło się nam to przedstawiać.

Autor bardzo mocno stara się trzymać suchych faktów, unikając jakichkolwiek osądów, co mu się w zdecydowanej większości udało. Ze względu na mnogość nazwisk,...

więcej

mniej

Pokaż mimo to

Dobrze napisana książka, choć widać fascynację Irvinga Goebbelsem.

Dobrze napisana książka, choć widać fascynację Irvinga Goebbelsem.

Pokaż mimo to

Nareszcie! W końcu udało mi się zakończyć Goebbelsa, a przyznać trzeba, że łatwym zadaniem to nie było. Dość powiedzieć, że po którymś tam wyjściu z domu obudziłem się rano, spojrzałem pod stół i zadałem sobie pytanie "A cóż tam porabia biografia Goebbelsa?". Odpowiedzi nie znam do dzisiaj. brawa jednak należą się wydawcy, w dobie dzielenia wszystkiego na części tyle ile tylko można i wydawania w odpowiednich okresach czasu w gigantycznych formatach z czcionką czternastą, książka została wydana w formacie, który nawet można wziąć do środków komunikacji miejskiej pomimo objętości, jakieś 800 stron. Zapisana za to małym drukiem gęsto straszliwe. I bardzo dobrze, gdyż od tego wszystkiego jest jedna. A teraz treść, no przyznać muszę, że za Irvingiem nie przepadam, bardzo często odchodzi od tematu skupiając się na swoich fantazjach. Przynajmniej ja mam takie wrażenie. O dziwo w tej pozycji nie było ani jednego dobrego żartu, które jedynie lubię w pracach autora. Biografia oparta głównie o dzienniki bohatera, odczytane przez autora w moskiewskim archiwum, podkreślone to ze 30 razy, nie wliczając przypisów. Czasami odnosiłem wrażenie, że wiele sytuacji zostało wymyślonych i sfabularyzowanych, gdyż niektóre dialogi brzmią jak filmowo - książkowe. Zapewne jednak to tylko wymysły autora. A sam Goebbels? Nigdy jakoś mnie nie interesował i nic z nim związanego, nawet .... nie wiem Noc Kryształowa. I oto najinteligentniejszy nazista jako był nijaki takim i pozostał, przynajmniej w moich oczach. Dla wybitnych masochistów zajmujących się polityką Trzeciej Rzeszy może to być nawet interesujące. Dla jedynie ciekawych śmiertelników, będzie ..... jak wielokrotnie przytoczono w książce Ausrottung.

Nareszcie! W końcu udało mi się zakończyć Goebbelsa, a przyznać trzeba, że łatwym zadaniem to nie było. Dość powiedzieć, że po którymś tam wyjściu z domu obudziłem się rano, spojrzałem pod stół i zadałem sobie pytanie "A cóż tam porabia biografia Goebbelsa?". Odpowiedzi nie znam do dzisiaj. brawa jednak należą się wydawcy, w dobie dzielenia wszystkiego na części tyle ile...

więcej

mniej

Pokaż mimo to

David Irving był pierwszym historykiem, który miał dostęp do całości Dzienników ministra propagandy. Materiał źródłowy jest wręcz bezcenny przy pisaniu biografii takiej, jak ta. Niestety, według mnie Irving zbyt często zawierza Goebbelsowi. Co prawda od ok. 1942 roku Irving zaznacza, że nie należy wierzyć w 100% Goebbelsowi, ale robi to trochę mało przekonująco. Poniżej przedstawię kilka najbardziej rzucających się w oczy rzeczy...

Kolejną negatywną rzeczą (powiedział bym nawet "bardzo negatywną") są określenia stosowane niekiedy przez Irvinga. Irving sprawia wrażenie osoby będącej "pod urokiem" swojego (anty)bohatera, co ujawnia się w stosowaniu w narracji określeń używanych przez samego Goebbelsa. Przykładowo: Goebbels będąc gauleiterem* Berlina, był ciągle pozywany do sądów przez ówczesnego wiceprezydenta policji berlińskiej, Bernharda Weissa, w sprawach o zniesławienie. Weiss pozywał Goebbelsa o nazywanie go "Isidorem" i "Żydem". Irving często sam od siebie używa przezwiska stosowanego Goebbelsa - nazywa Weissa "Isidorem" albo "Isidorem Weissem". W stosunku do lewicowej prasy, która "wojowała" z Goebbelsem, używa często (a w zasadzie niemal zawsze) określenia stworzonego przez ministra propagandy - "Judenpresse" ("prasa żydowska").

Pisząc o przemówieniu Goebbelsa w Dreźnie, na którym było obecnych (jeśli mnie pamięć nie myli) ok. 40 tys. słuchaczy, Irving napisał, że trzy razy więcej (a więc ok. 120 tys.) ludzi zginęło w nalotach alianckich w lutym 1945 roku. Oficjalnie liczba ofiar w Dreźnie, ustalona po wojnie przez władze miasta, była szacowana na ok. 35 tys., a historyk Anthony Beevor w "Drugiej wojnie światowej" wspomina bodaj o 16 tysiącach ofiar.

No i na koniec, odnośnie Polski w okresie wojny, Irving napomyka o antysemityzmie Polaków, ani słowem nie zająkając się na temat ratowania Żydów przez naszych przodków (wystarczy wspomnieć, że Polacy są najliczniejszą grupą, która otrzymała medal "Sprawiedliwy wśród narodów świata", przyznawany przez instytut Yad Vashem w Jerozolimie za ratowanie Żydów w czasie wojny).

Patrząc na powyższe uwagi**, nasuwa się pytanie: czy warto sięgać po Irvinga, czy nie? Odpowiedź może zaskakiwać: zdecydowanie warto. David Irving, pomimo kontrowersji wokół jego osoby, jest świetnym pisarzem, który dzięki swoim kontaktom z byłymi działaczami nazistowskimi zyskał dostęp do wielu niewykorzystywanych nigdy wcześniej źródeł. Chciałbym jednocześnie zastrzec, że "Wojnę Goebbelsa" powinno się traktować (szczególnie w przypadku osób nie będących w temacie) jako lekturę uzupełniającą, choćby do biografii Goebbelsa autorstwa Ralfa Georga Reutha.

_____________________
* Lokalny przywódca partyjny.
** Uwagi i tak są skromne, gdyż sam nie mam aż takiej wiedzy, by wszystko wyłapać, a z opinii i recenzji, z którymi się zetknąłem, błędy, przeinaczenia, pomijane informacje, jak i sama interpretacja niektórych faktów, mogłyby posłużyć na napisanie osobnej książki.

David Irving był pierwszym historykiem, który miał dostęp do całości Dzienników ministra propagandy. Materiał źródłowy jest wręcz bezcenny przy pisaniu biografii takiej, jak ta. Niestety, według mnie Irving zbyt często zawierza Goebbelsowi. Co prawda od ok. 1942 roku Irving zaznacza, że nie należy wierzyć w 100% Goebbelsowi, ale robi to trochę mało przekonująco. Poniżej...

więcej

mniej

Pokaż mimo to

Moim zdaniem to zdecydowanie najlepszy obraz III Rzeszy, historia nie ta oficjalna z czołówek gazet i typowych monografii. Jest to historia prywatna, od kuchni, ukazująca wszystkie okoliczności i mechanizmy od dojścia nazistów do władzy aż do marnego końca. Nie można dyskutować o nazistowskich Niemczech bez przeczytania tej książki.

Moim zdaniem to zdecydowanie najlepszy obraz III Rzeszy, historia nie ta oficjalna z czołówek gazet i typowych monografii. Jest to historia prywatna, od kuchni, ukazująca wszystkie okoliczności i mechanizmy od dojścia nazistów do władzy aż do marnego końca. Nie można dyskutować o nazistowskich Niemczech bez przeczytania tej książki.

Pokaż mimo to

Kłamstwo jak kropla, jeśli będzie drążyło skałę, to może nie setna, ale tysięczna kropla spowoduje, że skała pęknie. Kłamać tak, by wszyscy w końcu uwierzyli, że kłamstwo jest prawdą to sztuka a jej osiągniecie to mistrzostwo. Współczesny świat dysponując bogatą gamą metod propagandy może w różny sposób wykorzystywać swoje możliwości, by indoktrynować każdego człowieka, każde społeczeństwo. I tak naprawdę jest nam niezwykle trudno się przed tym obronić, nawet jeśli sami posiadamy odpowiednia wiedzę i zdolność przed tego typu wpływem. A jak przybiera to skalę zjawiska masowego, to nawet najbardziej odporni stoją przed dylematem, jak uchronić się przed taką ideologizacją. A jeśli weźmiemy pod uwagę, ze mówimy o doświadczeniu historycznym, gdzie jedynymi dostępnymi sposobami wpływu były tylko codzienne gazety i radio, w niewielkim stopniu kino i telewizja, to okazuje się, że można było ogłupić inteligentny i cywilizowany naród i wyprowadzić go na manowce, których negatywne skutki odczuwane są do dnia dzisiejszego, a siła tego oddziaływania na tamten czas przekracza nasze zrozumienie, a sama myśl, jak było wtedy możliwe i silne z takimi środkami, to jak niebezpieczne może być dzisiaj z użyciem współczesnej technologii. Narodem tym był naród niemiecki a ich kroplą- przewodnikiem – mistrz nazistowskiej propagandy dr Goebbels. Postać nietuzinkowa, umysł wybitny, człowiek, który stworzył podwaliny dla współczesnych systemów manipulacji. Miał swoje ludzkie słabości, lecz był też ideowcem, który w sposób całkowicie oddany i lojalny oddał swe życie w ręce swego idola Hitlera, w pełni ufając jego wizji i koncepcji świata, który chciał stworzyć, a który on w sposób realny tworzył, obejmując pełnię władzy i wpływów w nazistowskim społeczeństwie. Droga do sukcesu okupiona była jego pełnym zaangażowaniem i wyborami, z wszystkimi konsekwencjami, które z tym były związane czyli śmiercią-samobójstwem w obliczu klęski, jego i najbliższej rodziny – żony i 6 dzieci. Oddanie dla wodza było autentyczne i całkowite, a był przecież człowiekiem o wielkim intelekcie, który zatracił swoje moralne odczucia na korzyść racji wyższej, której podporządkował wszystkie swoje działania, racji o której wiedział, że jest zła ale którą usprawiedliwiał wszystkie zachowania, oceny i skrupuły. Postać, która mogła uczynić wiele dobrego dzięki swym możliwościom, a która świadomie wybrała drogę zła. Niezwykłe studium postaci.

Kłamstwo jak kropla, jeśli będzie drążyło skałę, to może nie setna, ale tysięczna kropla spowoduje, że skała pęknie. Kłamać tak, by wszyscy w końcu uwierzyli, że kłamstwo jest prawdą to sztuka a jej osiągniecie to mistrzostwo. Współczesny świat dysponując bogatą gamą metod propagandy może w różny sposób wykorzystywać swoje możliwości, by indoktrynować każdego człowieka,...

więcej

mniej

Pokaż mimo to