Weekend w Pradze

LubimyCzytać
13.08.2016

Jeśli wybieracie się do Czech, z pewnością zdążyliście już pomyśleć o Franzu Kafce. Dla niektórych zabrzmi to jak bluźnierstwo, ale trudno, trzeba zawsze mówić prawdę (powiedzmy): nie zawsze ma się ochotę na kafkowską wizję rzeczywistości. Ale jeśli nie Kafka, to kto? Po jakie książki warto sięgnąć, gdy wybieracie się do Pragi?

Golem (1914), Gustav Meyrink

Mroczna historia z pogranicza snu, magii i mistyki. Bohaterem powieści jest Athanasius Pernath, konserwator sztuki, jubiler i wycinacz kamei, mieszkający w starej kamienicy w Kogucim Zaułku w praskim getcie. Pewnego dnia odwiedza go tajemnicza postać i przekazuje mu księgę Ibbur, z prośbą, by naprawił uszkodzony inicjał. Kiedy zaczyna przeglądać księgę, doznaje wizji, a słowa w nieznanym języku stają się dla niego zrozumiałe. W niewytłumaczalny sposób Athanasius Pernath trafia pomiędzy dwie rzeczywistości, połączone mityczną postacią Golema. Ten symbol ożywionej materii staje się łącznikiem pomiędzy dwoma światami: realnym i duchowym.  Powieść ezoteryczna, oparta na symbolice kabały, tarota, a także legendzie o Golemie, stworzonym rzekomo w XVI wieku przez praskiego alchemika i rabina Jehudę Löw ben Bezalela. Niesamowita, żydowska dzielnica dawnej Pragi, zagadkowe wydarzenia, doskonale poprowadzona intryga i zaskakujące zakończenie. Zasłużone miano klasyka powieści grozy.

Czuły barbarzyńca (1973), Bohumil Hrabal

Jest to niekonwencjonalna powieść inspirowana postacią grafika-abstrakcjonisty Vladimira Boudnika (1924-68). To opowieść o przyjaźni i wspólnych poszukiwaniach nowych źródeł inspiracji – w knajpach, na ulicy, wśród zwyczajnych ludzi – a także historia narodzin hrabalowskiej estetyki i wizji świata. Opatrzona przez autora podtytułem „Teksty pedagogiczne”, przez kilkanaście lat funkcjonowała w obiegu niezależnym. Drugie wydanie legendarnej książki wybitnego czeskiego pisarza.

Nieznośna lekkość bytu (1984), Milan Kundera

Bez dwóch zdań: arcydzieło literatury światowej. Wydana po raz pierwszy w 1984 roku „Nieznośna lekkość bytu” jest najsłynniejszą powieścią Milana Kundery oraz swego rodzaju ukoronowaniem jego twórczości. Zbiegają się w niej wszystkie tematy, do których pisarz nieustannie powraca. Splot życiorysów kilku postaci (i psa), które na różne sposoby dochodzą do wniosku, że jedynym, co zostaje im dane, jest właśnie tytułowa lekkość. Miłość jest przypadkiem. To przypadek decyduje, że zakochujemy się właśnie w tej, a nie w innej osobie. Przypadek decyduje również o tym, czym zajmujemy się przez całe życie, kim jesteśmy, z jakimi ludźmi się stykamy. W epoce totalitaryzmu zaś czynnik losowy jest tym bardziej paradoksalny, im bardziej wszechwładny ustrój stara się go wyeliminować i narzucić obywatelom sztuczne ograniczenia. Pomiędzy tymi dwoma żywiołami – prawdziwym i wymyślonym – poszczególne biografie wirują jak folia na wietrze.

Utz (1988), Bruce Chatwin

Tym razem wybitny pisarz erudyta opowiada o Czechosłowacji lat sześćdziesiątych, widzianej zza żelaznej kurtyny.  Tytułowy Utz, tajemniczy niemiecki Żyd, mieszka w Pradze i jest właścicielem bezcennej kolekcji rokokowych figurek z porcelany. Gdy umiera, kolekcja przepada bez śladu, a narrator próbuje ją odnaleźć...  Pełna anegdot opowieść o wielkich kolekcjonerach, sekretach porcelany i socjalistycznej dyktaturze, odciskającej piętno na ludziach i na niegdyś wspaniałym mieście.

Inne miasto (1993), Michal Ajvaz

Pierwsza w Polsce książka „czeskiego Borgesa”, za to zawierająca aż trzy formy wypowiedzi, w których Ajvaz okazał się mistrzem: tom wierszy, zbiór opowiadań i powieść. Jan Gondowicz napisał o tej książce: Schulzowską osobność, wspartą równie świetnym umysłem i iście wizjonerską filozofią literatury, posiada pisarz czeski Michal Ajvaz. Z całym naciskiem powiadam, że Ajvaz to najwybitniejszy obecnie pisarz Europy Środkowej.

Austerlitz (2001), W. G. Sebald

Początek II wojny światowej. Pięcioletni Jacques Austerlitz trafia w transporcie dziecięcym do Wielkiej Brytanii. Tam adoptuje go rodzina walijskiego kaznodziei. W szkole chłopiec dowiaduje się, że jest Żydem i że opiekunowie zniszczyli wszystkie dokumenty poświadczające jego prawdziwe pochodzenie. 
Austerlitz w wieku dojrzałym rozpoczyna wędrówkę do czasów dzieciństwa. Czy będzie umiał wypełnić pustkę po utraconym życiu? 
W.G. Sebald podąża śladem człowieka boleśnie poszukującego swego miejsca. Losy Austerlitza są dla autora pretekstem do rozważań nad okrucieństwem, znaczeniem przypadku i historią minionego wieku. Sebald wirtuozowsko tworzy swoją opowieść na granicy gatunków literackich, mieszając fikcję z faktami.

Strefa cyrkowa (2005), Jáchym Topol

Dawna siedziba szlachecka na zachód od Pragi czeskiej, pierwowzór tytułowego zamku z powieści Franza Kafki, staje się sceną niezwykłych wydarzeń, których ramy czasowe zakreślają koniec drugiej wojny światowej i praska wiosna. Sierociniec prowadzony przez siostry zakonne zostaje przejęty przez milicję, a dzieci mają odebrać szczególną edukację: nowi gospodarze palą dawne książki, interpretują przeszłość na własny sposób. Nastoletni Rosjanin Ilja, którego najprawdopodobniej porzucili rodzice, staje się na skutek takiego wychowania sabotażystą. Do sierocińca docierają pogłoski o inwazji państw Układu Warszawskiego, wybucha panika i chaos. Kiedy wśród załogi jednego z wkraczających radzieckich czołgów Ilja dostrzega swojego ojca, postanawia zaciągnąć się jako tłumacz i przewodnik. Powieść Topola to wycieczka w głąb europejskiej przeszłości. Ironia autora i satyryczny ton powieści ani trochę nie umniejszają wnikliwości analizy. Perspektywę Ilji porównuje się do oglądu Oskara z Blaszanego bębenka Güntera Grassa.

Gottland (2006), Mariusz Szczygieł

Wybór znakomitych reportaży poświęconych Czechom, uwikłanym w czasy, w jakich przyszło im żyć. Czechosłowacja i Czechy — Gottland — to kraj horroru, smutku i groteski. „Gottland” Mariusza Szczygła nie ma nic wspólnego ze stereotypową opowieścią o kraju wesołków, zabijających czas przy piwie. Aktorka Lida Baarova — kobieta, przez którą płakał Goebbels; rzeźbiarz Otakar Szvec – twórca największego pomnika Stalina na kuli ziemskiej, który nim skończył dzieło, postanowił się zabić, autentyczna siostrzenica Franza Kafki, która do dziś żyje w Pradze; piosenkarka Marta Kubiszova, której komunistyczny reżim na 20 lat zabronił śpiewać i skasował nagrania z radiowych archiwów; legendarny producent obuwia Tomáš Bata, który stworzył kontrolowane przez siebie miasto na 10 lat przed pomysłami Orwella; pisarz Eduard Kirchberger, który stworzył siebie na nowo i został Karelem Fabianem oraz wielu innych – to bohaterowie tej książki. Poprzez ich barwne życiorysy Mariusz Szczygieł opowiada o czasach, w jakich przyszło im (i nam) żyć. Opowiada o wygórowanej cenie, jaką musieli zapłacić za pozornie nieważne decyzje, o tragicznym splocie przypadku i przeznaczenia, kształtującym życie całych pokoleń.

HhhH. Zamach na kata Pragi (2010), Laurent Binet

Historia o czeskich bohaterach i niemieckim kacie. Nagroda Goncourtów 2010. Kolejna po Łaskawych i Janie Karskim powieść, która wywołała burzliwą dyskusję we Francji. HHhH – Himmlers Hirn heisst Heydrich, mózg Hitlera nazywa się Heydrich. Reinhard Heydrich – „blond bestia”, „człowiek o sercu z żelaza” jak nazywał go Hitler – uchodził za „najniebezpieczniejszego człowieka w III Rzeszy”, „Archanioła Zła”. Był jednym z czołowych nazistów, prawą ręką Himmlera, współtwórcą koncepcji Ostatecznego Rozwiązania. Od 1941 roku jako gestapowski namiestnik z zamku na Hradczanach rządził okupowaną Czechosłowacją, zyskując kolejny krwawy przydomek: „rzeźnik z Pragi”. 27 maja 1942 dwóch czeskich spadochroniarzy wysłanych z Londynu, Josef Gabčik i Jan Kubiš przeprowadziło zamach na Heydricha, w wyniku którego poniósł śmierć. Operacja Anthropoid zakończyła się sukcesem, jednakże jej uczestnicy nie zdołali umknąć zemsty Hitlera.

Cmentarz w Pradze (2010), Umberto Eco

Powieść kryminalno-szpiegowska, której akcja rozgrywa się w XIX wieku.
Umberto Eco przedstawia w niej genezę okrytych złą sławą tzw. Protokołów Mędrców Syjonu, które stanowiły dla Hitlera jedno ze źródeł jego obłąkańczej idei zagłady Żydów i były elementem nazistowskiej propagandy.
Autor podkreśla, że oprócz głównego bohatera wszystkie postacie w książce są autentyczne.
Książka ukazała się 30 lat po "Imieniu róży" - debiutanckiej powieści profesora semiotyki.

Jakie tytuły dodalibyście do naszej listy?

Reklama

komentarze [23]

Sortuj:
2753
240
17.08.2016 16:31

 Czas i śmierć. Antologia czeskich opowiadań grozy z XIX i początków XX wieku. Czas i śmierć. Antologia czeskich opowiadań grozy z XIX i początków XX wieku.  Śmieszne miłości Śmieszne miłości

więcej

882
642
15.08.2016 11:36

Moje dwa zdecydowane faworyty o współczesnej Pradzie to:

http://lubimyczytac.pl/ksiazka/160276/mafia-v-praze
http://lubimyczytac.pl/ksiazka/192287/mraz-prichazi-z-hradu

Niestety, jak na razie nie zostały przetłumaczone na język polski.

Zastanawiało mnie to trochę, że właśnie po napisaniu tych dwóch książek Vieweghowi pękła aorta.

Ciekawe jest to, że te dwie pozycje...

więcej

155
0
14.08.2016 22:02

Cmentarz w Pradze też powinien mieć chyba opis dotyczący książki Eco... :)


768
146
14.08.2016 19:41

Może nie o Pradze, ale z Czechami w tle:
 Grandhotel Grandhotel

Polecam.

 Zrób sobie raj Zrób sobie raj

 O kobietach... O kobietach...

 Kochaj mnie mocniej...

więcej

713
170
14.08.2016 12:59

Lubię te Wasze serie z krajami/miastami w tle. Był już może jakiś wpis o Norwegii, który przegapiłam, czy może dopiero jest w planach? ;)


2674
4
16.08.2016 11:36

Jeszcze nie było tekstu o Norwegii. Będziemy pamiętać o tej sugestii :)


713
170
16.08.2016 14:48

Z największą chęcią i ciekawością przeczytam! :)


424
146
18.08.2016 11:16

 Skandynawski raj. O ludziach prawie idealnych Skandynawski raj. O ludziach prawie idealnych

 Śnieg przykryje śnieg Śnieg przykryje śnieg

 Wiza do raju Wiza do...

więcej

713
170
18.08.2016 13:56

Akurat tych nie, ale poluję na "Skandynawski raj...", tyle, że jak już gdzieś jest to za masakryczne ceny. :(


302
76
13.08.2016 23:51

Książki Vieviegha :) I Hakla, choć po polsku nie ma za wiele. Ale w Pradze łatwo dostać w oryginalnym języku ;)


1078
484
13.08.2016 20:38

Z "Austerlitz" się coś komuś pozajączkowało, i to mocno.


1268
67
17.08.2016 14:15

Nie do końca; Praga jest jednym z miejsc, które odwiedza bohater w tej książce.


1078
484
17.08.2016 14:24

O, nie wiedziałam.


217
0
13.08.2016 14:06

A tak z innej beczki:
Akcja  Pan Samochodzik i tajemnica tajemnic Pan Samochodzik i tajemnica tajemnic
po części toczy się w Pradze.


266
178
03.11.2016 17:15

Powiedziałbym, ze w bardzo dużej części.


7121
3083
13.08.2016 12:48

A ja polecam  Praga. Miasto magiczne. Spacerownik historyczny Praga. Miasto magiczne. Spacerownik historyczny - przewodnik przetestowany w praktyce, do którego wróciłam niedawno, by tym razem odbyć sentymentalną podróż z książką:)


3400
569
13.08.2016 12:20

Em... Nie żeby coś, ale "Cmentarz w Pradze" ma opis "Gottlandu" ;) Choć w sumie bardzo interesująco rozmija się to z właściwą treścią książki :P Aczkolwiek i jej obecność tutaj nieco naciągana, bo w Pradze akcja nie dzieje się ani przez moment.
Ze swojej strony dorzuciłabym jeszcze  Kabalista z Pragi Kabalista z Pragi

więcej

2674
4
16.08.2016 11:37

Dziękujemy za uwagę - opis poprawiony ;)


zgłoś błąd