Filmy zainspirowane poezją

Paulina Surniak
13.03.2014

Książki często służą za kanwę scenariuszy filmowych. Oglądamy adaptacje celowo, chcąc zobaczyć, jak wizja autora została przeniesiona na ekran, lub nieświadomie, nie mając pojęcia, że mamy do czynienia z ekranizacją. Najczęściej na ekran przenoszone są powieści, zdarza się jednak, że film powstaje w oparciu o wiersz, który posłużył za inspirację lub wręcz dostarczył fabułę. Oto zestawienie bardziej znanych filmów, które powstały w oparciu o teksty poetyckie.

Braveheart

Słynny film z Melem Gibsonem w roli głównej jest adaptacją piętnastowiecznego szkockiego poematu epickiego zatytułowanego “The Actes and Deidis of the Illustre and Vallyeant Campioun Schir William Wallace”, w skrócie często nazywanego „The Wallace”. Jego autorem był bard znany jako Blind Harry lub po prostu Henry the Minstrel. Poemat upamiętnia czyny szkockiego bojownika walczącego o niepodległość, Williama Wallace’a, który żył prawie 150 lat przed powstaniem wiersza. Historia opowiedziana przez poetę często mija się z faktami, a część z opisanych wydarzeń nigdy nie miała miejsca. Mimo to wiersz był niezwykle popularny – przez kilka stuleci był drugą najbardziej popularną książką w Szkocji – pierwszą była oczywiście Biblia. Film mija się z rzeczywistością tak samo jak jego literacki pierwowzór, mimo to jednak zdobył sympatię widzów na całym świecie i został nagrodzony pięcioma Oskarami.

Jaśniejsza od gwiazd

Film biograficzny, opowiadający o ostatnich trzech lata życia jednego z najważniejszych poetów angielskich epoki romantyzmu, Johna Keatsa, także czerpie inspirację z jednego z jego wierszy. Mowa o “Bright star, would I were steadfast as thou art”, jest sonetem miłosnym napisanym dla Fanny Brawne, wielkiej miłości Keatsa. Prawdopodobnie pierwsza wersja wiersza powstała jeszcze przed tym, jak John poznał Fanny, ale wiersz został dla niej przerobiony i prawdopodobnie jej podarowany. Niektórzy jednak sądzą, że wiersz powstał później, a nawet, że jest to ostatni wiersz wielkiego poety. Reżyserka „Jaśniejszej od gwiazd”, Jane Campion, wykorzystała wiersz w swoim filmie – jest on w nim kilkukrotnie recytowany, pochodzi też z niego tytuł filmu.

Mulan

Zrealizowany w 1998 roku film z wytwórni Walta Disneya jest adaptacją chińskiego poematu „Ballada o Hua Mulan”, napisanego w czasach dynastii Song. Ballada opowiada o dziewczynce, która chcąc pomóc ojcu, zgłosiła się do wojska w przebraniu chłopca. Przez 12 lat brała udział w wojnach i jej towarzysze nie domyślili się prawdy, co więcej, Mulan została mianowana na wysokie stanowisko w armii. Prawda wyszła na jaw po latach, gdy żołnierze postanowili odwiedzić dawnego dowódcę i zamiast niego ujrzeli siedzącą przy krosnach kobietę.

Na podstawie poematu powstał nie tylko film Disneya, ale także chiński film o tym samym tytule, wyprodukowany w 2009 roku.

Beowulf

Robert Zemeckis przeniósł na ekran najważniejszy poemat staro angielski. Scenariusz napisali Roger Avary (scenarzysta „Pulp Fiction”) i Neil Gaiman, i trzeba przyznać, że popuścili nieco wodze wyobraźni. Beowulf, wielki bohater, walczy w poemacie ze straszliwym potworem-ludożercą, aby następnie zmierzyć się z jego równie przerażającą, pałającą żądzą zemsty matką. W tej roli została obsadzona Angelina Jolie, nadając granej przez siebie postaci nieco inny wymiar. Autorzy scenariusza nie trzymali się wiernie tekstu, ale usprawiedliwili to w całkiem przekonujący sposób – ich zdaniem tekst „Beowulfa” został w istotny sposób zmieniony przez przepisujących go mnichów. Ich zamiarem było nadanie mu charakteru bardziej zbliżonego do oryginału, którego nigdy nie poznamy i którego możemy się jedynie domyślać. Scenariusz powstał w czasie szalonego tygodnia spędzonego przez Avary’ego i Gaimana w Meksyku. Robert Zemeckis, który nigdy nie był wielbicielem „Beowulfa”, zachwycił się scenariuszem i natychmiast zdecydował się przenieść go na ekran.

Nie była to zresztą pierwsza ekranizacja „Beowulfa” – w 1999 roku powstała wersja wyreżyserowana przez Grahama Bakera, nosząca tytuł „Beowulf – pogromca ciemności”, zaś w 2005 międzynarodowa produkcja zatytułowana „Beowulf – Droga do sprawiedliwości”.

Bracie, gdzie jesteś?

Nakręcona w 2000 roku komedia braci Coen opiera się na „Odysei” Homera. George Clooney gra w niej Ulyssesa Everetta McGilla – współczesnego Odyseusza. Co ciekawe, twórcy filmu nie czytali poematu Homera. Tak naprawdę czytała go tylko jedna osoba z całej ekipy – aktor Tim Blake Nelson, który skończył filologię klasyczną na Uniwersytecie Brown. Mimo to film jest znakomity, aczkolwiek trzeba przyznać, że jest dość luźno oparty na poemacie Homera.
Homer posłużył też za inspirację twórcom kasowej „Troi”.


Filmów opartych na utworach poetyckich jest dużo więcej – dla interesującego się kinem mola książkowego ciekawe jest wyszukiwanie takich tropów i porównywanie oryginałów i ich wersji ekranowych.

Macie swoje ulubione tytuły, które powstały pod wpływem poetyckich inspiracji?


 

Reklama

komentarze [11]

Sortuj:
59
0
05.06.2015 02:00

Również polecam "Skowyt". Ale dorzuciłbym jeszcze "I'm Not There. Gdzie indziej jestem", czyli nietypową biografię Boba Dylana, w której zresztą pojawia się Ginsberg, a także Rimbaud. Jeśli już o nim mowa, to warto też wspomnieć o "Ostatnim Zaćmieniu". "Baczyński" i "Jaśniejsza od gwiazd" tendencyjne, ale i tak warto. Szczególnie ten pierwszy, a za to drugi ma powalające...

więcej

6988
359
14.03.2014 12:56

Poezja i wiersze to liryka, a eposy ("Pan Tadeusz", "Iliada", "Odyseja") to, co prawda, utwory poetyckie, ale należące do epiki, podobnie jak poematy epickie.

W artykule wyżej jest w tym temacie całkowite pomieszanie z poplątaniem.


7121
3083
14.03.2014 08:39

Nastrojowy polski film "Baczyński" - nie jest to zbyt dobrze pokazana biografia, na pewno bardziej dla miłośników poezji Baczyńskiego i tych, którzy znają już jego życiorys niż dla tych, którzy chcieliby dopiero go poznać, jednak poetyckie tło wykorzystane zostało rewelacyjnie - tworzy piękny i poruszający klimat.


584
13
13.03.2014 19:00

"Jabberwocky" :-)


370
0
13.03.2014 17:42

Reżyserka "Jaśniejszej od gwiazd" nazywa się Jane Campion, nie Joan.


248
36
13.03.2014 15:53

dobry byłby film na podstawie "Romantyczności"... :)


1149
49
13.03.2014 14:48

"Skowyt" - film o słynnym wierszu Allena Ginsberga.


144
0
13.03.2014 18:47

O tak, film cudowny :-)


1332
26
13.03.2014 13:28

Zainteresowanym tematem gorąco polecam animowaną "Świteź" Kamila Polaka - znakomicie wykonana adaptacja ballady Mickiewicza.


2029
1090
13.03.2014 11:14

W polskiej kinematografii jest bodajże film biograficzny o Leśmianie, oparty w dużej mierze o jego erotyki z Malinowego chruśniaka. Nie mówiąc o ekranizacji 'Pana Tadeusza'...


389
12
13.03.2014 11:08

Zapraszamy do dyskusji.


zgłoś błąd