Timajos. Kritias

Tłumaczenie: Paweł Siwek
Książka jest przypisana do serii/cyklu "Biblioteka Klasyków Filozofii". Edytuj książkę, aby zweryfikować serię/cykl.
Wydawnictwo: Wydawnictwo Naukowe PWN
6,97 (69 ocen i 2 opinie) Zobacz oceny
10
4
9
8
8
12
7
20
6
14
5
7
4
2
3
2
2
0
1
0
Edytuj książkę
szczegółowe informacje
tytuł oryginału
Kritias Ē Atlantikós. Timaios
data wydania
liczba stron
186
słowa kluczowe
dialog, platonizm, filozofia grecka
kategoria
filozofia i etyka
język
polski

Klasyka filozofii. Dialogi Platońskie.

 

Brak materiałów.
książek: 81
Viki | 2017-08-27
Na półkach: Przeczytane
Przeczytana: grudzień 2016

"Timajos" i "Kritias" Platona - czyli w poszukiwaniu Atlantydy

"Timajos" i "Kritias" to dwa dialogi Platona, które stały się źródłem różnego rodzaju spekulacji i poszukiwań prawdy o zaginionym lądzie Atlantydy. Właśnie Platonowi i tym dwóm konkretnym utworom zawdzięczamy ten przekaz.

Nim jednak przejdę do samej Atlantydy, kilka szczegółów z innych interesujących zagadnień. W pierwszym bowiem dziele temat wyspy staje się jedynie pretekstem do omówienia państwa idealnego i snucia rozważań na różnorodne tematy, m.in.: natury świata fizycznego, duchowego, budowy czterech żywiołów, stworzenia wszechświata, jego własności oraz celu. Na uwagę zasługuje fakt, iż Platon uważa, że Demiurg - Stwórca nadał światu kształt kuli. Filozof wprowadza w "Timajosie" również koncepcję tzw. "złotego podziału" (inaczej zwanego "złotą" lub "boską proporcją") .

To tyle jeśli chodzi o inne tematy przedstawione w "Timajosie". Wracając jednak do Atlantydy, historię o niej Platon wkłada w usta Kritiasa, ten z kolei miał ją usłyszeć od swojego krewnego, również Kritiasa, który powtarzał opowieść za Solonem (nota bene również spowinowaconym z Platonem).
Z opowieści wynika, że Solon będąc w Egipcie, w mieście Sais od tamtejszego kapłana dowiedział się, iż cywilizacja grecka jest starsza o 1000 lat od egipskiej, ale Grecy nic o tym nie wiedzą, gdyż:

"Lecz u was i u innych narodów, ile razy się ustali posługiwanie się pismem i wszystkim tym, czego potrzeba państwu, znowu w zwykłych odstępach czasu, jak jakaś choroba, spływa potop z nieba i pozwala tylko analfabetom i ignorantom spośród was przeżyć katastrofę. I tak znowu stajecie się na powrót młodymi i nic nie wiecie, co się stało tutaj lub u was w dawnych czasach".*

Kapłan opowiada, że Grecy jako potomkowie bogów (pochodzący od Ateny i Hefajstosa) w tych odległych czasach przewyższali pod względem heroizmu i wielkości inne narody. I to oni pokonali wielką armię Atlantydy. Niestety:

" W następnym okresie czasu pojawiły się trzęsienia ziemi oraz powodzie; w ciągu jednego dnia i jednej straszliwej nocy cała wasza armia w jednym momencie zapadła się naraz pod ziemię. Podobnie znikła także wyspa Atlantyda, pochłonięta przez morze".*

Tak przedstawiona jest historia Greków i Atlantów w "Timajosie". Drugi dialog, "Kritias" jest niejako kontynuacją pierwszego, tylko dużo szczegółowiej opisuje te wydarzenia, a także historię i obraz Atlantydy. Możemy dowiedzieć się, że wyspę tę miał we władaniu Posejdon, a następnie zrodzeni z niego i ziemskiej kobiety Klejto, potomkowie.

Najstarszy syn Posejdona i król wyspy nosił imię "Atlas" i to właśnie od jego imienia nazwano zarówno ocean, jak i kraj. Kritias szczegółowo opisuje bogactwa naturalne wyspy, doskonały sposób zorganizowania państwa, późniejszy upadek moralny jej mieszkańców, jak i sam wygląd fizyczny Atlantydy. Obraz jest na tyle plastyczny, że można z powodzeniem stworzyć jej model.

"Kritias" jest dialogiem urwanym - nie wiadomo, dlaczego Platon nie ukończył tego dzieła. Są różne hipotezy na ten temat, niektórzy sugerują nawet, że cała historia o Atlantydzie jest tak naprawdę zmyśloną przez Platona ilustracją do umoralniającej opowieści o państwie idealnym. Temu twierdzeniu jednak zdają się przeczyć dwukrotne podkreślenia autentyczności historii w tekście "Timajosa". Chyba nie bez przyczyny raz nawet słowa o tym wypowiada Sokrates:

"A co w naszym temacie ma wielkie znaczenie, to fakt, że nie chodzi tu o wymyśloną legendę, lecz o prawdziwą historię"...*

Tak, jakby Platon poprzez autorytet tego filozofa chciał uwiarygodnić niejako przekaz Solona. Oczywiście, nie przesądza to jednocześnie o jego prawdziwości, ale jest ważnym argumentem przemawiającym za taką tezą.

Wszyscy słyszeli o Atlantydzie, natomiast nie każdy wie, skąd się ta opowieść dokładnie wywodzi i komu ją zawdzięczamy. Może warto więc odkurzyć nieco te dwa dzieła Platona i sięgnąć do źródeł?**


* źródła cytatów: Platon - "Timajos", "Kritias albo Atlantyk" (przekład Paweł Siwek), PWN 1986

**Niniejsze opracowanie po raz pierwszy w nieco bardziej rozwiniętnej formie umieszczone zostało 08.12.2016 r. na stronie: www.bookfreak.pl

Pokaż wszystkie opinie o tej książce
Trwa wyszukiwanie najtańszych ofert.
Już teraz nowa funkcja: pakiety. Dowiedz się więcej jak kupić kilka książek w najlepszej cenie >>>
Moja Biblioteczka
Jeżeli chcesz dodać książkę do biblioteczki, wybierz półkę, oceń lub napisz opinię.
Przeczytane
loading

Opinie czytelników


O książce:
Klara. O dziewczynce, która śpiewała po francusku

Ta niewielka książeczka ma dla mnie walor źródła historycznego. Wiele mamy opracowań, które przedstawiają dokonania tego czy owego podczas II wojny cz...

zgłoś błąd zgłoś błąd