Nasza strona internetowa wykorzystuje cookies (pol.: ciasteczka)

W celu sprawnego i szybkiego działania serwisu, zapewnienia wygody podczas jego przeglądania, dostosowywania funkcjonalności do indywidualnych potrzeb użytkowników, a także w celach statystycznych oraz reklamowych, używamy informacji zapisanych za pomocą cookies. Korzystanie z serwisu jest równoznaczne ze zgodą użytkownika na stosowanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz tutaj.

Przewodnik po sztuce współczesnej. Dlaczego pięciolatek nie mógł tego zrobić?

Wydawnictwo: Arkady
5,65 (20 ocen i 5 opinii) Zobacz oceny
10
0
9
0
8
2
7
3
6
7
5
5
4
1
3
1
2
1
1
0
Edytuj książkę
szczegółowe informacje
tytuł oryginału
Why Your Five Year Old Could Not Have Done That
data wydania
ISBN
9788321348315
liczba stron
224
słowa kluczowe
sztuka, sztuka współczesna
kategoria
sztuka
język
polski
dodała
loobeensky

W przeszłości pozycja artysty w wielkim stopniu zależała od jego technicznych zdolności, umiejętności wiernego odtwarzania realnego świata. Portret miał być prawdziwą i wierną podobizną, a krajobrazy rozpoznawalne w każdym szczególe. Jednak, zwłaszcza po pojawieniu się fotografii, wielu artystów zrezygnowało z tworzenia tego „prawdziwego” podobieństwa na rzecz bardziej bezpośrednich,...

W przeszłości pozycja artysty w wielkim stopniu zależała od jego technicznych zdolności, umiejętności wiernego odtwarzania realnego świata. Portret miał być prawdziwą i wierną podobizną, a krajobrazy rozpoznawalne w każdym szczególe. Jednak, zwłaszcza po pojawieniu się fotografii, wielu artystów zrezygnowało z tworzenia tego „prawdziwego” podobieństwa na rzecz bardziej bezpośrednich, pogłębionych obrazów, które wyrażały uczucia dotyczące malowanego tematu. Od początku tych ogromnych zmian artystycznych ambicji krytycy mylili pozorny brak umiejętności warsztatowych z brakiem artyzmu i finezji, wyśmiewając ekspresyjne prace i porównując je do niepodlegających ocenie merytorycznej wysiłków dzieci.

W tej prowokującej do myślenia książce Susie Hodge przygląda się 100 dziełom sztuki, które wywołały ogromną wrogość krytyków – od nabazgranej przez Cy Twombly’ego Olimpii (1957), prymitywnego, ale spontanicznego Drzewa życia (1994) Johna Hoylanda do pozornie naturalnego bałaganu Mojego łóżka (1998) Tracey Emin – i tłumaczy, dlaczego nie są one nieistotnymi nowinkami, ale pełnym inspiracji logicznym rozwinięciem artystycznych idei minionych czasów.

Autorka wyjaśnia, w jaki sposób głośne dzieła, takie jak Nierzeźbione klocki (1975) Carla Andre – prostokątna aranżacja brył czerwonego drewna cedrowego, którą faktycznie mogłoby łatwo skopiować dziecko – wypełniają pustą niszę w historii idei, pokazując zarówno wpływy wcześniejszych twórców, jak i zainspirowanych przez nie artystów. Pięciolatkowi mogłoby powieść się wykonanie obrazu wirowego podobnego do tych, jakie tworzy Damien Hirst, ale nie zrozumiałby stojących za nim idei oraz miejsca, jakie zajmuje w historii dążeń artystycznych. Susie Hodge gruntownie i wyczerpująco tłumaczy, dlaczego sztuka współczesna nie jest i nigdy nie była dziecięcą zabawą. Hodge umieszcza każdą pracę w kontekście kulturowym, wspierając się ilustracjami dzieł od Hansa Arpa do Andy’ego Warhola, aby zaprezentować dokonania współczesnych artystów. Książka pomaga zrozumieć, w jaki sposób sztuka ewoluuje od realistycznych dzieł wcześniejszych stuleci, zmieniając nasze nastawienie do prezentowanych prac podczas wizyt w galeriach.
Susie Hodge

Susan Hodge jest autorką ponad 70 książek dla dorosłych i dzieci. Uczyła plastyki i historii sztuki w szkołach i na uczelniach, prowadziła konwersatoria i wykładała dla dorosłych i dzieci. Pisze edukacyjne pomoce dla różnych instytucji, zarówno dla nauczycieli i studentów. Od 15 lat maluje i ilustruje oraz prowadzi warsztaty z pisania i malarskie oraz pokazy dla wszystkich grup wiekowych i ludzi o różnych zdolnościach.

 

źródło opisu: Arkady, 2014

źródło okładki: Arkady, 2014

pokaż więcej

Brak materiałów.
Trwa wyszukiwanie najtańszych ofert.
Oficjalna recenzja
loobeensky książek: 752

Interpretacja to prawdziwa orka

Sztuka współczesna.

Hmmm.

Sztuka współczesna to jest coś takiego, jak Bóg. Kiedy mówisz o Bogu, prawdopodobnie usłyszysz, że tylko biedny, otumaniony idiota może wierzyć, iż to ma sens, bo naprawdę chodzi wyłącznie o oszukiwanie ludzi, którzy pragną być oszukani. Tak będzie twierdzić połowa Twoich słuchaczy. Druga połowa zarzuci pierwszej kompletny brak zrozumienia oraz złe podejście. I kiedy te dwie grupy skoczą sobie do gardeł, Ty będziesz mógł w spokoju zastanawiać się, jak sprawy mają się w tak zwanej rzeczywistości.

A jak się mają?

Trudno powiedzieć.

Zgodnie ze wstępem do tekstu o metaforze autorstwa Maxa Blacka*, wszystko, co traktujemy w kategorii sztuki, będziemy w stanie zinterpretować jako sztukę. W czasach, w których pozbawieni zostaliśmy jako odbiorcy tego niezawodnego kryterium oceny dobrego dzieła, jakim była niegdyś (przynajmniej w malarstwie) doskonała sprawność techniczna plus realizm, trudno jest nie kwitować znaczącym fuknięciem wernisaży, czy performansów. Tym bardziej, że w naszych czasach [...] sztuka staje się w coraz większym stopniu domeną specjalistów. Najciekawsze i najbardziej twórcze dokonania artystyczne nie są dostępne dla osób o wykształceniu ogólnym -- mówią wyspecjalizowanym językiem i trzeba włożyć wiele wysiłku w ich odczytanie. [...] Paralela między zupełną niezrozumiałością sztuki współczesnej a nowoczesnej nauki jest zbyt wyraźna, by ją przeoczyć. (To Susan Sontag i myślę, że ma rację.)

Czekając na „Przewodnik po sztuce współczesnej”...

Sztuka współczesna.

Hmmm.

Sztuka współczesna to jest coś takiego, jak Bóg. Kiedy mówisz o Bogu, prawdopodobnie usłyszysz, że tylko biedny, otumaniony idiota może wierzyć, iż to ma sens, bo naprawdę chodzi wyłącznie o oszukiwanie ludzi, którzy pragną być oszukani. Tak będzie twierdzić połowa Twoich słuchaczy. Druga połowa zarzuci pierwszej kompletny brak zrozumienia oraz złe podejście. I kiedy te dwie grupy skoczą sobie do gardeł, Ty będziesz mógł w spokoju zastanawiać się, jak sprawy mają się w tak zwanej rzeczywistości.

A jak się mają?

Trudno powiedzieć.

Zgodnie ze wstępem do tekstu o metaforze autorstwa Maxa Blacka*, wszystko, co traktujemy w kategorii sztuki, będziemy w stanie zinterpretować jako sztukę. W czasach, w których pozbawieni zostaliśmy jako odbiorcy tego niezawodnego kryterium oceny dobrego dzieła, jakim była niegdyś (przynajmniej w malarstwie) doskonała sprawność techniczna plus realizm, trudno jest nie kwitować znaczącym fuknięciem wernisaży, czy performansów. Tym bardziej, że w naszych czasach [...] sztuka staje się w coraz większym stopniu domeną specjalistów. Najciekawsze i najbardziej twórcze dokonania artystyczne nie są dostępne dla osób o wykształceniu ogólnym -- mówią wyspecjalizowanym językiem i trzeba włożyć wiele wysiłku w ich odczytanie. [...] Paralela między zupełną niezrozumiałością sztuki współczesnej a nowoczesnej nauki jest zbyt wyraźna, by ją przeoczyć. (To Susan Sontag i myślę, że ma rację.)

Czekając na „Przewodnik po sztuce współczesnej” Susie Hodge wyobrażałam sobie przewrotną i zabawną książkę, zdatną do polecenia tym, którzy do dokonań Hirsta albo Emin mają stosunek może nie wrogi (na to nie pomoże nic, to kwestia oprogramowania mózgu), ale jeszcze nieokreślony. Uroczy podtytuł – Dlaczego pięciolatek nie mógł tego zrobić? – podsycał jedynie moje nadzieje. Co zostało z nich po lekturze i dlaczego tak niewiele?

Po pierwsze: wspominając o pięciolatku, Hodge była śmiertelnie poważna. Wcale nie wymyślała (o czym byłam przekonana do samego końca) chwytliwego hasła na okładkę, ale tworzyła główny punkt zaczepienia całego kompendium. Każde opisane przez nią dzieło zostało opatrzone krótką notką, wyjaśniającą całkiem serio, dlaczego dziecko nie mogłoby wykonać danego obiektu. Problem w tym, że lwią część tych zapisków streścić by można mniej-więcej tak: Wiecie co, pięciolatek jak najbardziej mógłby to zrobić, ale nie mógłby tego wymyślić. Pokażę to na przykładzie. „Kroki” Marclaya, strona 166-167.: dziecko umiałoby pokryć podłogę płytami i zaprosić ludzi do chodzenia po nich, ale czy po to, żeby jak Marclay, badać związki między wzrokiem i słuchem?

Po drugie: nie jestem pewna, czy jedynymi ludźmi, których Hodge przekona swoją książką do sztuki współczesnej, nie będą przypadkiem miłośnicy sztuki współczesnej. Oto komentarz do „Olympii” Cy Twombly'ego:

Porównywany często do dziecięcych bazgrołów obraz wydaje się wystarczająco nieskomplikowany, aby mógł wykonać go pięciolatek. Ale te rozrzucone w nieładzie bazgroły nie są, jakie są, z powodu braku umiejętności. Są próbą wejrzenia w egzystencję człowieka, kontemplacją i szukaniem związków z klasyczną sztuką i literaturą. To odważna konfrontacja z postawą tak pewnych siebie ekspresjonistów abstrakcyjnych, która trudno poddaje się analizie, tak jak dziecięca bazgranina.

„Próbą wejrzenia w egzystencję człowieka”. Ci, którzy nawet Pollocka uznają za bezsensowne bazgroły, po przeczytaniu tak oczywistego i jednoznacznego wyjaśnienia z pewnością doznają oświecenia, po czym migiem pobiegną do Zachęty, pomstując na lata życia w ignorancji. W związku z tym pojawia się pytanie: kto ma kupić książkę jednocześnie zbyt abstrakcyjną dla laików i zbyt oczywistą dla znawców tematu? Oraz drugie: czy jakakolwiek książka zdoła przekonać amatorów, by porzucili opozycję ładnie-nieładnie dla intelektualnych metafor? I trzecie: właściwie dlaczego mieliby to robić, skoro – jak udowadnia gros dzieł, nawet w samym „Przewodniku” – można mieć to wszystko, a nawet jeszcze więcej?

Wyjątkowo dobrze opracowane są natomiast strony otwierające każdy z pięciu rozdziałów. Umieszczono na nich jednokolorowe kształty wszystkich dzieł wraz z tytułami, numerami stron oraz skalą. Pozwala ona zorientować się w rozmiarach prac oraz porównać je wzajemnie. Pierwszy raz spotkałam się z takim rozwiązaniem i uważam je za bardzo przyjemne. „Przewodnik” w ogóle jest udany pod względem wizualnym; także format, choć dość nietypowy (książka ma ok. 14cm x 20cm) świetnie sprawdza się w podróży. To oraz fakt, że dzięki Hodge obejrzeć sobie można zestawienie problematycznych-acz-uznanych dzieł od Muncha do Ai Weiweia, a także poczytać o kontekstach historycznych, zamykają listę pochwał.

Każda książka o zbliżonej tematyce przybliża mnie do uznania prawdziwości wniosku, że sztuka współczesna już absolutnie, w stu procentach nie nadaje się do tego, aby o niej mówić, a ewentualnie do medytacji, w której zdumiewające skojarzenia, czy niezwykłe metafory uruchomią nowe procesy myślowe, bądź nie, a to, czy ów proces się dokona, zależy w równym stopniu od indywidualnego oprogramowania, co wiary. Używałam anegdoty Maxa Blacka, by przypomnieć, że żyjemy w świecie, w którym i wiersze, i sensy w ogóle, i interpretacje, i dzieła sztuki są tam, gdzie ich szukamy. Jeżeli nie chcemy szukać, zależy nam natomiast, by treści zostały dostarczone, zauważymy jedynie drwinę z naszego zdrowego rozsądku. Poza tym wierzę w Czynnik X. Czynnik X to jest coś nieopisywalnego, co sprawia, że jakieś dzieło, jego kompozycja, czy jakiś maleńki element (a prawdopodobnie to wszystko razem) chwyta Twój umysł w kleszcze, by już go nie puścić. Znowu zacytuję Sontag: Nie potrzebujemy hermeneutyki a erotyki sztuki. Nie potrzebujemy tak bardzo intelektualnego gadania i suchych interpretacji, jak „telltale tingle”, dreszczu, płynącego przez kręgosłup, który nie jest wynikiem odczytywania dzieła ani umysłem, ani sercem. Czy Hodge jest w stanie wskazać Czynnik X? Nie wydaje mi się; jej wyjaśnienia to mariaż umysłu wytrenowanego w poszukiwaniu znaczeń i znajomości historii sztuki, a słowo 'piękno' nie pojawia się chyba ani razu. Czy Czynnik X jest obecny w przynajmniej niektórych pracach z „Przewodnika”? No pewnie, tylko spróbujcie się z tego doktoryzować.

Ola Lubińska

*Streszczenie dla niepolonistów: do sali, w której wykłada Max Black, wchodzi nowa grupa studentów, tuż po tym, jak opuściła ją poprzednia. Na tablicy pozostały luźne zapiski z zakończonych ćwiczeń, wyrażenie pod wyrażeniem, które przy minimalnym wysiłku woli pomylić by można z wierszem. Black postanawia zrobić eksperyment: prosi młodych ludzi, żeby zajęli się interpretacją rzekomego utworu i, zachwycony, obserwuje, jak spójne rzeczy można wymyślić, wykorzystując jedynie wiarę w obecność dzieła.

pokaż więcej

Dodaj dyskusję
Dyskusje o książce
    Obecnie jeszcze nie ma dyskusji powiązanych z tą książką.
Sortuj opinie wg
Opinie czytelników (117)
 Pokaż tylko oceny z treścią
książek: 1172
Dociekliwy_Kotek | 2017-02-18
Przeczytana: luty 2017

Wiecie, jaki mam największy problem ze sztuką? Kiedy robi się pretensjonalna. Dostaję szału, kiedy Artysta - używając tu metafory jednego z recenzentów - stawia marchewkę na środku galerii i każe zastanawiać mi się nad ekologią, marnotrawstwem konsumpcyjnego społeczeństwa, nierównościami społecznymi, kontaktem z naturą, kobiecą więzią z naturą, nad intuicją, sztuką prymitywną, rolą matki w społeczeństwie, ironią autora, krytyką środowiska artystycznego i karykaturą zaprawioną szczyptą absurdu rodem z dada.
Wkurza mnie to po pierwsze dlatego, że imputuje mi brak myślenia, po drugie - za nieskuteczność (proszę państwa, kto z was zaczął segregować odpady albo kupować mniej pod wpływem dzieła sztuki?), po trzecie wreszcie - za absolutnie niewybaczalną "inflację" między wagą poruszanych zagadnień a banałem, jaki ma je wyrażać. Plus odbiera mi ochotę na marchewkę.

Mimo wszystko - staram się być dzielna i co jakiś czas robię kolejne podejścia do Cy Twombly'ego, do Damiena Hirsta, do...

książek: 87
Monika | 2017-06-11
Na półkach: Przeczytane
Przeczytana: 10 czerwca 2017

PIĘCIOLATEK VS. PICASSO

Mike Kelley (1954−2012) zbierał porzucone pluszowe zabawki, w których ręczne wykonanie włożono niegdyś wiele czasu i serca. Pozszywał je razem, tworząc kolaż. Zatytułował go „Więcej godzin miłości, niż da się kiedykolwiek odwzajemnić i cena grzechu”. Susie Hodge tłumaczy, że artysta chciał w ten sposób zwrócić naszą uwagę na ogromną ilość miłości, jaką reprezentują te przedmioty, miłości, która została odrzucona. Kupuję to wyjaśnienie i uważam, że gałgankowo-pluszakowe dzieło jest piękne.
Dora Holzhandler (ur.1928) namalowała w dziecinnym stylu samotnego artystę, który gra na skrzypcach, stojąc na tle muru. Twarz portretowanego jest łagodna, trochę melancholijna. Susie Hodge informuje, że Dora Holzhandler przyszła na świat jako córka polskich uchodźców, a obraz przedstawia jej ukochanego dziadka, Salomona, który zginął w Auschwitz.
Kiedy obcujemy ze sztuką, bardzo często dopiero kontekst pomaga nam w pełni zrozumieć pracę artysty i docenić jej wartość....

książek: 678
Jakub Skowron | 2015-02-23
Na półkach: Przeczytane, Posiadam
Przeczytana: 22 lutego 2015

Zasadniczo - jako przegląd artystów tworzących szeroko pojętą "sztukę współczesną" wraz z opisami ich najbardziej znanych instalacji, rzeźb, performance'ów i obrazów - jest to książka pożyteczna i ciekawa. Niestety od strony tekstowej po prostu leży. Głównie przez jej skrótowość (na poziomie kieszonkowego przewodnika dla niezbyt rozgarniętych turystów) oraz pretensjonalny pomysł zestawiania każdego "dzieła" z twórczością 5 letnich dzieci. Ostatecznie za każdym razem otrzymujemy coś w stylu (uwaga to nie jest bezpośredni cytat) - "Oczywiście nawet pięcioletnie dziecko potrafiłoby położyć marchewkę na środku pokoju, lecz to nie byłaby sztuka, bo tylko PRAWDZIWY ARTYSTA potrafi zawrzeć w tej marchewce głębokie alegorie i sens jakich nie miało żadne dzieło stworzone do tej pory ludzką ręką". Po prostu ręce opadają. Po zakończeniu lektury tej książki można wręcz pokusić się o stwierdzenie, że większość współczesnej sztuki nie broni się zarówno pod względem jej technicznego wykonania,...

książek: 289
Futurka | 2016-01-01
Na półkach: Przeczytane, Posiadam
Przeczytana: 01 października 2015

Wybór prac - ciekawy.
Komentarze, opis - pobieżne , acz zachęcające do dalszych poszukiwań.
Uzasadnienia "dlaczego pięciolatek nie mógł tego zrobić" - TRAGEDIA I ŻENADA!

książek: 878
Gosia | 2015-02-14
Na półkach: Przeczytane, Posiadam
Przeczytana: 13 lutego 2015

Ciekawy przegląd sztuki nowoczesnej, umieszczający kontrowersyjne niejednokrotnie dzieła, w kontekście ich powstania.

książek: 54
DanceWithMe | 2017-09-27
Na półkach: Przeczytane
Przeczytana: 2017 rok
książek: 110
niewiem | 2017-04-18
Na półkach: Przeczytane
książek: 42
linoleum | 2017-01-01
Na półkach: Przeczytane
książek: 341
Bimberek_Kropidełko | 2016-10-27
Na półkach: Przeczytane, Posiadam
książek: 88
zoja-chanis | 2016-09-29
Na półkach: Przeczytane
zobacz kolejne z 107 
Moja Biblioteczka
Jeżeli chcesz dodać książkę do biblioteczki, wybierz półkę, oceń lub napisz opinię.
Przeczytane
loading
Cytaty z książki
Inne książki autora
więcej książek tego autora
zgłoś błąd zgłoś błąd