Rozmowa w Katedrze

Pokażna lektura, małym drukiem prawie 600 stron, czytałam ją dwa miesiące! Powieść trudna, polifoniczna, w której przenika się kilka wątków, zdarzeń i dialogów, a akcja dzieje się na kilku płaszczyznach czasowych. Pierwszy raz taką książkę czytałam. Sam Autor, ubiegłoroczny Noblista, powiedział o niej:" Żadna inna powieść nie przysporzyła mi tak wiele trudności. Dlatego, gdybym miał kiedyś uratować coś z pożaru, wyniósłbym właśnie tę książkę".
Akcja fabuły, to Peru lat 50.- dyktatura wojskowa generała Manuela Apolinario Odrii. Zapętlona polityka, system, w którym wszystko ulega degeneracji, życie publiczne i prywatne. Wszechobecna szarość, brutalność, donosy, podsłuchy...Chwilami lektura męcząca, pomimo to utrzymuje zainteresowanie czytelnika: co będzie dalej, jak to wszystko się zakończy. Odczułam zadowolenie, że wreszcie dobiegła końca.
W Polsce lat 70. ta powieść spełniała oczekiwania, których wówczas nie mogła spełnić literatura polska! Czytano tę książkę jako opis polskiej rzeczywistości, a cenzura tego nie zauważyła!
Najciekawszą dla mnie postacią literacką, bohaterem tej powieści jest Santiago Zawalita,młody człowiek nieżądny zysku...Sympatię czytelnika budzi warstwa społeczna z nizin( służący Amalia, Ambrosio). Nie mniej interesujące jest środowisko tamtejszych mediów.
Watek miłosny nie ma blasku w tej powieści, za to bardzo wyrazisty jest ten, erotyczny:(
Jednak nie żałuję, że przeczytałam tę książkę, ma zalety książki ważnej, historyczno-politycznej, poznawczej. Sądzę, że ta jedna książka tego pisarza, wielka nie tylko rozmiarem, starczy mi za wszystkie inne tego Autora, tak wielki nosi w sobie ładunek moralnego przekazu.

To dopiero moja druga książka tego autora, ale absolutnie nie dziwię się, że została uznana jedną z najlepszych książek XX wieku. Niech nie zrazi niedoświadczonych czytelników styl Llosy - przeplatanie akcji, dialogów, nagromadzenie osób z początku zawsze powodują lekkie zagubienie, ale przez to też nie jest to książka do czytania podczas jazdy autobusem: tekst wymaga skupienia, a co za tym idzie ciszy i przyjaznych warunków. Tylko w ten sposób będziemy w stanie całkowicie zrozumieć akcję oraz - co się z tym wiąże - sens i przesłania książki. Barwni bohaterowie, niezwykle przejmująco nakreślone tło historyczne i równie często co przerażające jak i ironiczne zdarzenia, które wartko następują po sobie. Nie bez powodu Llosa został laureatem literackiego Nobla w tym roku; nie mogę się już doczekać, kiedy znowu będzie mi dane przeczytać kolejne dzieło napisane jego ręką - jeżeli wszystkie są na poziomie "Rozmowy w Katedrze", a przynajmniej oscylują w jego granicach, to nie bez kozery ten peruwiański pisarz nazywany jest jednym z najlepszych pisarzy XX, ale także i XXI wieku.

Tym razem Mario Vargas Llosa niemile mnie zaskoczył. Spodziewałem się przeczytać najlepsze dzieło tego noblisty tymczasem okazało się że rozczarowanie towarzyszyło mi prawie od samego początku.

Llosa w swojej powieści opowiada historię ludzi z okresu dyktatury generała Odrii w Peru. Splata ze sobą losy ludzi z wyżyn i niżyn społecznych, zwolenników komunizmu i twardej dyktatury, prostytutek Limy i ich bogatych klientów.

Z okładki książki można wyczytać że akcja toczy się na kilku płaszczyznach. Niestety właśnie ta wielopłaszczyznowość powodowała zamęt w mojej głowie. W niektórych rozdziałach każde zdanie dotyczyło innych osób. Ponadto sposób narracji również nie przypadł mi do gustu. Były momenty że nie wiedziałem kto o kim opowiadał i w pewnym momencie niewiele mnie to już potem interesowało.

Recenzje rozpływały się nad niezwykłą historią ludzi żyjących w czasach dyktatury. Dla mnie ta historia była mało interesująca, wręcz nudna.

Zachętą do przeczytania "Rozmowy w Katedrze" miały być kulisy i mechanizmy władzy w czasach dyktatury. Jednak czasami były one tak mdłe że o mały włos bym nie skończył czytać tej powieści.

Gdyby nie elementy erotyczne to pewnie nic by nie rozkręciło tego smutnego dzieła.

Może po prostu miałem za duże oczekiwania pamiętając słowa Llosy że gdyby musiałby uratować z pożaru jakąś książkę to wyniósłby właśnie tą. Pomimo tego nie rozstaję się z twórczością peruwiańskiego pisarza i mam nadzieję że kolejne przeczytane przeze mnie powieści będą lepsze.

Strasznie mi głupio, że cały świat jest mądrzejszy ode mnie i widzi w tej książce cud, mądrość i wspaniałość, a ja nic, ale co poradzić. Zmęczyłam 50 stron, skonstatowałam, że wrażenie zrobiła na mnie dokładnie jedna scena, bohaterowie zupełnie mnie nie obchodzą, a narracja koszmarnie męczy, nudzi, i nie wiadomo dlaczego tak się rozwleka. Literatura iberoamerykańska, taak. Nie będę odkrywcza, stwierdzając, że strasznie jej dużo, i że wszyscy ją kochają. Sama kocham, zwłaszcza gdy w realizm wmiesza magię. Ale tu magii nie ma, są za to pojawiające się po kolei wątki dziennikarza, biednego studenta, dyktatora, pierwszych przeżyć miłosnych... Mam wrażenie, że to się pojawia zawsze, wszędzie, i to w ten sam sposób opisane. Ileż można. Przecież ja tak mało czytałam, a to już nuży powtarzalnością.

Odłożyłam książkę na półkę. Może do niej wrócę za parę lat, ale cóż, najprawdopodobniej nie. Zostanie mi zagwozdka, co też każde z was w tej powieści dostrzegło, że nie ma na Lubimy Czytać ani jednej jej negatywnej recenzji.

"Rozmowa w Katedrze" jest trzecią powieścią Mario Vargas Llosy. Ukazuje wyniszczające skutki moralne, jakich doznało peruwiańskie społeczeństwo wskutek funkcjonowania reżimu generała Manuela Odrii oraz niezdolność klasy średniej do wyrażenia sensownego buntu wobec władzy. Pojawiają się tutaj historie bohaterów, ludzi pochodzących z różnych klas społecznych- zaczynając od polityków, kończąc na ludziach pracy fizycznej. Spoiwem łączącym wszystkie wątki powieści jest rozmowa Santiago Zavali, dziennikarza znanej gazety "La Cronica" i Ambrosia Pardo, dawnego szofera ojca Santiago. Z głównego wątku opowieści odchodzi wiele wątków pobocznych- dziejów osób o różnym statusie społecznym i pochodzeniu etnicznym, które w sumie tworzą realistyczny obraz dyktatury w Peru za czasów generała Odrii. Llosa przedstawił tu walkę z cenzurą, masowe manifestacje, strajki i protesty związków zawodowych. Czytelnik jest świadkiem usiłowania obalenia władzy przez apristów i komunistów, ale także poznaje skomplikowane relacje i układy między najbardziej znaczącymi politykami. Autor umiejętnie buduje napięcie w utworze. Wykorzystuje technikę "ukrywania informacji". Pewne dane są ukryte przed czytelnikiem na pewien czas (niczym w kryminale) lub na zawsze, w celu podsycenia jego ciekawości i rozbudzenia wyobraźni. "Rozmowa w Katedrze" uważana jest za największe dzieło Noblisty (7 październik 2010r., "wieczny nominowany" dostał tą prestiżową nagrodę). To powieść totalna, skonstruowana za Balzakiem jako "prywatna historia narodów", w której Llosa rezygnuje z centralnej postaci na rzecz bohatera zbiorowego. Sam autor mówi o niej w ten sposób: "Żadna inna powieść nie przysporzyła mi tak wiele trudu. Dlatego gdybym musiał kiedyś uratować coś z pożaru, wyniósłbym właśnie tę książkę".

Naprawdę trudna książka, chyba najtrudniejsza jaką czytałam. Czytelnik musi się przystosować do stylu pisania, zawiłości fabuły, wreszcie do bogactwa opisywanych charakterów, LLosa nie ułatwia tego w żaden sposób. Każda postać scharakteryzowana jest z wielu perspektyw, po kolei poznaje się ich motywacje i przeszłość. W związku z tym książka staje się jeszcze trudniejsza, ale o ile prawdziwsza. Najzabawniejsze, że jest się w stanie obdarzyć sympatią każdą postać, bo w tej historii nikt nie jest bez wad (z początku nawet sympatyzowałam z Cayo).
Nie odczuwam entuzjazmu wobec książek politycznych, wręcz przeciwnie, a w miarę zagłębiania się w lekturę odczuwałam coraz większe zniechęcenie wobec władzy. Jednak i ten wątek mnie wciągnął i muszę przyznać, że beznadziejnie kibicowałam apristom, ponadto świadoma, że ich zwycięstwo nadal nie byłoby dobre dla państwa.

Potrzeba sporo czasu, aby powieść wciągnęła, 100 stron niekoniecznie wystarczy, a przecież niejedna książka przy takiej ilości finiszuje. Jednak jeśli damy się wkręcić to trudno jest się oderwać. w trakcie czytania trzeciej części musiałam bardzo walczyć z sobą, by wrócić do rzeczywistości.
Mimo, że jest to powieść uważana za jedną z najlepszych ostatnich lat, ja, pomimo wszelkiego uwielbienia dla autora i jego spuścizny, poskąpię jej w ocenie (choć nie wykluczam, że może kiedyś się zreflektuję...).