Lubimyczytać.pl Sp. z o.o
http://lubimyczytac.pl/aktualnosci/6150/oswiadczenie-olgi-tokarczuk

Oświadczenie Olgi Tokarczuk

19 wartościowy tekst

W ostatnich dniach przez media przetoczyła się prawdziwa burza. Wywołały ją słowa Olgi Tokarczuk, która w wywiadzie udzielonym TVP Info po otrzymaniu przez nią Nagrody Literackiej NIKE powiedziała m.in., że „wymyśliliśmy sobie historię Polski jako kraju tolerancyjnego”. W odpowiedzi na lawinę krytyki autorka wydała oświadczenie.

Po otrzymaniu Literackiej Nagrody Nike za „Księgi Jakubowe” Olga Tokarczuk udzielała wywiadu w programie „Minęła dwudziesta” w TVP Info. Odnosząc się do poruszanych w powieści tematów, pisarka powiedziała:

Wymyśliliśmy historię Polski jako kraju tolerancyjnego, otwartego, jako kraju, który nie splamił się niczym złym w stosunku do swoich mniejszości. Tymczasem robiliśmy straszne rzeczy jako kolonizatorzy, większość narodowa, która tłumiła mniejszość, jako właściciele niewolników czy mordercy Żydów.

Pisarka zauważyła, że temat pogromów, do jakich doszło w czasie wojny i w okresie powojennym, zamietliśmy pod dywan. Dodała:

Myślę, że trzeba będzie stanąć z własną historią twarzą w twarz i spróbować napisać ją trochę od nowa, nie ukrywając tych wszystkich strasznych rzeczy.

Cały wywiad można obejrzeć tutaj.

Zacytowane powyżej wypowiedzi Olgi Tokarczuk wywołały prawdziwą burzę w mediach. Największym oburzeniem zareagował Maciej Świrski, który jest założycielem Reduty Dobrego Imienia. Wcześniej (w latach 2006-2009) był wiceprezesem Polskiej Agencji Prasowej. Wzywa on do bojkotu nagrodzonej książki Tokarczuk i do zasypywania Wydawnictwa Literackiego (którego nakładem ukazały się „Księgi Jakubowe”) oraz profilu pisarki na Facebooku protestami. Jego zdaniem autorka przekłamuje polską historię. Zrzuca to na karb jej wieku i tego, że wykształcenie zdobywała za czasów komunizmu (a „powinna wiedzieć do czego prowadzi propaganda komunistyczna”). Inną możliwością jest według niego to, że pisarka „jest po prostu słaba na umyśle lub (co może iść w parze, ale nie musi) jest to wybór koniunkturalny, mający zapewnić dostęp do pieniędzy, grantów, nagród”.

W odpowiedzi na falę krytyki, jaką ją zalała, Olga Tokarczuk wydała oficjalne oświadczenie, które zostało opublikowane na jej oficjalnym fanpage'u na Facebooku:

W związku z wielką ilością hejtu, jaki wylał się na moją głowę w ciągu ostatnich dni, w tym gróźb śmierci, i w związku ze wszelkimi prymitywnymi i złośliwymi nadinterpretacjami mojej wypowiedzi dla TVP Info, chciałabym spokojnie wyjaśnić, że nie powiedziałam niczego, co byłoby nieznane historykom oraz ludziom, którzy mają podstawową wiedzę na temat historii Polski. Częścią polityki Rzeczypospolitej szlacheckiej była przemyślana i planowana kolonizacja ziem wschodnich. Włączenie po Unii Lubelskiej w 1569 roku w skład Korony terenów Wołynia i Ukrainy poskutkowało natychmiastowym napływem na te tereny szlachty polskiej, nęconej perspektywą zwiększeniem swojego stanu posiadania. Największa fala kolonizacyjna przybyła na te tereny po 1699 roku, czyli po odzyskaniu tych ziem spod panowania tureckiego. Nie jest też żadną tajemnicą, iż to, co nazywamy poddaństwem chłopów było szczególną, okrutną odmianą niewolnictwa – opis tych praktyk można znaleźć w książce niejednego historyka, a ubolewał nad nimi już choćby ksiądz Piotr Skarga w swoich „Kazaniach Sejmowych”. Wszyscy też wiemy, że obok mnóstwa przykładów bohaterstwa Polaków w czasie wojny, było wiele przypadków obojętności, a także przemocy indywidualnej i zbiorowej, które prowadziły do śmierci ofiar. Znamy takie relacje z dokumentów, które każdy może przeczytać. Niestety jest ich sporo.

W mojej wypowiedzi odniosłam się przede wszystkim do tego, co napisałam w swojej książce. Sądziłam, że jeden z moich bohaterów, ksiądz Benedykt Chmielowski, cieszyłby się z istnienia internetu jako doskonałej skarbnicy wiedzy i możliwości dyskusji. Tymczasem stał się on tubą werbalnej przemocy.

W życiu nie doświadczyłam tyle zmasowanej nienawiści, co w ciągu ostatnich trzech dni. Głęboko współczuję wszystkim hejtowanym.

Pod koniec swojego wpisu Olga Tokarczuk odsyła do stron, na których można znaleźć więcej informacji o historii Polski pańszczyźnianej: kresy.pl, a ponadto https://pl.wikipedia.org/wiki/Poddaństwo oraz https://pl.wikipedia.org/wiki/Pańszczyzna_w_Polsce

Jako argument przytacza również fragment „Kazania VIII” Piotra Skargi:

A ona krew abo pot żywych poddanych i kmiotków, który ustawicznie bez żadnego hamowania ciecze, jakie wszystkiemu królestwu karanie gotuje ? Powiedacie sami, iż nie masz państwa, w którym by barziej poddani i oracze ucisnieni byli pod tak absolutum dominium [ władzą absolutną ], którego nad nimi szlachta bez żadnej prawnej przeszkody używa. I sami widzim nie tylko ziemiańskich, ale i królewskich kmiotków wielkie opresyje, z których żaden ich wybawić i poratować nie może. Rozgniewany ziemianin albo starosta królewski nie tylo złupi wszystko, co ubogi ma, alei zabije, kiedy chce i jako chce, a o to słowa złego nie ucierpi. […]

Księgi Jakubowe to powieść historyczna, której głównym bohaterem jest Jakub Lejbowicz Frank – samozwańczy, żyjący w XVIII wieku mesjasz z Podola, który jako zręczny manipulator doprowadził grupę polskich Żydów do przyjęcia chrztu w 1759 roku.

Prosimy o zachowanie przyzwoitego charakteru dyskusji. 


Pokaż wszystkie aktualności
Komentarze
Autor:  LubimyCzytać |  wypowiedzi: 196  [pokaż ostatnią] Odpowiedź
książek: 2178
Elenaj
14-10-2015 19:29
Uczuleni na własną historię,ukrywamy jej ciemne karty.Pytam się po co ?Czy to nas dyskredytuje jako naród ? Na tle grzeszków całego świata nasze grzeszki to przewinienia przedszkolaka , po co więc ta histeria i nagonka na Bogu ducha winną pisarkę.Nikt nie każe nam bić się w piersi,tylko spokojnie bez alergicznych reakcji zaakceptować fakt ,że jak każdy naród nie jesteśmy ideałem. Rozumiem... Uczuleni na własną historię,ukrywamy jej ciemne karty.Pytam się po co ?Czy to nas dyskredytuje jako naród ? Na tle grzeszków całego świata nasze grzeszki to przewinienia przedszkolaka , po co więc ta histeria i nagonka na Bogu ducha winną pisarkę.Nikt nie każe nam bić się w piersi,tylko spokojnie bez alergicznych reakcji zaakceptować fakt ,że jak każdy naród nie jesteśmy ideałem. Rozumiem stanowczą reakcję na przekłamania historii np."Polskie obozy zagłady" na to nie ma zgody.Ale reszta to bicie piany .Ludzie odpuście wreszcie.
pokaż więcej
książek: 46
Legeriusz
15-10-2015 13:39
Możesz wskazać te ukryte ciemne karty? Czy to te na wikipedii?
Użytkownicy oznaczyli ten post jako spam
książek: 1318
Obywatel_Śliwka
14-10-2015 20:03
Cały problem dyskusji o Polsce polega na tym, że dla wielu wszystko jest albo czarne, albo białe. Jedni twierdzą, że nasz kraj to najczystsza rzecz na świecie, niesplamiona krwią i winą, inni natomiast, w reakcji na tych pierwszych, wywlekają wszystkie brudy, jakbyśmy byli najgorszym narodem świata. Jak dla mnie to nie ma się czego wstydzić, bo żadne z nas nie zrobiło nic osobiście, ani z... Cały problem dyskusji o Polsce polega na tym, że dla wielu wszystko jest albo czarne, albo białe. Jedni twierdzą, że nasz kraj to najczystsza rzecz na świecie, niesplamiona krwią i winą, inni natomiast, w reakcji na tych pierwszych, wywlekają wszystkie brudy, jakbyśmy byli najgorszym narodem świata. Jak dla mnie to nie ma się czego wstydzić, bo żadne z nas nie zrobiło nic osobiście, ani z czego być dumnym, bo też żadne z nas sobie nie zasłużyło. Żyjemy w czasach skrajności, które, co najgorsze, zupełnie nas nie dotyczą.
pokaż więcej
książek: 1
Art
14-10-2015 22:22
Czyli tak: zabijać w Bitwie pod Grunwaldem było OK i należy być dumnym z tego, że wygrało się jakąś bitwę, ale na temat spraw innych: morda w kubeł? Ktoś tam, wyżej napisał, że autorka plecie bzdury bo wychowała ją komuna. Takie rozumowanie jest równie prymitywne, jak cała reszta komentarzy płynących nie z głowy, a z duszy Polaka. Zauważmy, że to właśnie komuna narzuciła Polakom obraz Polaka... Czyli tak: zabijać w Bitwie pod Grunwaldem było OK i należy być dumnym z tego, że wygrało się jakąś bitwę, ale na temat spraw innych: morda w kubeł? Ktoś tam, wyżej napisał, że autorka plecie bzdury bo wychowała ją komuna. Takie rozumowanie jest równie prymitywne, jak cała reszta komentarzy płynących nie z głowy, a z duszy Polaka. Zauważmy, że to właśnie komuna narzuciła Polakom obraz Polaka uciskanego przez Niemca, walecznego, sprawiedliwego i niezłomnego. Gdyby nie komuna stan naszej historii już dawno jako tako by się wyklarował. Dopiero po 89 roku zaczęto otwarcie mówić o Katyniu, o Żydach, o Ukrainie. Przełknięcie własnych grzechów zajmuje czas. Gwarantuję, że Polacy dowiedzą się jeszcze nie jednej prawdy na swój temat. Prawdy jaka ich zaboli. Niby DLACZEGO Polacy mieliby być lepsi od Rosjan, Niemców, Szwedów, Anglików? NIKT nie zaprzeczy, że Polska była kiedyś potęgą. Czy potęgi buduje się rozdając swoim wrogom cukierki? Duma narodowa Polaków jest dalece niedorozwinięta i opiera się na bajkach jakie czas najwyższy zrewidować. Teraz napiszcie mi, że jestem Żydem, albo bolszewikiem bo jakim prawem nie zgadzam się z sielankowym obrazem kraju nadwiślańskiego. Trochę fantazji. Trochę więcej wiedzy. A później zapraszam do komentowania.
pokaż więcej
książek: 0
Waldemar
15-10-2015 08:41
Cóż za hipokryzja pisarki- to że opiera się na faktach- "nie powiedziałam niczego, co byłoby nieznane historykom oraz ludziom, którzy mają podstawową wiedzę na temat historii Polski" nie znaczy ,że na ich podstawie można wyciągać dowolne wnioski i rozciągając je niczym gumę przykrywać morze pozytywnych działań Polaków i Polski. Bez wątpienia całkowita władza szlachty nad życiem chłopów była... Cóż za hipokryzja pisarki- to że opiera się na faktach- "nie powiedziałam niczego, co byłoby nieznane historykom oraz ludziom, którzy mają podstawową wiedzę na temat historii Polski" nie znaczy ,że na ich podstawie można wyciągać dowolne wnioski i rozciągając je niczym gumę przykrywać morze pozytywnych działań Polaków i Polski. Bez wątpienia całkowita władza szlachty nad życiem chłopów była często powodem ich cierpień i śmierci. Ale porównywać to do niewolnictwa? Większość ludzi jednak utożsamia niewolnictwo, poza okrutnym wyzyskiem i przemocą,także z uprowadzaniem ludzi z ich terenów i handlem nimi. Kolonizacja-żarty? Mieszkam we Wrocławiu-jestem więc potomkiem okrutnych kolonizatorów? Nie widzę nic złego w zasiedlaniu terenów odzyskanych spod panowania tureckiego, porównanie takich działań z kolonizacją np ameryki (a tak się kojarzy) jest kolejnym krzywdzącym uogólnieniem. "większość narodowa, która tłumiła mniejszość, mordercy żydów"-przed IIWŚ sama społeczność Żydowska wskazywała Polskę jako tolerancyjny kraj. Nie zaprzeczajmy faktom (pogromy,kolaboranci) , ale niech nie przyćmią faktu generalnego sprzeciwu, braku kolaboracyjnego rządu itp. Polacy pamiętają "tłumienie mniejszości"-masowe wywózki, obozy śmierci, więc odwrócenie ról sprzeczne ze skalą działań budzi sprzeciw,złość. Stąd fala negatywnych komentarzy dla Pani Tokarczuk- zbyt agresywne,wręcz oderwane od rzeczywistości (groźby itp)... tak została odebrana wypowiedź P.Olgi, właśnie jako agresywna i mimo że oparta o fakty, tak naprawdę oderwana od rzeczywistości. Insynuacja iż hejterzy po prostu nie znają historii, są niewykształceni itp? Każde kontrargumenty można w ten sposób odrzucać. Lubię czytać (2 ksiązki/m-c) ale P.Olgi wogóle nie znam-dla mnie więc jak najbardziej jej wypowiedź można traktować jako próbę narzucenia swojej wersji historii Polski korzystając z okazji, a przecież wystarczyło wziąć bicz i się biczować jeśli miała na to ochotę...
pokaż więcej
książek: 0
15-10-2015 23:02
A na czym polega hipokryzja pisarki?

Czy Pani Tokarczuk udaje kogoś innego niż jest i czyni coś wbrew zasadom jakie głosi? Bo wtedy to byłaby hipokryzja, ale jakoś nie umiem się jej w wypowiedzi autorki doszukać. Może warto najpierw poznać lepiej znaczenie słów, zanim się ich użyje...

A odnosząc się do sytuacji chłopów - tak, to było dokładnie niewolnictwo, włącznie z prawem pierwszej nocy,...
A na czym polega hipokryzja pisarki?

Czy Pani Tokarczuk udaje kogoś innego niż jest i czyni coś wbrew zasadom jakie głosi? Bo wtedy to byłaby hipokryzja, ale jakoś nie umiem się jej w wypowiedzi autorki doszukać. Może warto najpierw poznać lepiej znaczenie słów, zanim się ich użyje...

A odnosząc się do sytuacji chłopów - tak, to było dokładnie niewolnictwo, włącznie z prawem pierwszej nocy, czy odsprzedania chłopa wraz z wsią jako własności innemu możnemu panu lub plebanowi.

Z dedykacją dla Pana:

R.U.T.A. "Ius primae noctis - Prawo pierwszej nocy"

https://www.youtube.com/watch?v=TbWXsLD-FiU
pokaż więcej
Użytkownicy oznaczyli ten post jako spam
książek: 342
miharu
19-10-2015 09:37
Ja myślę, że takich odważnych osób, jak pani Tokarczuk nigdy za wiele. Bądźmy uczciwi. Naprawdę nam nic nie ubędzie, kiedy przyznamy: "tak, robiliśmy też złe rzeczy". Pisarka nie mówi zresztą niczego, czego by nie można znaleźć w źródłach historycznych. Nie kłamie. Czy podłością jest według was mówić prawdę? Serio? A poza tym nie ma wybierania sobie, co nam się podoba w naszej historii, a co... Ja myślę, że takich odważnych osób, jak pani Tokarczuk nigdy za wiele. Bądźmy uczciwi. Naprawdę nam nic nie ubędzie, kiedy przyznamy: "tak, robiliśmy też złe rzeczy". Pisarka nie mówi zresztą niczego, czego by nie można znaleźć w źródłach historycznych. Nie kłamie. Czy podłością jest według was mówić prawdę? Serio? A poza tym nie ma wybierania sobie, co nam się podoba w naszej historii, a co nie. Jeśli nadymamy się z dumy wygraną bitwą pod Grunwaldem, to musimy też przyjąć "w pakiecie" fakt istnienia w naszym kraju niewolnictwa, jak wspomniane w artykule poddaństwo chłopów. Moi drodzy, nie oszukujmy się. Ogromna większość z was - nas, to potomkowie tych niewolników! To tak, jakbyście bronili ówczesną szlachtę, że znęcała się nad waszymi przodkami. Oj, źle z wami. o_O
Pan Świrski wzywa do bojkotu? Super, to ja na pewno kupię książkę pani Olgi. Dzięki za dodatkową motywację (bo jej dzieła i tak cenię i lubię).
pokaż więcej
Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany. Logowanie

Opinie czytelników


O książce:
Król

Rok 1937. Warszawa Żydów i Polaków, lumpów, bandytów i kurew, lewicowych bojówkarzy i nacjonalistycznych pałkarzy, zdegenerowanych polityków i ideowyc...

zgłoś błąd zgłoś błąd