Lubimyczytać.pl Sp. z o.o
http://lubimyczytac.pl/aktualnosci/10266/pozory-myla-stereotypy-bola

Pozory mylą, stereotypy bolą

10 wartościowy tekst

Stereotypy są krzywdzące. Teoretycznie zdajemy sobie z tego sprawę – w praktyce bardzo często łapiemy się na nieuświadomionym myśleniu szablonami. Być może to efekt nieodpowiednich lektur młodości, bo co tu kryć, historia literatury ma co prawda rodzaj żeński, ale docenia nieliczne przedstawicielki tej płci. Na szczęście lektury się zmieniają.

Zmiany w obyczajowości i postrzeganiu ról społecznych zachodzą, ale bardzo wolno. Wprawdzie systemy prawne poszczególnych państw częściej już dopuszczają kobiety do wykonywania różnych zawodów – np. mogą one być już zawodowymi żołnierkami lub pełnić posługi duchowe – a także chronią je w wielu przypadkach przed dyskryminacją i molestowaniem, jednak nierówności płciowe mają się wciąż doskonale. Niemniej to, co postrzegane jako męskie i kobiece, przestaje być tak wyraziste i jednoznaczne, jak jeszcze w pierwszej połowie XX wieku. Chociaż nauczyciel przedszkolny nadal budzi zdumienie, a branża IT lekceważy kobiety, coraz intensywniej kobiety i mężczyźni próbują rozsadzić ramy stereotypów. Niestety, nadal dziewczęta i chłopcy są wtłaczani w określone role zarówno przez rodziców, jak i szkolnych nauczycieli. To zmienia się najwolniej. Tym bardziej entuzjastycznie należy reagować na pojawienie się książek dla młodzieży, które w sposób oczywisty podważają schematy i stereotypy.

Świetnym przykładem zmiękczania krzywdzącego stereotypu męskości jest książka Toma Eastona Chłopaki nie dziergają. Jej bohater bowiem łapie za wełnę i druty, i jest w tym doskonały. Hobby świetnie pasuje do typu jego umysłowości, a nijak się ma do atrybutów męskości. Chociaż oczywiście reakcje otoczenia są różne, z czego Ben zdaje sobie sprawę, rozumiejąc, że zostanie przypisana mu łatka „przegrywa”. Może to jednak nie jest za wysoka cena, bo w zamian otrzymuje dostęp do świata, którego mu bardzo brakowało. Otrzyma w nim wsparcie, akceptację, rozmowę i zbuduje poczucie własnej wartości. Nie musi dłużej przy tym robić rzeczy, których nie cierpi – a wśród nich jest niestety wszystko to, co stereotypowo cementuje męską wspólnotę – piłka nożna i samochody. Duży problem z hobby syna ma oczywiście jego ojciec, mechanik samochodowy. Być może jednak wynika on głównie z tego, że Ben ukrywał przed nim swoje zainteresowania, zamykał dużą część swojego świata? Easton doskonale pokazuje, że podważając stereotypy, podchodząc do nich sceptycznie i krytycznie, można zmienić świat – ten sobie najbliższy, ale też świat innych ludzi.

Druga jego książka Dziewczyny nie biją ma podobne przesłanie. Bardzo cenne, bo feminizm w Polsce ciągle nie ma dobrego PR-u, a niesłusznie. Fleur, główna bohaterka, i Blossom, jej przyjaciółka, to dwa różne wcielenia kobiecych dróg do niezależności. Fleur zaczyna uprawiać boks, walczy o poprawę formy, uczy się determinacji i czerpania ze swojej wewnętrznej siły. I robi to na przekór bliskim – w tym matce i chłopakowi. Nie pozwoli sobie jednak stawać na drodze, bo ta jej gra jest warta świeczki. Wpisuje się też w system wartości, tradycyjnie uznawany za męski, w wyniku promowanego w kulturze chrześcijańskiej etosu rycerskiego – jest szlachetna, lojalna, gra fair. Nie jest oczywiście idealna (byłoby to nudne), bo... ma problem z opanowaniem agresji. Nie można jej jednak nie lubić. Blossom jest natomiast intelektualistką, czyli typem feministki, który budzi najwięcej oporu i drwin. Interesuje się kobiecym europejskim kinem, czyta książki feministyczne, jest zaangażowana w zmienianie świata i pełna zapału. Po prostu koszmar wielu mężczyzn! Relacja między dziewczynami jest bardzo cenna, czerpią od siebie wzajemnie, wspierają się i co wydaje się wyjątkowo pocieszające – są pewne swojej wartości, a przez to w jakiś sposób bezpieczne. Nie pozwolą się wykorzystać, skrzywdzić, a zranione szybko podniosą się po ciosie. Czy jakiś rodzic mógłby czegoś innego pragnąć dla swojej córki?

Zupełnie inną kategorią powieści jest Royce Rolls Margaret Stohl. Mamy w tym wypadku do czynienia z książką, nawet nie tyle flirtującą z popkulturą, co będąca jej nieodrodną córką. Jest dobrze napisana, błyskotliwa i na swój sposób rozczulająca. Dlaczego? Bo to bardzo złośliwa satyra na pozoranctwo i powierzchowność świata celebryckiego. Jednocześnie pielęgnuje wartości rodzinne, przyjaźń, otwartość i akceptację inności. Akcja dzieje się w Los Angeles, ale odmienność amerykańskich realiów nie stanowi żadnej bariery, bo w rzeczywistości i amerykańscy, i polscy czytelnicy znajdują się jednocześnie w globalnym świecie telewizji i internetu. Ma to swoje wady i zalety, ale na pewno warto powtarzać do znudzenia, że pokazywana tam rzeczywistość jest wykreowana. Niekoniecznie wiecznie zadowolone i perfekcyjnie zrobione gwiazdy telewizyjnych show mają tak idealne życie. One pozują. Niby banalne, ale czy jesteśmy zupełnie pewni, że kilkunastolatkowie zdają sobie z tego w pełni sprawę? Główną bohaterką jest Bentley Royce, kreowana przez reality show na niegrzeczną dziewczynkę. A ona w magazyny modowe chowa szkolne notatki i skrycie marzy o studiach! Boi się jednak, że gdy padnie program, to rozpadnie się jej rodzina. Wymyśla więc piekielny plan i wdraża go w życie. W tym świecie pełnym ułudy i błyskotliwych kłamstw rodzina jest wciąż najważniejsza! Być może zatem nie warto wierzyć pozorom i patrzeć na człowieka, nie na wizerunek? Bierzmy to pod uwagę przy lekturze tych trzech powieści, bo to na pewno rzecz do przegadania zarówno na lekcjach, jak i w domach.

Tekst: Gabriela Omiotek


Pokaż wszystkie aktualności
Komentarze
Autor:  LubimyCzytać |  wypowiedzi: 2  [pokaż ostatnią] Odpowiedź
książek: 2105
LubimyCzytać
19-04-2018 10:47
Zapraszamy do dyskusji.
książek: 18
Kinguska53
24-04-2018 19:21
Świetnie napisane. Co do stereotypów to sami je pielęgnujemy.Niestety, taka jest prawda że każdy z nas z osobna musi przestawić myślenie, przestać szufladkować kobiety na słabe, oraz mężczyzn na silnych. Mam nadzieję że dzięki tym książką będzie nam łatwiej pokonać krzywdzące stereotypy.
Użytkownicy oznaczyli ten post jako spam
Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany. Logowanie

Opinie czytelników


O książce:
Drewniana broń

Jeśli chodzi o serię "Westerny z Przygody", "Drewniana broń" jest pozycją zdecydowanie najlepszą.

zgłoś błąd zgłoś błąd